AI hesabatında qrup faizi: ümumi nəticəni yoxlayın
AI hesabatında qrup faizi ilə ümumi faizin niyə əks göründüyünü süni cədvəllə yoxlayın, dörd qrup və iki yekun hesabı bir qərar faylında ayrıca saxlayın.
AI hesabatında qrup faizi ilə ümumi faiz fərqli istiqamət göstərə bilər. AI süni intellektin ingiliscə qısaltmasıdır. Bu məşqdən sonra uydurma say cədvəlindən dörd qrup faizini, iki ümumi faizi və üç iddia üzrə qərarı yoxlayıb saxlanılan qeyd hazırlaya biləcəksiniz.
Əvvəl eyni sualı və eyni vahidi sabitləyin
Bu məşqdə bir müşahidə bir şərti uyğun ziyarətdir, nəticə isə həmin ziyarətdə sifarişin tamamlanıb-tamamlanmamasıdır. Hər ziyarətdə ən çox bir nəticə sayılır. Bütün qeydlər yeni və qayıdan ziyarət qruplarından yalnız birinə daxildir. Qruplar bir-birini təkrarlamır və birlikdə verilmiş kartın bütün uyğun ziyarətlərini əhatə edir.
A və B iki uydurma cədvəlin etiketidir. Bunlar təsadüfi bölüşdürülmüş A/B testinin nəticələri deyil. Kartda həqiqi mağaza, reklam kanalı, tarix və ya məhsul müqayisəsi yoxdur. Məqsəd hansı biznes variantını seçmək deyil, mənbə saylarından çıxan qrup və ümumi faiz iddialarını ayırmaqdır.
Qayda kartınızı belə yazın: “V1; eyni nəticə və uyğunluq tərifi; hər ziyarət bir qrupda; nəticə sayı uyğun ziyarət sayını keçmir; qrup bölgüsü dəyişmir; A/B yalnız cədvəl adıdır.” Bu bəndlər olmadan iki faizin fərqli suallara cavab verdiyini görmək çətinləşər. Məsələn, birində sifariş, digərində sadəcə mesaj sayı olsaydı, bu məşqin hesabını tətbiq etmək olmazdı.
Qrup yaratmaq ayrıca işdir. AI ilə müştəri seqmentasiyası həmin mərhələni izah edir. Biz isə artıq verilmiş iki qrupun saylarını dəyişmədən oxuyuruq. İlk nəticəniz razılaşdırılmış vahid və sərhəd olan mənbə kartıdır.
Dörd say cütünü necə köçürməli?
Aşağıdakı bütün saylar tədris üçün uydurulub. Onlar Anarın müştəri işi, real model sınağı, canlı mağaza hesabatı və ya ölçülmüş gəlir nəticəsi deyil. Nəticə sütununda tamamlanmış sifariş sayı, uyğun ziyarət sütununda həmin qrupun bütün daxil edilən ziyarətləri var. Sıfır və ya gizli əlavə qrup yoxdur.
| Qrup | Cədvəl | Nəticə sayı | Uyğun ziyarət sayı |
|---|---|---|---|
| Yeni | A | 8 | 10 |
| Yeni | B | 70 | 100 |
| Qayıdan | A | 30 | 100 |
| Qayıdan | B | 2 | 10 |
Cədvəldə dörd sətir var, amma bu dörd ziyarət demək deyil. Hər sətir bir qrup və cədvəl üçün cəmlənmiş say cütüdür. A üçün məxrəc 10 və 100, B üçün 100 və 10-dur. Eyni qrup adını görüb bu məxrəclərin də eyni olduğunu fərz etməyin.
Kartı kopyalayandan sonra hər sətrin nəticəsinin məxrəcə bərabər və ya ondan kiçik olduğunu yoxlayın. Sonra dörd qiymətin yerini tutuşdurun: A-nın yeni qrupu kiçik, qayıdan qrupu böyükdür; B-də əksinədir. Bu fərqi “səhv bölgü” adlandırmırıq, sadəcə verilmiş paylanma kimi saxlayırıq.
İş nüsxəsinin başlığına “Uydurma qrup kartı V1” yazın. İstənilən düzəliş yeni versiyada ayrıca qeyd edilməlidir. Mənbəni yaxşılaşdırmaq adı ilə qrup ölçülərini bərabərləşdirmək və əvvəlki nəticəni eyni kartın faizi kimi saxlamaq düzgün yoxlama deyil.
Dörd qrup faizini ayrı necə hesablayaq?
