Çatdırılma sırası hər dayanacağa bir dəfə gedib anbara qayıdan yolların cəmini müqayisə etməklə yoxlanır. Bu məşqdən sonra üç nöqtə üçün bütün altı sıranı hesablayıb verilmiş cədvəldə ən kiçik nəticəni kartda göstərə biləcəksiniz.
Yenilənib: 18 oktyabr 2026.
Çatdırılma sırası hansı suala cavab verir?
Çatdırılma sırası eyni nöqtələrə hansı ardıcıllıqla gedəcəyinizi göstərir. Bu yazının dar sualı belədir: bir anbar, üç məcburi dayanacaq və əvvəlcədən verilmiş yol vaxtları varsa, anbara qayıdan altı sıradan hansının cəmi ən azdır? Oxuduqdan sonra giriş cədvəlini, bütün altı hesabı və ən kiçik nəticəni bir kartda saxlaya biləcəksiniz.
Bakıdakı kiçik mağazanı təsəvvür edə bilərsiniz, amma D, A, B, C bu yazıda real ünvan deyil. Rəqəmlər də xəritədən götürülməyib. Bu, uydurma tədris kartıdır. Göstərilən dəqiqələr sabit giriş xərcidir, canlı trafik proqnozu və ya sürücünün çatma vədi deyil. Eyni istiqamətdəki rəqəm hər hesabda dəyişmədən işlənəcək.
Çatdırılma xidməti seçimi kiminlə işləmək barədədir. Burada kuryer seçilmir, qiymət müqayisə edilmir. Sifariş idarəetməsi daha geniş prosesdir. Bu kart yalnız artıq verilmiş üç dayanacağın sırasını tam yoxlayır.
Bir maşın və qayıdış qaydasını yazın
D başlanğıc anbarıdır. Bir maşın D-dən çıxır, A, B və C-nin hər birinə məhz bir dəfə gedir, sonra D-yə qayıdır. Başqa dayanacaq, yük toplama və aralıq anbar səfəri yoxdur. Hər keçid üçün aşağıdakı cədvəldə verilən istiqamətli rəqəm istifadə olunur. Sətir haradan, sütun haraya getdiyinizi göstərir.
| Haradan / haraya | D | A | B | C |
|---|---|---|---|---|
| D | 0 | 2 | 5 | 6 |
| A | 7 | 0 | 2 | 4 |
| B | 3 | 8 | 0 | 10 |
| C | 2 | 3 | 1 | 0 |
Məsələn D-dən A-ya iki, A-dan D-yə yeddi dəqiqə verilib. Bu iki rəqəm eyni deyil. C-dən B-yə bir, B-dən C-yə on verilib. Cədvəli simmetrik sayıb birini o biri ilə əvəz etməyin. Diaqonaldakı sıfır nöqtədən özünə keçiddir; bizim altı marşrutda belə keçid yoxdur.
Bütün istiqamətlər məlumdur və giriş kimi sabit saxlanır. Cədvəldəki keçidlər üçün gizli başqa dayanacaqla daha qısa yol axtarılmır. Bu, real yol şəbəkəsinin ən qısa məsafələri olduğu iddiası deyil. Tutum, açılış saatı, dayanacaqda xidmət müddəti, fasilə və son çatdırılma vaxtı bu məşqin şərtlərinə daxil deyil. Real əməliyyatda belə şərt varsa, bu sadə kart təkbaşına kifayət etməz.
Nəticəni başqa sənədlə qarışdırmayın. Kritik yol hesabı işlərin bir-birini gözləməsinə baxır. Burada iş müddəti və asılılıq şəbəkəsi yox, nöqtələr arasındakı istiqamətli keçidlərin cəmi var.
Üç dayanacaq niyə altı sıra verir?
İlk dayanacaq üçün üç seçim var. O seçiləndən sonra ikinci üçün iki, sonuncu üçün bir seçim qalır. Buna görə 3 × 2 × 1 = 6 sıra alınır. D başlanğıcı və sonu sabitdir, altı sıranın hamısında eynidir. A, B, C-dən hər hansı biri iki dəfə görünürsə, həmin sətir bu məşqin mümkün marşrutu deyil.
