Erkən ödəniş endirimi üçün qənaəti eyni günlərə aid faiz və bütün əlavə haqlarla müqayisə edin. Bu məqalədən sonra 2/10 net 30 nümunəsini hesablayıb xərc həddini və kassa ehtiyatını ayrı yoxlayan qərar kartı hazırlaya biləcəksiniz.
Son yenilənmə: 29 oktyabr 2026.
Erkən ödəniş endirimi hansı qərarı verir?
Erkən ödəniş endirimi fakturanı daha tez ödəyəndə az məbləğ köçürmək imkanıdır. Burada alıcının tərəfini hesablayırıq: endirimi götürmək üçün pulu tez çıxarmaq lazımdırmı və bunun tam əlavə xərci endirimdən aşağıdırmı? Fakturanın düzgünlüyünü, malın qəbulunu və ödəniş səlahiyyətini hesab özü təsdiqləmir.
ACCA erkən hesablaşma endirimini ödənişin vaxtına bağlı güzəşt kimi ayırır. Məhsuldan çox almaq üçün verilən miqdar endirimi başqa qərardır. Bu məşqdə alış sayı dəyişmir, ehtiyat partiyası böyüdülmür və yeni təchizatçı seçilmir. Yalnız eyni borcun iki ödəniş vaxtı müqayisə edilir.
Aşağıdakı rəqəmlər tamamilə şərti tədris girişləridir. Real bank tarifi, təchizatçı təklifi, Anarın müştəri işi və əldə edilmiş qənaət deyil. Hesab ayrıca proqramla icra edilib; bank əməliyyatı və kompüterdə faylı yenidən açma sınağı aparılmayıb. Öz fakturanızda naməlum şərti bu nümunədən köçürməyin.
2/10 net 30 şərtini əvvəl tarixə çevirin
Bu nümunənin yazılı şərti belədir: fakturanın bütün 10.000 AZN məbləğinə 2 faiz endirim, onuncu günədək hesaba çatmış ödəniş üçün keçərlidir; endirimsiz borc otuzuncu gün ödənir. Gün sıfır faktura tarixidir. Uyğun erkən günlər 0-dan 10-a qədərdir. Nümunədə ən gec uyğun gün olan 10-cu günü seçirik; daha əvvəl ödəmək məcburi deyil.
Onuncu günün son saatı, bankın köçürmə müddəti, həftəsonu və bayram qaydası real sənəddən təsdiqlənməlidir. “Göndərilən gün” ilə “təchizatçıya çatan gün” eyni sayılmaya bilər. 11-ci gündə endirimin saxlandığını özünüzdən fərz etməyin. Bu cədvəldə tarixlər hüquqi qayda deyil, açıq verilmiş məşq müqaviləsidir.
| Giriş | Şərti qiymət |
|---|---|
| Endirimə uyğun əsas | 10.000 AZN |
| Endirim payı d | 0,02 |
| Endirimli ödəniş | 9.800 AZN |
| Erkən gün / son borc günü | 10 / 30 |
| Əlavə puldan istifadə müddəti | 20 gün |
| Sadə illik hesab bazası | 365 gün |
Vergi, çatdırılma və ya başqa hissə endirimdən kənardırsa, 2 faizi bütün yekuna vurmayın. Əvvəl uyğun bazanı ayırın, kənar hissəni iki ödəniş yolunda da saxlayın. Qismən ödənişlərin tutuşdurulması isə pul köçəndən sonra onun fakturalara aid edilməsidir; bu müqayisə həmin bölgünü aparmır.
İmtinanın 20 günlük və illik qiymətini hesablayın
Endirim 10.000 × 0,02 = 200 AZN-dir. Alıcı 10-cu gündə 9.800 ödəmək əvəzinə 30-cu gündə 10.000 ödəyirsə, 20 gün daha əlində saxladığı 9.800 üçün 200 əlavə verir. Dövr nisbəti buna görə 200/9.800, yəni d/(1−d) olur. 200-ü 10.000-ə bölmək saxlanılan pulun əsasını səhv götürər.
Dövr nisbəti = 0,02 / 0,98 = 0,02040816 Sadə illikləşdirmə = (0,02 / 0,98) × 365 / 20 Nəticə ≈ 0,37244898 = 37,2449%
Bu, bir 20 günlük qiyməti düz xəttlə bir ilə miqyaslayan müqayisə göstəricisidir. Hüquqi illik faiz, bank təklifi və ya bir ildə həqiqətən ödənmiş xərc deyil. 360 günlük baza seçilsə eyni hesab 36,7347 faiz çıxar. Bazanı dəyişəndə rəqəm dəyişir, ona görə seçimi nəticənin yanında yazın.