Telefon və ya kompüter kalkulyatorunu açın. Hər sətir üçün nəticə sayını uyğun ziyarət sayına bölüb 100-ə vurun. Yeni qrupda A üçün 8 / 10 × 100 = 80%, B üçün 70 / 100 × 100 = 70%-dir. Qayıdan qrupda A üçün 30 / 100 × 100 = 30%, B üçün 2 / 10 × 100 = 20%-dir.
| Qrup | A-nın faizi | B-nin faizi | Bu qrupda görünən istiqamət |
|---|---|---|---|
| Yeni | 80% | 70% | A daha yüksəkdir |
| Qayıdan | 30% | 20% | A daha yüksəkdir |
Hər qrupda A faizi B-dən yuxarıdır. Bu, həmin uydurma sayların təsviridir, A-nın sifarişi artırdığına dair səbəb sübutu deyil. A/B etiketi random bölgü barədə məlumat vermir. Nəticənin niyə belə olduğu kartda göstərilməyib; müştəri davranışı və reklam keyfiyyəti haqqında əlavə hekayə yazmayın.
Faizin yanında kəsri saxlayın. 80%-in altında 8/10, 70%-in altında 70/100 görünəndə fərqli saylı qrupların müqayisə edildiyi itmir. Tək faiz sütunu məxrəci gizlədə bilər. Faiz və qrafik auditi də rəqəmin başlığı ilə mənbə hesabının uyğunluğunu ayrı yoxlayır.
Qərar qeydinə hələ “A ümumilikdə yaxşıdır” yazmayın. Bu mərhələnin qəbul edilən çıxışı yalnız dörd düzgün qrup faizi və hər iki qrupdakı istiqamətdir. Ümumi sualı cavablandırmaq üçün ayrıca cəmləmə lazımdır.
Ümumi faiz niyə əks istiqamət göstərir?
A üçün nəticələri toplayın: 8 + 30 = 38. Uyğun ziyarətləri də ayrıca toplayın: 10 + 100 = 110. Ümumi faiz 38 / 110 × 100 = 34,545…%, bir onluğa 34,5%-dir. B üçün nəticə 70 + 2 = 72, məxrəc 100 + 10 = 110; 72 / 110 × 100 = 65,454…%, bir onluğa 65,5%-dir.
| Cədvəl | Ümumi kəsr | Bir onluğa ümumi faiz |
|---|---|---|
| A | 38 / 110 | 34,5% |
| B | 72 / 110 | 65,5% |
Beləliklə A hər iki qrupda yüksək olsa da, ümumi faizdə aşağıdır. Stanford-un Simpson paradoksu izahı qruplar və birləşdirilmiş nəticə arasında belə istiqamət fərqinin mümkün olduğunu göstərir. Burada hesabın özü ziddiyyətli deyil: qrupların hər cədvəldəki payı fərqlidir.
A-da yeni qrupun payı 10/110, qayıdan qrupun payı 100/110-dur. B-də paylar 100/110 və 10/110-dur. Yeni qrupda hər iki cədvəlin faizi qayıdan qrupdan yüksəkdir. B-nin müşahidələrinin daha böyük hissəsi həmin yüksək faizli qrupdadır. Bu, verilmiş ümumi hesabın riyazi quruluşunu izah edir; real dünyada bölgünü nəyin yaratdığı barədə səbəb bildirmir.
Sadəcə (80% + 30%) / 2 = 55% yazmaq A-nın bu kartdakı ümumi faizi deyil. Həmin hesab iki qrupa bərabər çəki verir, kartda isə qrup ölçüləri bərabər deyil. House of Commons Library ölçüləri fərqli qrupların ortasını birləşdirərkən bu fərqin nəzərə alınmasını izah edir. Burada ən şəffaf yol cəmlənmiş nəticəni cəmlənmiş məxrəcə bölməkdir.
Üç hazır iddianı necə yoxlayaq?
Mənbədən ayrı iddia cədvəli yaradın: iddia, qərar, dəlil və düzəldilmiş cümlə. Aşağıdakı iddialar qəsdən hazırlanmış məşqdir, real AI cavabında müşahidə edilmiş səhv deyil. Heç birini yalnız inandırıcı səsləndiyinə görə qəbul etməyin.
| İddia | Qərar | Dəlil |
|---|---|---|
| “A hər qrupda yuxarıdır, deməli ümumi faizi də yuxarıdır.” | Düzəlt | 38/110, 72/110-dan aşağıdır |
| “B ümumidə yuxarıdır, deməli yeni qrupda da yuxarıdır.” | Düzəlt | Yeni qrupda A80%, B70%-dir |
| “İstiqamət dəyişib, deməli ümumi hesab səhvdir.” | Rədd et | Hər iki ümumi kəsr saylardan düzgün hesablanıb; qrup payları ayrıdır |
Qəbul edilən yekun belədir: “Bu uydurma kartda A-nın faizi hər iki qrupda yüksəkdir; verilmiş qrup payları ilə birləşdirəndə B-nin ümumi faizi yüksəkdir. Bu təsvir səbəb və ya seçim qalibi müəyyən etmir.” Ümumi hesabı avtomatik yanlış, qrup nəticəsini isə hər vəziyyətdə doğru qərar hesab etməyin.