- D → A → B → C → D
- D → A → C → B → D
- D → B → A → C → D
- D → B → C → A → D
- D → C → A → B → D
- D → C → B → A → D
İki əks istiqamətli sıranı birləşdirməyin. D → A → B → C → D ilə D → C → B → A → D eyni nöqtələri gəzsə də, istiqamətlər fərqlidir. Cədvəlimizdə bu istiqamətlərin vaxtları eyni deyil. Ona görə onları iki ayrı seçim kimi hesablayırıq. D-yə dönüşü unutmaq isə məşqin şərtini dəyişir.
Bu kiçik siyahının faydası tam görünməsidir. Birinci baxışda yaxşı görünən iki sətirlə dayanmaq əvəzinə bütün altı mümkün variantı yoxlayırsınız. Dörd və ya daha çox dayanacağa keçəndə seçim sayı sürətlə artır. Bu yazı həmin böyük məsələlər üçün sürətli həll alqoritmi vermir.
Hər sırada dörd keçidi toplayın
Birinci sıra üçün D→A iki, A→B iki, B→C on, C→D iki verir. Cəm 16-dır. İkinci sırada D→A iki, A→C dörd, C→B bir, B→D üç verir. Cəm ondur. Hər rəqəmi birbaşa sətir və sütunun kəsişməsindən götürün; qonşu xana və ya əks istiqamət seçilməsin.
| Sıra | Dörd keçidin cəmi | Cəmi dəqiqə |
|---|---|---|
| D-A-B-C-D | 2 + 2 + 10 + 2 | 16 |
| D-A-C-B-D | 2 + 4 + 1 + 3 | 10 |
| D-B-A-C-D | 5 + 8 + 4 + 2 | 19 |
| D-B-C-A-D | 5 + 10 + 3 + 7 | 25 |
| D-C-A-B-D | 6 + 3 + 2 + 3 | 14 |
| D-C-B-A-D | 6 + 1 + 8 + 7 | 22 |
Altı cəmi yanaşı qoyun: 16, 10, 19, 25, 14, 22. Minimum ondur və onu yalnız D-A-C-B-D verir. Burada minimum dedikdə məhz bu giriş cədvəli və bu altı mümkün sıra nəzərdə tutulur. Bütün mümkün sıralar sadalandığı üçün həmin dar modeldə daha aşağı cəmli başqa sıra qalmır.
Hesabı yoxlamağın ikinci yolu hər sətirdə dörd ayrı sütun açmaqdır: ilk çıxış, birinci ara keçid, ikinci ara keçid, qayıdış. Sonra cəmi ayrıca toplayın. Excel başlanğıc bələdçisi belə sadə iş vərəqini qurmaq üçün uyğundur. Proqram məcburi deyil, kağız və kalkulyator da eyni dörd rəqəmi göstərməlidir.
Ən yaxın nöqtəyə əvvəl getmək niyə kifayət deyil?
İndi hər addımda hələ gedilməmiş ən yaxın nöqtəni seçək. D-dən A iki ilə ən yaxındır. A-dan qalan B iki, C dörddür, ona görə B seçilir. Sonra yalnız C qalır və B-dən C-yə on tələb olunur. D-yə dönüşlə birlikdə nəticə 2 + 2 + 10 + 2 = 16 edir.
Tam yoxlama isə on verən D-A-C-B-D sırasını tapmışdı. Deməli bu kartda ən yaxını seçmək qaydası daha böyük cəm verir: 16, minimum on. İlk addımın ucuz olması bütün yolun ucuz olmasına zəmanət deyil. Bu, bütün vəziyyətlərdə həmin qaydanın pis olması iddiası da deyil; yalnız bir konkret əks nümunədir.
Fərqi real qənaət kimi reklam etməyin. Altı vahid fərq sintetik giriş cədvəlinin hesabıdır. Sürücünün altı dəqiqə qazandığını, xərclərin müəyyən faiz azaldığını və ya müştərinin daha tez xidmət aldığını ölçməmişik. Belə nəticələr üçün canlı məlumat, xidmət şərtləri və faktiki yoxlama lazımdır.
