AI ilə alt mətn yoxlaması: beş şəkil üçün qərar vərəqi
AI ilə alt mətn yoxlaması üçün beş şəkli kontekstə görə ayırın. Təsvir, boş alt və funksiya qərarlarını yoxlayıb sayta tətbiqdən əvvəl iş vərəqi hazırlayın.

AI ilə alt mətn yoxlaması şəklin təsvirini səhifədəki işi ilə tutuşdurmaq üçün ilkin redaktədir. Bu məqalədən sonra beş nümunə üçün təsvir, boş alt və ya ayrıca izah qərarı olan yoxlama vərəqi hazırlaya biləcəksiniz. Nəticə saytın əlçatanlıq sertifikatı yox, insanın yoxladığı dəyişiklik tapşırığıdır.
Alt mətn şəklin mətn alternatividir. Ekran oxuyucusu isə səhifədəki məzmunu səsləndirən köməkçi proqramdır. Məsələ hər şəkli daha uzun təsvir etmək deyil. Eyni fincan fotosu məhsul seçimində məlumat verə, başqa səhifədə isə yalnız bəzək ola bilər. Ona görə şəkli yerləşdiyi yerdən ayırıb qiymətləndirməyəcəyik.
Son məzmun yenilənməsi: 15 oktyabr 2026. Aşağıdakı mağaza, şəkillər və qərarlar müəllifin hazırladığı şərti məşqdir. Real istifadəçi testi, müştəri işi və ya müşahidə edilmiş AI cavabı deyil. On beş dəqiqəlik plan mövcud işlək mətn köməkçisini və sadə mətn redaktorunu nəzərdə tutur; hesab açmaq bu vaxta daxil deyil.
Şəklin görünüşü niyə kifayət etmir?
Bakıda şərti ev əşyaları mağazası düşünün. Redaktor fotolar üçün “Gözəl məhsul şəkli” yazıb. Bu cümləni yalnız daha bəzəkli etmək işi həll etmir. Əvvəl fotonun nə üçün orada olduğunu, yanında hansı yazının göründüyünü və şəklə basanda nə baş verdiyini qeyd etmək lazımdır.
W3C-nin qərar ağacı alternativi kontekstə görə seçir. Məlumat verən şəkil, dekorativ şəkil və keçiddə istifadə olunan işarə eyni qayda ilə işlənmir. Bu məqalədə həmin fərqi beş sətirlik iş vərəqinə çeviririk. Qərar ağacının bütün halları əhatə etmədiyini də nəzərə alırıq.
Şəkillər üçün SEO bələdçisi fayl ölçüsü, adlandırma və axtarışda tapılmanı ayrıca izah edir. Buradakı iş fayl sıxışdırmaq və açar söz yerləşdirmək deyil. Bir şəkil üçün mətn alternativinin hansı işi görməli olduğunu qərarlaşdıracaqsınız. Daha çox söz yazmağı avtomatik keyfiyyət artımı saymayın.
Beş nümunənin kontekst kartını necə yazmalı?
Aşağıdakı cədvəli iş faylınıza köçürün. “Yanındakı mətn” sütununu çıxarmayın: qərar həmin məlumatdan asılıdır. Bu məşqdə real foto yükləməyəcəksiniz. Şəkildə nə olduğunu və səhifədə necə istifadə edildiyini mətnlə verəcəksiniz. Beləliklə, şəkil tanıma dəqiqliyini yoxlamaqla əlçatanlıq qərarını qarışdırmayacaqsınız.
| Nişan | Şəkil və kontekst | Hazır alt mətni |
|---|---|---|
| A1 | Məhsul səhifəsində tünd göy fincanın sapındakı üçbucaq boşluğu göstərən yaxın foto; yanında yalnız məhsul adı var; keçid deyil | Ən yaxşı ucuz fincan Bakı |
| A2 | Çatdırılma bölməsinin arxasındakı dalğalı naxış; məlumat daşımır, keçid deyil, adi şəkil elementi kimi yerləşdirilib | Dalğalı mavi naxış |
| A3 | Sənədi endirən keçidin yeganə məzmunu PDF işarəsidir; başqa görünən və ya proqramla verilmiş adı yoxdur | Qırmızı düzbucaqlı işarə |
| A4 | Eyni keçidin içində mağaza loqosu və “Mağazanın ana səhifəsi” yazısı var; hər ikisi eyni ünvana aparır | Mağazanın ana səhifəsi loqosu |
| A5 | Aylıq sifariş qrafiki; yanında başlıq var, amma məlumat cədvəli və nəticə izahı yoxdur | Sifariş qrafiki |
A3-də sənədin adı “Qulluq bələdçisi”, formatı PDF-dir. Fayl ölçüsü və versiyası verilməyib. A5-də rəqəmlər qəsdən təqdim olunmur. Köməkçi qrafikə əsasən məbləğ və artım faizi uydurmamalıdır. Məşqin açıq işi həmin rəqəmləri sahibindən istəməkdir, ehtimal edilən cədvəl yaratmaq deyil.