Əsl səbəbi, seçim qərəzini və ya hansı cədvəlin tətbiq edilməli olduğunu bu saylardan sübut etməyə çalışmayın. Əvvəl qərarın hansı suala aid olduğunu, məlumatın necə toplandığını və hansı müqayisənin uyğun olduğunu bilməlisiniz. Bu məşq araşdırma planı yox, hazır hesabat cümləsinin sərhədini yoxlayır.
Rəqəmləri qəbul etməzdən əvvəl mənbə və əhatə yoxlamasına qayıtmaq faydalıdır. Orta və median auditi isə başqa xülasələri ayırır. Burada iki qrupun faizini sadə ortalamaqla həqiqi ümumi kəsri qarışdırmamaq lazımdır.
On beş dəqiqədə hansı faylı saxlayıb aça bilərsiniz?
Windows-da Start açın, Notepad yazın və yeni sənəd yaradın. Başlığa “Qrup və ümumi faiz məşqi V1, real nəticə deyil” yazın. Qayda kartını, dörd say sətrini, dörd qrup faizini və iki ümumi kəsri əlavə edin. A və B-də qrup paylarının fərqli olduğunu ayrıca iki cümlə ilə qeyd edin.
Üç iddia üzrə qərarları əlavə edin. Ctrl+S basın, Documents qovluğunu seçin və faylı qrup-faiz-audit-V1.txt adı ilə saxlayın. Redaktoru bağlayın. Faylı həmin qovluqdan yenidən açıb A-nın yeni məxrəcinin 10, B-nin yeni məxrəcinin 100 olduğunu və 38/110 ilə 72/110-un qaldığını yoxlayın. Faizlər eyni görünsə belə, məxrəc itibsə qeyd natamamdır.
İstəyə görə istifadə etdiyiniz AI köməkçisinə yalnız uydurma kartı verin: “Qruplar ayrıdır və kartı tam əhatə edir. Hər sətirdə eyni nəticə və uyğunluq qaydası var. Dörd qrup faizini, iki ümumi nəticə/məxrəc cəmini və qrup paylarını ayrı göstər. Faizlərin sadə ortasını ümumi faiz sayma. Səbəb, qalib, təsadüfi test və sübut edilmiş seçim qərəzi uydurma. Üç iddiaya mənbədən qərar ver.” Faktiki model və ya hesab sınağı iddia edilmir.
AI əlçatan deyilsə “AI müqayisəsi aparılmayıb” yazın; əsas fayl kalkulyatorla tamamlanır. Üç dəqiqə mənbəyə, dörd hesablamaya, dörd iddialara, dörd saxlayıb açmağa ayırmaq təklif olunan bölgüdür, ölçülmüş sürət deyil. Anarın Perfect/Effect yazısındakı iş prinsipini bir izah olunan nəticəni bitirmək kimi tətbiq edirik; real marketinq nəticəsi uydurmuruq. Başqa başlanğıclar üçün süni intellekt bələdçisinə baxın.
Tez-tez verilən suallar
Hər qrupda yüksək olmaq ümumidə yüksək olmaqdır?
Mütləq deyil. Bu kartda qrup payları fərqli olduğuna görə istiqamət çevrilir. Ümumi kəsri ayrıca hesablayın.
Bu nəticə ümumi hesabın səhv olduğunu göstərir?
Xeyr. Verilmiş saylardan ümumi kəsrlər düzgün hesablanıb. Fərqli xülasələr fərqli suallara cavab verir.
A və B təsadüfi A/B testidir?
Xeyr. Onlar iki uydurma cədvəlin adıdır; random bölgü, səbəb və real qalib barədə məlumat verilmir.
İki faizin sadə ortasını ümumi faiz yaza bilərəm?
Bu kartda yox. Qrup ölçüləri bərabər deyil. Nəticə saylarını və uyğun müşahidə saylarını ayrı toplayıb bölün.
Mənbələr
Məni Instagramda izlə
Qısa qeydlər, praktik nümunələr və gündəlik rəqəmsal strategiya fikirləri.
Mən Anar Rustamli — böyümənin, texnologiyanın və insan düşüncəsinin kəsişməsində işləyən strateq, sahibkar və AI tətbiqi lideriyəm. 2016-cı ildən işim bizneslərə sürətlə dəyişən rəqəmsal mühitdə inkişaf etməyə kömək etmək üzərində qurulub. Böyümə sistemləri, AI-əsaslı iş axınları və nəticəni məqsədlə uzlaşdıran strateji çərçivələr dizayn edirəm. İnanıram ki, əsl böyümə strategiya, data və insan fəhmi birlikdə işləyəndə baş verir — missiyam bizneslərə AI-ı elə tətbiq etməkdə kömək etməkdir ki, həm nəticələri, həm kimlikləri güclənsin.
