Açar söz sıxlığı nə qədər olmalıdır?
Açar söz sıxlığı nə qədər olmalıdır sualına Google konkret faiz vermir. Google üçün vacib olan rəqəm deyil, mətnin təbii oxunmasıdır: açar sözü nə qədər işlətsəniz, cümlə yenə də adi insan üçün anlaşıqlı qalmalıdır. Aşağıda təhlükəsiz yazı qaydasını, keyword stuffing-dən necə qaçmağı və anchor text üçün praktik məsləhətləri tapacaqsınız.
Açar söz sıxlığı nədir?
Açar söz sıxlığı : mətndəki ümumi söz sayına bölünmüş açar söz təkrarının faizidir. Məsələn, 500 sözlük məqalədə açar söz 5 dəfə keçibsə, sıxlıq 1 faiz olur. Bu, 2000-ci illərin əvvəlində populyar olan köhnə SEO göstəricisidir.
Fərz edək ki, Bakıda kiçik bir kafenin sahibi "kafe menyusu" sözünü səhifədə 20 dəfə yazır : sıxlıq rəqəmi yüksək görünə bilər, amma mətn oxunmaz olur. Müştəri səhifəyə girib yeməyi, qiyməti və ünvanı tapmaq istəyir, təkrarlanan söz yığını yox.
Bəzi onlayn alətlər hələ də "optimal sıxlıq" faizi göstərir və istifadəçini konkret ədədə çatmağa təşviq edir. Bu alətlər köhnə məntiqlə işləyir; müasir axtarış sistemi mətni bu cür hesablamır, ona görə həmin göstəriciyə həddindən artıq əhəmiyyət verməyin.
Bu gün bir çox yazı məsləhəti sıxlıq əvəzinə oxunaqlılığa fokuslanır. Cümlələri qısa saxlamaq, bir fikri bir cümlədə bitirmək və oxucunun sualına birbaşa cavab vermək, sözün neçə dəfə göründüyündən daha çox nəticəyə təsir edir.
Ona görə bu gün sıxlıq rəqəmi tək başına heç nə demir. Daha vacib sual budur: mətn insan üçün faydalıdırmı, yoxsa alqoritm üçün yazılıb?
Google sabit faiz tələb edirmi?
Xeyr. Google-un rəsmi spam siyasəti səhifəsi açar söz sıxlığı üçün heç bir faiz göstərmir. Sənəd yalnız "keyword stuffing" adlanan praktikanı : səhifəni açar sözlərlə doldurmağı : manipulyasiya cəhdi kimi təsvir edir.
Google-un Search Liaison-u Danny Sullivan da bunu açıq deyib: məsələ sözün neçə dəfə təkrarlanmasında deyil, mətnin necə oxunmasındadır. Bu fikir Search Engine Roundtable-ın məqaləsində sitatla verilib: sıxlıq faizinə görə paranoyak olmaq lazım deyil, çünki sistem mənanı başa düşür, sadəcə söz sayını hesablamır.
Praktik nəticə: "3 faiz sıxlıq optimaldır" kimi ədədlər mifdir. Siz rəqəmi hesablamaq əvəzinə mətni ucadan oxuyub təbii səslənib-səslənmədiyini yoxlaya bilərsiniz.
Fərq bunda görünür: "et" yanaşması oxucunun sualına cavab verən, konkret məlumat daşıyan cümlə yazmaqdır. "Etmə" yanaşması isə bir ifadəni mexaniki şəkildə dəfələrlə təkrarlamaqdır, elə bil alqoritmə sözü "yadında saxlat" demək istəyirsiniz.
Əgər mətni dostunuza göstərsəniz və o, "bu niyə bu qədər təkrar edir?" deyə soruşarsa, deməli sıxlıq artıq problemə çevrilib.
Keyword stuffing nədir?
Google-un təyininə görə keyword stuffing : reytinqi manipulyasiya etmək məqsədilə səhifəni açar sözlər və ya rəqəmlərlə doldurmaq cəhdidir. Bu sözlər adətən siyahı və ya qrup şəklində, təbii olmayan şəkildə, kontekstdən kənar görünür. Wikipedia-nın Spamdexing məqaləsi də eyni anlayışı təsdiqləyir: açar sözlər meta teqlərə, görünən mətnə və ya backlink anchor text-ə yığılır.
Fərzi nümunə: "Bizdən Bakıda ən yaxşı kafe menyusu sifariş edin. Bakıda kafe menyusu axtarırsınızsa, bizim kafe menyumuz Bakının ən yaxşı kafe menyusudur." Bu cümlə açar sözü dörd dəfə təkrarlayır, amma heç nə demir.
