AI planında asılılıq yoxlaması: dövrü və boşluğu tapın

Hansı əlaqəni yoxlayırıq?

Bu məşqdə asılılıq bir işin digərinin tamamlanmasını gözləməsidir. Yalnız “əvvəlki iş bitsin, sonra bu iş başlasın” qaydasını götürürük. İngiliscə finish-to-start adlanır. Microsoft-un rəsmi təlimatı bu əlaqəni ayrıca izah edir və başqa əlaqə növlərinin də olduğunu göstərir. Ona görə burada tapdığınız qaydanı hər layihə və hər əlaqə tipinə avtomatik yaymayın.

Tapşırığın adı ilə ID-sini ayırın. Ad dəyişə bilər, ID isə məşqdə sabit işarədir: T1, T2 və davamı. “Əvvəl bitməli işlər” sütunundakı bütün ID-lər tamamlanmalıdır. İki şərtdən yalnız birinin bitməsi kifayət deyil. Başlanğıcda bütün işlər natamamdır; tarix, müddət, icraçı və resurs barədə əlavə məlumat yoxdur.

İlk çıxışınız qayda kartı olsun: “V1 məşqi; yalnız verilmiş T1–T6 işləri; bütün əvvəlki işlər bitməlidir; başlanğıcda heç biri bitməyib; əlaqə və tarix uydurulmur.” Bu kart olmadan “başlamaq olar” ifadəsi qeyri-müəyyəndir. Burada həmin ifadə yalnız yazılı asılılıqların maneə yaratmadığını bildirir, real işi icra etməyə icazə deyil.

Ümumi proses qurmaq istəyirsinizsə, AI iş axını bələdçisi ayrı mövzudur. Bu məşq hazır planı icraya keçirmək yox, onun məntiqində görünən maneəni mənbə ilə göstərmək üçündür. Düzgün audit bəzən yeni sıra deyil, hansı əlaqənin cavab gözlədiyidir.

Altı tapşırıqlı şərti kartı köçürün

Bakıdakı şərti kiçik studiyanın daxili vitrin nümunəsi hazırladığını təsəvvür edin. Aşağıdakı plan tədris üçün qəsdən qüsurlu yazılıb. Real şirkət qaydası, təhlükəsizlik proseduru, müştəri işi və ya Anarın apardığı layihə deyil. Tapşırıq adlarından “normalda belə olmalıdır” nəticəsi çıxarıb əlaqələri düzəltməyin; əvvəl mənbədə yazılanı yoxlayın.

Altı ID-ni ayrıca sayın. Mənbə kartında T9 yoxdur. Bu, onun real dünyada heç vaxt mövcud olmadığını sübut etmir; yalnız verilmiş kartda həmin istinadın açıqlanmadığını göstərir. T5-in əvvəlki işini T1 ilə əvəz etmək yeni fərziyyə olar. Məşqin məqsədi çatışmayan əlaqəni uydurmaq deyil, onu sual kimi saxlamaqdır.

T3 və T4-ün adlarına baxıb “hazırlıq həmişə əvvəl gəlir” demək asan görünür. Amma kart T3-ün T4-ü, T4-ün isə T3-ü gözlədiyini yazır. Bu qüsurun həlli üçün hansı yazının yanlış olduğunu mənbə sahibi dəqiqləşdirməlidir. Biz burada yalnız uyğunsuzluğu göstəririk, təsdiq səlahiyyəti yaratmırıq.

İndi hansı iş gözləmir?

İkinci cədvəl yaradın: ID, mənbədəki əvvəlki işlər, ilkin vəziyyət, dəlil, cavab gözləyən sual. Mənbə kartı ilə qərar cədvəlini ayrı saxlayın. Sətirə qərar yazmaq onun vəziyyətini canlı sistemdə dəyişmək deyil. Heç bir tapşırıq bu məqaləni oxuduğunuz üçün tamamlanmış sayılmır.

Asana-nın rəsmi izahında işi bloklayan və işi bloklanan tərəf ayrıca göstərilir. Bu ayrımı kağız üzərində də saxlamaq olar: “T2 T1-i gözləyir” ilə “T1 T2-ni gözləyir” eyni cümlə deyil. Oxa baxmaq yerinə əvvəl cümləni oxuyun. İstiqamət çevriləndə planın mənası da dəyişir.

Burada yalnız T1-in yazılı əvvəlki işi yoxdur. T2-nin “asan” olması onu başlanğıcda sərbəst etmir. T6-ya baxanda isə T1 və T2 üçün iki ayrı yoxlama qoyun. T1-in hipotetik tamamlanması T2-ni sərbəst edə bilər, amma T6 hələ T2-ni gözləyər. Bu, bütün şərtlərin birlikdə tələb olunmasının praktik yoxlamasıdır.

Qapalı dövrü necə sübut edək?

T3 sətrindən başlayın və gözlənilən işin ID-sini izləyin: T3 T4-ü gözləyir. Sonra T4 sətrinə keçin: T4 T3-ü gözləyir. Yenidən T3-ə qayıtdınız. Hər ikisi natamamdır və yalnız verdiyimiz bitmə→başlama qaydası işləyir. Buna görə bu iki işin heç biri həmin kart üzrə ilk başlaya bilmir.

Qeydə belə yazın: “Dövr dəlili: T3 gözləyir T4, T4 gözləyir T3. Hansı əlaqənin saxlanmalı olduğunu mənbə sahibi təsdiqləməlidir.” “T3-ə yüksək prioritet verək” bu qaydanı aradan qaldırmır. Prioritet siyahıdakı üstünlükdür, əvvəlki işin bitməsi isə başlama şərtidir. Onları bir anlayış kimi təqdim etməyin.