Effektiv illikləşdirmə başqa əməliyyatdır: (1 + 0,02/0,98)^(365/20) − 1, təxminən 44,5853 faiz. Burada eyni dövrün təkrarlandığı və hər dəfə mürəkkəb artım yarandığı fərz edilir. ACCA effektiv yanaşmanı izah edir. 37,2449 ilə 44,5853-ü eyni adlı faiz kimi müqayisə etməyin. Bizim yekun qərarımız hər halda faktiki 20 günlük pul xərcinə əsaslanır.
Maliyyələşdirməni eyni pul və günlə tutuşdurun
İndi yalnız hesabı sınamaq üçün 9.800 məbləğin 20 günə sadə illik 12 faizlə maliyyələşdirilə bildiyini fərz edək. Bu real kredit imkanı və tövsiyə deyil. Baza yenə 365 gündür. Əlavə bütün haqlar üçün 40 AZN götürürük. Məbləğ alıcının sərəncamına tam 9.800 kimi keçir, haqq ayrıca ödənir; qabaqcadan tutulsa alınacaq əsas və faiz yenidən hesablanmalıdır.
Faiz = 9800 × 0,12 × 20 / 365 = 64,438356... Tam əlavə maliyyə xərci = 64,438356... + 40 = 104,438356... Endirimdən qalan fərq = 200 − 104,438356... = 95,561644...
Qəpiklə göstərilən nəticələr 64,44, 104,44 və 95,56 AZN-dir. Aralıq hesabda yuvarlaqlaşdırmayın. Ödəniş tarixində endirimli yol 9.800, sonrakı faiz və haqq daxil isə ümumilikdə 9.904,44 pul çıxışı yaradır; endirimsiz yolun 10.000 məbləği ilə fərq 95,56-dır. Bu dar hesab vaxt dəyərinin başqa təsirlərini, vergi və valyutanı modelləşdirmir.
Faiz dərəcəsi təkbaşına yetərli deyil. Köçürmə haqqı, açılış haqqı, minimum faiz, erkən bağlama və borcun qaytarılma günü də məlum olmalıdır. İyirmi günlük dövrün yerinə bütün otuz günü yazmayın. Təchizatçı təkliflərinin müqayisəsi alış məbləğini müəyyən edə bilər; bu mərhələdə isə tarixə uyğun əlavə maliyyə xərci lazımdır.
Haqqın hansı həddində üstünlük itir?
Digər girişlər sabit olanda maksimum bütün əlavə haqlar 200 − 64,438356... = 135,561644... AZN-dir. Dəqiq bu həddə iki yol pul xərci üzrə bərabərləşir. Haqqı qəpiklə qiymətləndirəndə 135,56 həddən azca aşağıdır, riyazi olaraq dəqiq bərabərlik deyil. Fərqi qəpiyə yuvarlaqlaşdıranda sıfır görünə bilər; qeyddə bunu göstərin.
| Bütün əlavə haqlar | Endirimdən qalan fərq | Dar iqtisadi nəticə |
|---|---|---|
| 100 AZN | 35,56 AZN | Erkən yol aşağı xərc |
| 135,561644... AZN | 0, dəqiq | Bərabərlik |
| 150 AZN | −14,44 AZN | Erkən yol yüksək xərc |
Əgər ən gec uyğun ödəniş 10 deyil, faktiki bank səbəbi ilə 8-ci gündə lazımdırsa, 30−8 = 22 gün maliyyələşdirmə götürün. Eyni 12 faiz və 40 haqqla faiz 70,88, xalis fərq 89,12 AZN olur. İyirmi günün göstəricisini səssiz saxlamayın. Endirim gününü keçmisinizsə, əvvəl yeni razılaşmanı təsdiqləyin; uyğun olmayan 9.800 ödəniş fakturanı tam bağlamaya bilər.