Fərz edək ki, bir əmlak agentliyi "Bakıda mənzil satışı" ifadəsini səhifə boyu on dəfədən çox yazıb, amma mənzilin otaq sayını, mərtəbəsini və qiymətini heç yerdə göstərməyib. Oxucu tez çıxıb gedəcək, alqoritm bu nümunəni fərq edəndə də səhifə cəza görə bilər.
Meta teqlərə söz yığmaq da eyni kateqoriyaya düşür. Wikipedia qeyd edir ki, axtarış sistemləri artıq meta açar söz teqlərinə əsasən sıralama vermir, ona görə bu üsul həm riskli, həm də artıq faydasızdır.
Oxşar problem FAQ bölmələrində də yaranır: hər sualın cavabında eyni açar sözü söz-be-söz təkrarlamaq əvəzinə sualın mahiyyətinə uyğun fərqli ifadələr seçmək daha təbii görünür.
- Telefon nömrələri siyahısını mənasız şəkildə təkrarlamaq
- Şəhər və rayon adlarını bir-birinin ardınca sadalamaq
- Eyni ifadəni süni şəkildə dəfələrlə yazmaq
Açar sözü səhifədə neçə dəfə təkrarlamaq lazımdır?
Dəqiq rəqəm yoxdur, çünki Google buna say üzərindən baxmır. Danny Sullivan-ın izahına əsasən problem "bunu Google tam anlasın deyə dəfələrlə yazmalıyam" düşüncəsindən çıxır. Sistem mənanı və əlaqəli anlayışları artıq yaxşı tanıyır, ona görə hər cümlədə sözü təkrarlamağa ehtiyac yoxdur.
Praktik qayda sadədir: açar sözü başlıqda, ilk abzasda və bir-iki alt başlıqda təbii şəkildə işlədin. Qalan yerlərdə sinonim və əlaqəli ifadələr istifadə edin : "kafe menyusu" əvəzinə "qiymət siyahısı", "yeməklərin siyahısı" kimi variantlar mətni daha canlı edir.
| Yer | Köhnə məsləhət | Real praktika |
|---|---|---|
| Başlıq (H1) | Açar sözü sözbəsöz yazmaq | Açar sözü təbii cümlədə bir dəfə göstərmək |
| İlk abzas | İlk cümlədə məcburi təkrar | İlk 100 sözdə mövzunu aydın açmaq |
| Mətn gövdəsi | Hər 100 sözə 2-3 faiz sıxlıq | Sinonim və əlaqəli terminlərlə təbii yazı |
| Alt başlıqlar | Hər H2-də açar söz məcburi | Yalnız mövzuya uyğun gələndə işlətmək |
Bu rəqəmlər köhnə SEO kurslarından qalan mif nümunəsidir, real Google qaydası deyil. Cədvəldəki "real praktika" sütunu indiki yanaşmanı göstərir.
Müasir axtarış sistemləri "semantik SEO" adlanan üsulla işləyir: sözün özünü deyil, mövzunun bütövlükdə hansı anlayışları əhatə etdiyini qiymətləndirir. Bu səbəbdən açar sözün dəqiq formasını təkrarlamaq əvəzinə mövzuya aid əlaqəli terminləri : sual, problem, həll : təbii şəkildə mətnə daxil etmək daha faydalıdır.
Bu fərqi başa düşmək üçün sadə sual vermək kifayətdir: bu cümləni sözün sayını artırmaq üçün, yoxsa oxucuya kömək etmək üçün yazmışam?
Anchor text-də açar söz sıxlığı necə olmalıdır?
Google-un keçid (link) bələdçisi birbaşa xəbərdarlıq edir: səhifəyə aid ola biləcək bütün açar sözləri anchor text-ə yığmaq cəhdindən çəkinin. Anchor text qısa və təsviri olmalıdır, uzun açar söz siyahısı olmamalıdır.
Məsələn, "burada" və ya "bura klikləyin" əvəzinə "açar söz sıxlığı yoxlanışı alətləri" kimi konkret ifadə daha yaxşıdır. Amma hər daxili keçiddə eyni uzun ifadəni təkrarlamaq da təbii görünməz. Daxili linklərin necə seçilməsi barədə ətraflı məsləhət anchor text necə seçilir bələdçisindədir.
Fərqli anchor text variantları seçmək faydalıdır: eyni səhifəyə aparan üç keçiddə "açar söz sıxlığı", "sıxlıq hesablama qaydası" və "bu bələdçidə" kimi müxtəlif ifadələr istifadə etmək, hamısında eyni sözü yazmaqdan daha təbii görünür və oxucuya daha çox kontekst verir.