Bərabər minimum olsaydı, bütün həmin sıraları yazardıq. Əlifba sırasını gizli üstünlük qaydası etməyin. Bir keçidin vaxtı məlum deyilsə, onu sıfır saymaq da olmaz. Həmin keçiddən istifadə edən marşrut hesablanmamış qalır; bütün mümkün seçimlər qiymətləndirilmədən tam minimum iddiası verməyin.
Nəticə kartını saxlayın, sonra sərhədi yoxlayın
Windows-da Start menyusunda Notepad axtarın, tətbiqi açın və yeni sənəd yaradın. Giriş cədvəlini və altı hesabı həmin sənədə köçürün. Birinci addımın çıxışı dörd nöqtəli tam istiqamət cədvəli, ikinci addımın çıxışı altı fərqli sıra, üçüncünün çıxışı altı cəm, sonuncunun çıxışı minimum və bütün bərabər seçimlərdir. Aşağıdakı qeyd məşqin yekunu üçün kifayətdir.
V1 | uydurma giriş | bir maşın D başlanğıc və son; A,B,C hərəsi bir dəfə Cəmlər: ABC16; ACB10; BAC19; BCA25; CAB14; CBA22 Minimum: D-A-C-B-D = 10 Ən-yaxın-əvvəl: D-A-B-C-D = 16 Vaxtlar sabitdir; trafik, xidmət müddəti, tutum və vaxt pəncərələri nəzərə alınmır Naməlum keçid: sıfır yazma, nəticəni açıq saxla
Ctrl+S basın, Documents qovluğunu seçin və sənədi catdirilma-sirasi-V1.txt adı ilə saxlayın. Redaktoru bağlayın. File Explorer-də Documents qovluğunu açın və həmin faylı iki dəfə klikləyərək yenidən açın. Altı sətirdə də son D-nin qaldığını yoxlayın. Təklif olunan 15 dəqiqəlik məşq yalnız bu kiçik kartdır, ölçülmüş istifadəçi vaxtı deyil. Anarın Perfect və Effect yazısında öz layihələrinin mükəmməllik axtarışından gecikdiyini qeyd etməsindən götürülən prinsip burada bir görünən nəticəni bitirməkdir; real marşrut sınağı iddiası yoxdur.
Google-un TSP sənədində başlanğıc nöqtəsi və keçid cədvəli ilə tur məsələsi təqdim olunur. VRP sənədi bir neçə maşın, tutum və vaxt pəncərəsi kimi genişlənmələri fərqləndirir. Burada yalnız həmin ümumi sərhədlərdən istifadə edilir. Google solveri quraşdırılmayıb və işə salınmayıb; altı sətir öz nümunəmiz üzrə tam yoxlanıb.
Real ünvanları köçürməzdən əvvəl qaydaları yenidən yazın. Maşının tutumu, müştərinin qəbul saatı və hər dayanacaqda gözləmə varsa, sadə yol cəmi ən yaxşı əməliyyat planı olmaya bilər. Bu kartı sürücüyə təsdiqlənmiş tapşırıq kimi yox, qərar sahibinin yoxlayacağı hesablama qeydi kimi təqdim edin.
Tez-tez verilən suallar
Niyə altı marşrut var?
Üç dayanacağın sırası üçün 3 × 2 × 1 = 6 seçim var. Başlanğıc və son anbar sabitdir.
Gediş və dönüş vaxtı eyni olmalıdır?
Xeyr. Bu kart istiqamətlidir; məsələn D-dən A-ya iki, A-dan D-yə yeddi verilib.
Ən yaxın nöqtəni seçmək həmişə minimum verir?
Xeyr. Bu nümunədə həmin qayda 16 verir, bütün altı sıranın minimumu isə ondur.
On dəqiqə real çatma vədidir?
Xeyr. On sintetik sabit cədvəlin minimum cəmidir; trafik, xidmət müddəti və müştəri vaxtları daxil deyil.