Əlavə sütunlar açın: rol, problem, təklif, insan qərarı, açıq sual və məsul şəxs. Hələ heç bir təklifi təsdiqləməyin. Bütün sətirlərdə ilkin status “yoxlanır” olsun. A1–A5 nişanları son vərəqdə də qalmalıdır ki, çıxarılan və ya dəyişdirilən mətnin hansı obyektə aid olduğu itməsin.
AI-a hansı tapşırığı vermək olar?
AI burada süni intellekt mətn köməkçisidir; məsələn, mövcud Gemini söhbətindən istifadə edə bilərsiniz. Brauzerdə gemini.google.com açın, icazəli hesabınızla daxil olun və yeni söhbət başlayın. Mətn göndərmək mümkün deyilsə, məşqi əl ilə davam etdirin. Bu iş üçün şəkil əlavəsi, proqramlaşdırma və ya ödənişli yüksəltmə şərti qoyulmur.
Prompt köməkçiyə yazılan tapşırıqdır. Aşağıdakı mətndə [KART] yerinə cədvəlin beş sətrini və əlavə A3/A5 qeydlərini yapışdırın. Sonra göndərin. Prompt yazmağın əsasları barədə ayrıca bələdçi var; bu məşq üçün nəticə formasını dəyişmədən başlamaq kifayətdir.
Bu, şərti alt mətn redaktə məşqidir. KART: [KART]. Hər A nişanı üçün şəklin səhifədəki rolunu, hazır mətnin problemini və düzəliş təklifini yaz. Şəklin görünüşü ilə funksiyasını ayır. Kontekst çatmırsa, sual ver; görünməyən xüsusiyyət və qrafik rəqəmi uydurma. Dekorativ və təkrar məlumat hallarında boş alt ehtimalını ayrıca izah et. Boş alt atributunu atributun ümumiyyətlə olmaması ilə eyniləşdirmə. Mürəkkəb qrafikin bütün məlumatını qısa alt mətnə sıxışdırma. İnsan qərarı sütununu boş saxla. Saytı əlçatan elan etmə, kodu dəyişmə.
Cavab gəldikdə əvvəl nişanları sayın. Beş mənbə sətrinin hamısı var? Köməkçi A2-ni fotonun rənginə görə məlumatverici adlandırıbsa, kontekst kartına qayıdın. A3 üçün sənəd ölçüsü əlavə edibsə, onu çıxarın. Səlis cavabın özünü sübut kimi qəbul etməyin; aşağıdakı qəbul qeydləri ilə tutuşdurun.
Təklifləri hansı qəbul qeydləri ilə yoxlamalı?
A1 üçün əsas fərq sapın boşluğudur. “Tünd göy fincanın sapındakı üçbucaq boşluğun yaxın görünüşü” məşqə uyğun redaktə namizədidir. Qiymət və keyfiyyət iddiası çıxır. Material verilmədiyi üçün “keramika” əlavə etməyin. Sonrakı real tətbiqdə bu cümləni faktiki foto ilə yoxlamaq lazımdır; burada mətn kartını yoxlayırıq.
A2 üçün gözlənilən qərar boş alt atributudur: alt="". Bu, şəklin adı kimi “boş” yazmaq deyil. Atributu tam silmək də eyni qərar sayılmır. Vərəqdə “dekorativ, məlumat və funksiya yoxdur” səbəbini saxlayın. Şəkli saytın hansı üsulla göstərdiyini tətbiq zamanı texniki məsul ayrıca yoxlamalıdır.
A3 üçün şəkli deyil, keçidin məqsədini çatdıran namizəd yazın: “Qulluq bələdçisini endir, PDF”. Bu kartda işarə keçidin tək ad mənbəyidir. Kontekst dəyişib görünən mətn və ya ayrıca əlçatan ad əlavə olunarsa, yenidən baxılmalıdır. Mətnin özü endirmənin həqiqətən işlədiyinin sübutu deyil; həmin yoxlama sonrakı mərhələdə qalır.
A4-də eyni keçidin içində görünən yazı məqsədi artıq bildirir. Məşq üçün loqonun altını boş saxlamaq təkrar səsləndirməni azaltmaq qərarıdır. Bunu bütün loqolara tətbiq etməyin. Loqo təkbaşına keçid olsaydı, adı necə çatdıracağını ayrıca müəyyənləşdirərdiniz. Bir istisnanı sayt boyu dəyişiklik əmrinə çevirməyin.
A5 üçün “Sifariş qrafiki”ni uzatmaqla işi bağlamayın. Vərəqə “mənbə məlumatı və səhifədə ayrıca izah tələb olunur” yazın, statusu açıq saxlayın. Qrafikin əsas məlumatını başqa formada təqdim etmək lazımdır. Bu məşqdə verilənlər olmadığı üçün hazır uzun izah yazmırıq. Məlumatın sahibini məsul şəxs kimi qeyd edirik.