T9 məsələsi başqa növ maneədir. Burada geri qayıdan məlum əlaqə deyil, kartda tapa bilmədiyimiz istinad var. “T5 dövrə düşüb” demək üçün dəlil yoxdur. Sual belədir: “T9 ayrıca tapşırıqdır, ID səhvidir, yoxsa kart natamamdır?” Cavab gəlmədən nə əlaqəni silin, nə də T9 üçün özünüz iş adı yaradın.

Mənbəli məntiqi əlaqə ilə vizual yaxınlığı da qarışdırmayın. Anlayış xəritəsindəki budaq mövzu əlaqəsi ola bilər; o, öz-özlüyündə hansı işin əvvəl bitməli olduğunu sübut etmir. Bu məşqdə əlaqəni yalnız cədvəldəki açıq ID-lərdən oxuyuruq.

Qismən düzgün sıra nəyi təsdiqləmir?

İndi yalnız düşüncə sınağı aparın: T1-in bitdiyini fərz etsək, T2 üçün yazılı əvvəlki iş tamamlanar. T2-nin də bitdiyini fərz etsək, T6-nın hər iki şərti ödənər. Deməli, T1 sonra T2 sonra T6 bu kartdakı həmin üç iş üçün mümkün ardıcıllıq nümunəsidir. Bu hadisələr həqiqətən baş verməyib və faylda faktiki tamamlanma yazılmamalıdır.

Həmin sıra T3/T4 dövrünü və T5/T9 sualını düzəltmir. “Plan hazırdır” cümləsi buna görə rədd edilməlidir. Düzgün yekun: “Üç iş üçün şərti sıra görünür; iki iş dövrdədir; bir işin mənbə istinadı dəqiqləşməlidir.” Müşahidə ilə fərziyyəni ayrı başlıqlarda saxlayın. Tam planın təqvimi üçün müddət, resurs və başqa şərtlər də lazım ola bilər; burada onlar verilməyib.

Üç nümunə iddianı işarələyin. “T1 bitəndə T6 dərhal sərbəstdir” yanlış sayılır, çünki T2 də bitməlidir. “T5-i siyahıdan çıxarsaq planın bütün problemi həll olar” yanlış sayılır, çünki T3/T4 qalır. “T3-ü əvvəl yazmaq dövrü silir” də yanlış sayılır: sıra nömrəsi mənbə əlaqəsini dəyişmir.

Ümumi addımlar və istisnalar üçün biznes prosesinin xəritələnməsi başqa mərhələdir. Hazır mətn üçün biznes promptları başlanğıc verə bilər. Bu auditdə isə sübut olunan nəticə altı ID üzrə qərar və iki konkret dəqiqləşdirmə sualıdır.

On beş dəqiqədə nəyi saxlayıb yenidən aça bilərsiniz?

Əvvəl qayda kartını, sonra T1–T6 mənbəsini və ayrıca qərar cədvəlini köçürün. Windows-da Start açın, Notepad yazın və yeni sənəd yaradın. Başlığa “Asılılıq məşqi V1, bütün işlər natamamdır” yazın. Altına dövrün iki cümləlik dəlilini, T9 sualını və yalnız fərziyyə kimi qeyd edilən T1→T2→T6 sırasını əlavə edin.

Ctrl+S basın, Documents qovluğunu seçin və faylı asililiq-audit-V1.txt adı ilə saxlayın. Redaktoru bağlayın. Həmin qovluqdan faylı yenidən açıb T6-da hər iki ID-nin qaldığını, T3/T4 dövrünün silinmədiyini və T9-un naməlum kimi göründüyünü oxuyun. Faylda “bütün işlər tamamlandı” yazılıbsa, onu mənbə vəziyyətinə uyğun düzəldin.

İstəyə görə istifadə etdiyiniz AI köməkçisinə yalnız uydurma kartı və qaydanı verin. Hazır tapşırıq: “Bütün əvvəlki işlər bitmədən işi sərbəst sayma. Başlanğıcda hamısı natamamdır. İlkin sərbəst işləri, adi gözləməni, ID-lərlə sübut olunan qapalı dövrü və mənbədə olmayan istinadı ayrı göstər. ID və əlaqə uydurma, silmə və düzəltmə. Qismən sıra bütün planın təsdiqi deyil.” Konkret hesabın və ya modelin real sınağı təqdim edilmir.

AI cavabını insan açarı ilə yoxlayın. Xəta varsa qəbul etməyin; köməkçiyə yenidən mənbədəki iki şərti göstərin. Alətə giriş yoxdursa “AI müqayisəsi aparılmayıb” yazın. Əsas mənbə və qərar faylı əllə tamamlana bilər. Canlı tapşırıq panelində heç nə dəyişməyin və əlaqələri avtomatik sildirməyin.

Təklif olunan bölgü üç dəqiqə mənbəyə, dörd dəqiqə vəziyyətlərə, dörd dəqiqə dövr və suallara, dörd dəqiqə saxlayıb açmağa ayrılır. Bu, ölçülmüş vaxt vədi deyil. Anarın əvvəlki Perfect/Effect yazısındakı iş prinsipini burada bir kiçik, yoxlanılan çıxışı bitirmək kimi tətbiq edirik; real planlama layihəsi nəticəsi uydurmuruq. Sonrakı başlanğıclar üçün süni intellekt bələdçisinə baxın.