Kassa ehtiyatı hesabdan üstün olan ikinci qapıdır
İqtisadi fərq müsbət olsa da pul çatmaya bilər. Ayrı şərti, öz vəsaiti ilə ödəniş ssenarisində bu gün 14.000 AZN var, erkən ödənişdən sonra son borc gününədək 3.000 məcburi ödəniş çıxacaq və qorunan minimum ehtiyat 2.000-dir. Bu halda 14.000−9.800−3.000 = 1.200 qalır, ehtiyatdan 800 aşağıdır. Müsbət endirim bu ssenarini keçərli etmir.
Bu kassa ssenarisinə əvvəlki borcu avtomatik əlavə etməyin. Maliyyələşdirilən ssenari ayrıca qurulanda 9.800 daxilolma, faiz, haqlar, borcun qaytarılması və qaytarma gününədək etibarlı daxilolmalar tarixlə yazılmalıdır. Borcu sadəcə 30-cu günədək görünməz etmək problemi həll etmir. Pul axını planında hər tarixdən sonrakı qalığı və ən aşağı nöqtəni yoxlayın.
Təsdiqlənməmiş müştəri ödənişi ehtiyatı dolduran hazır pul deyil. Məcburi öhdəliyin tarixini hesabı yaxşı göstərmək üçün dəyişməyin. Pul məlumatı və ya maliyyələşdirmə imkanı yoxdursa nəticə “əlverişli görünür, likvidlik təsdiqlənməyib” qalmalıdır. Bu yazı borc götürmə və ödəniş icazəsi vermir.
15 dəqiqədə yoxlana bilən kartı saxlayın
Windows-da Başlat menyusunda Notepad axtarın, açıb yeni boş sənəd yaradın. Hesab üçün Başlatdan ayrıca Calculator açın; Notepad hesablamır. İlk hissədə yazılı ödəniş şərtini, mənbə tarixini və endirimə uyğun məbləği yazın. Seçilən erkən günü, son günü və gün fərqini qeyd edin. On beş dəqiqə plan hədəfidir, müşahidə edilmiş sürət deyil.
Şərti V1: əsas10000; d0,02; erkən10; son30; baza365 Endirim200; ödəniş9800; əlavə müddət20 Sadə illik37,2449%; effektiv44,5853%, eyni anlayış deyil Şərti maliyyə:12%; bütün haqlar40; tam xərc104,44 İqtisadi fərq95,56; haqq həddi135,561644... Öz vəsaiti kassa sınağı:14000−9800−3000=1200<2000 Qərar: iqtisadi hesab müsbət, ayrıca kassa sınağı keçmir Real şərtlər, mənbələr, açıq sual və cavabdeh:[...]
File → Save As ilə Documents qovluğunda erken-odenis-V1.txt saxlayın; eyni adlı fayl varsa başqa ad seçin, üzərinə yazmayın. Notepad-i bağlayın, File Explorer-də Documents-dən həmin faylı açın. Endirim əsasının 10.000, maliyyə əsasının 9.800 olduğunu, gün fərqini və iki ayrı qərar qapısını yoxlayın. Sonrakı 150 haqq sınağını File → Save As ilə erken-odenis-V2.txt adlı ayrıca surətdə edin, V1 dəyişməsin. Faktiki yenidən açma edilməyibsə tamamlandı yazmayın.
Sonra 150 haqq sınağını ayrıca V2 kimi saxlayın. Mənbə şərti dəyişəndə əvvəlki kartı silməyin. Qərar reyestrinə yalnız rəqəmi yox, uyğunluq, xərc və kassa nəticəsini birlikdə köçürün. Naməlum haqq üçün sıfır yazmaq əvəzinə həmin məlumatı kimdən alacağınızı qeyd etmək də konkret nəticədir.
Tez-tez verilən suallar
2/10 net 30 burada nə deməkdir?
Bu nümunədə 10-cu günədək uyğun ödənişə 2 faiz endirim, əks halda 30-cu gün tam borc deməkdir.
Faizi niyə 9.800 üzərindən hesablayırıq?
Çünki 20 gün əvvəl lazım olan endirimli ödəniş və bu məşqdə maliyyələşdirilən əsas 9.800-dür.
37,2449 faiz effektiv illik göstəricidirmi?
Xeyr. Bu sadə illikləşdirmədir; eyni fərziyyələrlə effektiv göstərici təxminən 44,5853 faizdir.
Müsbət iqtisadi fərq ödəniş üçün kifayətdirmi?
Xeyr. Endirim uyğunluğu, maliyyə imkanı, məcburi öhdəliklər və qorunan kassa ehtiyatı ayrıca təsdiqlənməlidir.