On beş dəqiqədə hansı fayl hazır olmalıdır?
- İlk üç dəqiqə: A1–A5 kartını və konteksti köçürün. Çıxış: ilkin versiyası görünən iş vərəqi.
- Növbəti dörd dəqiqə: tapşırığı göndərin və nişanları tutuşdurun. Çıxış: mənbə sətirlərinə bağlı təkliflər.
- Növbəti beş dəqiqə: qəbul qeydləri ilə müqayisə edib hər sətrə insan qərarı yazın. Çıxış: qəbul, dəyişdir və ya açıq iş statusu.
- Son üç dəqiqə: faylı saxlayıb yenidən açın. Çıxış: itməmiş beş qərar və ayrıca qrafik tapşırığı.
Bu vaxt bölgüsü plan təklifidir, ölçülmüş sürət vədi deyil. Notepad və ya başqa mətn redaktoru açın. Başlığa “Alt yoxlaması 01, yalnız qaralama” yazın. A1–A5 kontekst kartını, versiyasını və yoxladığınız qərarları kopyalayıb həmin sənədə yapışdırın. A5 üçün açıq sualı və məsul şəxsi də saxlayın. Ctrl+S basın, Documents qovluğunda alt-yoxlama-01.txt adı ilə saxlayın. Pəncərəni bağlayın, faylı qovluqdan yenidən açıb beş nişanı və A5-in açıq statusunu yoxlayın.
Öz əvvəlki yazımda mükəmməllik axtarışının layihələrimi gecikdirdiyini izah etmişdim. Buradakı tətbiq bütün saytın qüsursuz olduğunu elan etmək yox, beş qərarı yoxlanılan şəkildə bitirməkdir. Bu, həmin iş prinsipinin tətbiqidir; mağazada keçirilmiş əlçatanlıq sınağı və ya ölçülmüş nəticə iddiası deyil.
Vərəqdən canlı səhifəyə necə keçməli?
Texniki məsula səhifə ünvanını, şəkil nişanını, hazır mətni və təsdiqlədiyiniz dəyişikliyi verin. Sayt auditi planı tapşırığın məsulunu və qəbul meyarını yazmağa kömək edir. Buradakı mətn məşqi HTML-də düzgün tətbiqi və ekran oxuyucusu ilə istifadə sınağını əvəz etmir.
Foto detalları məlum deyilsə, şəkil analizi bələdçisi ayrı ilkin işdir. Müşahidəni təsdiqləmədən alternativə keçirməyin. Ümumi anlayış üçün süni intellekt bələdçisinə qayıda bilərsiniz. Bu vərəqin qəbul meyarı isə sadədir: beş obyekt hesablanıb, qərarlar əsaslandırılıb, açıq işlər gizlədilməyib.
Tez-tez verilən suallar: alt mətn yoxlaması
AI bütün şəkillərə alt mətn yazmalıdırmı?
Xeyr. Əvvəl şəklin səhifədəki rolu müəyyənləşdirilir. Bəzi hallarda boş alt atributu, bəzi hallarda məzmun və ya funksiya izahı lazımdır.
Boş alt atributunu silmək olarmı?
Bu məşqdə boş alt qərarı alt="" kimi qeyd olunur. Atributun olmaması eyni qərar deyil; tətbiqi texniki məsul yoxlamalıdır.
İşarənin rəngini yazmaq kifayətdirmi?
Keçidin yeganə adı həmin şəkildirsə, istifadəçinin edəcəyi işi və ya hədəfi çatdırın. Rəng təsviri funksiyanı əvəz etmir.
Beş sətir bitəndə sayt əlçatan sayılırmı?
Xeyr. Yalnız bu məşqin redaktə vərəqi tamamlanır. Canlı tətbiq və istifadəçi yoxlamaları ayrıca qalır; qrafik məlumatı açıq iş ola bilər.
Mənbələr
Məni Instagramda izlə
Qısa qeydlər, praktik nümunələr və gündəlik rəqəmsal strategiya fikirləri.
Mən Anar Rustamli — böyümənin, texnologiyanın və insan düşüncəsinin kəsişməsində işləyən strateq, sahibkar və AI tətbiqi lideriyəm. 2016-cı ildən işim bizneslərə sürətlə dəyişən rəqəmsal mühitdə inkişaf etməyə kömək etmək üzərində qurulub. Böyümə sistemləri, AI-əsaslı iş axınları və nəticəni məqsədlə uzlaşdıran strateji çərçivələr dizayn edirəm. İnanıram ki, əsl böyümə strategiya, data və insan fəhmi birlikdə işləyəndə baş verir — missiyam bizneslərə AI-ı elə tətbiq etməkdə kömək etməkdir ki, həm nəticələri, həm kimlikləri güclənsin.