Bir abzasda çox sayda keçid yerləşdirmək də oxucunu yorur; hər keçidi ancaq əlaqəli olduğu yerdə saxlamaq daha təbii nəticə verir.
Açar söz sıxlığını necə yoxlamaq olar?
Alət açmadan əvvəl sadə bir test var: mətni ucadan oxuyun. Eyni söz və ifadə arxa-arxaya, mənasız şəkildə təkrarlanırsa, bu artıq siqnaldır. Bundan sonra aşağıdakı addımları izləyin.
- Başlıq, meta description və H1-i açın, açar sözün məcburi şəkildə hər yerə yapışdırılıb-yapışdırılmadığını yoxlayın.
- Alt başlıqları oxuyun : açar söz yalnız mövzuya uyğun gələn yerdə olmalıdır, hər başlıqda deyil.
- Daxili keçidlərin anchor text-ini yoxlayın, eyni ifadənin təkrarlanıb-təkrarlanmadığına baxın.
- Rəqib səhifələrlə müqayisə edin, amma onların sıxlığını kopyalamaq əvəzinə öz oxucunuza faydalı olanı seçin.
Bu yoxlama adətən 10-15 dəqiqə vaxt aparır, amma nəticə uzunmüddətli olur: bir dəfə təbii yazılmış səhifə sonradan yenidən redaktə tələb etmir.
Bəzi SEO plaginləri səhifəyə "sıxlıq balı" verir və rəngli işarələrlə xəbərdarlıq edir. Bu göstəricilərə tam etibar etməyin: alət mətnin mənasını oxumur, sadəcə sözləri sayır. Yaşıl işarə görsəniz də, mətni özünüz oxuyub təbii səslənib-səslənmədiyini yoxlamaq daha etibarlıdır.
Açar söz araşdırmasının əsasını daha ətraflı öyrənmək üçün açar söz analizi necə edilir bələdçisinə baxın. Səhifədaxili optimallaşdırmanın digər hissələri üçün on-page SEO bələdçisi tam siyahı verir.
Title tag və meta description yazarkən açar sözü necə yerləşdirmək barədə title tag necə yazılır və meta description necə yazılır məqalələri konkret nümunələr göstərir.
Eyni açar sözü çox sayda səhifədə işlətmisinizsə, nəticə sıxlıq problemindən fərqli başqa məsələyə : açar söz kanibalizasiyasına : səbəb ola bilər. Bu halda açar söz kanibalizasiyası necə aradan qaldırılır bələdçisini oxuyun.
Tez-tez verilən suallar
Keyword stuffing nədir?
Keyword stuffing : reytinqi manipulyasiya etmək üçün səhifəni açar sözlər və ya rəqəmlərlə doldurmaq cəhdidir. Sözlər adətən təbii olmayan şəkildə, siyahı formasında və ya kontekstdən kənar görünür, buna telefon nömrələrinin mənasız siyahısı da aiddir.
Google keyword sıxlığına necə baxır?
Google sabit faiz hesablamır. Əsas meyar mətnin necə oxunduğudur : sözün sayı yox, cümlənin təbii səslənib-səslənməməsi önəmlidir. Rəsmi sənəd də yalnız manipulyasiya niyyətini cəzalandırır, konkret rəqəm göstərmir. Bu baxımdan sıxlıq hesablayan alətlərə həddindən artıq etibar etmək məsləhət deyil.
Açar sözü səhifədə neçə dəfə təkrarlamaq lazımdır?
Dəqiq rəqəm yoxdur. Açar sözü başlıqda, ilk abzasda və bir-iki yerdə təbii işlədin, qalan yerlərdə sinonim istifadə edin. Mətnin uzunluğuna görə bu say dəyişə bilər, önəmli olan oxunaqlılıqdır.
Anchor text-də açar söz sıxlığı necə olmalıdır?
Anchor text qısa və təsviri olmalıdır. Bütün əlaqəli açar sözləri bir keçidə yığmaq əvəzinə hər keçid üçün ən uyğun qısa ifadəni seçin və eyni ifadəni hər yerdə təkrarlamaqdan çəkinin.
Təbii yazı SEO üçün kifayətdirmi?
Bəli, əgər mətn oxucunun sualına cavab verir və mövzuya aid terminləri təbii şəkildə işlədirsə. Sıxlıq hesablamaq əvəzinə oxucunun nə axtardığına və real problemə həll tapıb-tapmadığına diqqət yetirin.
