AI ilə səs yaratmaq və səsləndirmə (voice-over)
AI səs yaratmaq: mətndən nitq, səs klonlama və dublyaj alətlərinin real imkanları. Keyfiyyət meyarları, hüquqi tərəf və Azərbaycan dili dəstəyi bir yazıda.

Azərbaycan dilində AI səs yaratmaq mümkündür, amma aləti səsin ilk on saniyəsinə görə seçmək olmaz. Microsoft Azure Speech iki ayrıca az-AZ səsi təqdim edir, Google Gemini-TTS Azərbaycan dilini ilkin baxış rejimində dəstəkləyir, ElevenLabs-in ayrıca Azərbaycan dili səhifəsi var, Narakeet isə brauzerdə tez sınaq üçün sadə seçimdir. Peşəkar nəticəni alətin adı yox, mətnin danışıq üçün hazırlanması, xüsusi adların yoxlanması və səsə qulaq asan yerli redaktor müəyyən edir.
Yazıda düzgün görünən cümlə səsdə rahat eşidilməyə bilər. “2026-cı ilin IV rübündə 4,5% artım” bir insana aydındır; səs modeli isə rəqəmi, rum rəqəmini və faizi qəribə pauzalarla oxuya bilər. Buna görə məqaləni səsləndirmək sadəcə mətni bir xanaya yapışdırmaq deyil.
Buradakı dil dəstəyi və platforma qaydaları 30 iyul 2026 tarixində rəsmi sənədlərlə yoxlanılıb. Səs modelləri və plan limitləri tez dəyişir. İstehsala başlamazdan əvvəl istifadə etdiyiniz modelin cari dil siyahısına, kommersiya hüququna və hesab şərtinə yenidən baxın.
AI səsləndirmə üçün hansı aləti seçmək olar?
| Ehtiyac | İlk sınanacaq seçim | Əsas xəbərdarlıq |
|---|---|---|
| Azərbaycan dilində sabit API və iki yerli səs | Microsoft Azure Speech | Səs seçimi azdır; üslub imkanını digər dillərdən köçürməyin |
| Mətnlə ton və ifa təlimatı vermək | Google Gemini-TTS | az-AZ hələ ilkin baxış rejimindədir |
| Emosional oxu və səs klonu üzərində iş | ElevenLabs | Modelə görə dil dəstəyi dəyişir; Azərbaycan aksentli səs ayrıca sınanmalıdır |
| Qeydiyyatsız qısa brauzer sınağı | Narakeet | Yalnız latın qrafikalı Azərbaycan mətni ilə işləyin |
| Hüquqi, tibbi və nüfuz riski olan mətn | İnsan səsləndirici və redaktor | AI çıxışı məsul təsdiqi əvəz etmir |
Bu cədvəl “ən yaxşı səs” reytinqi deyil. Eyni səs reklamda canlı, 20 dəqiqəlik təlimatda yorucu görünə bilər. Məqsədiniz bir Instagram videosudursa, alətin montaj rahatlığı vacibdir; minlərlə məhsul təsvirini avtomatik oxudacaqsınızsa, API, qiymət və səhv jurnalına ehtiyac yaranır.
Mətn, şəkil və videonu birlikdə istehsal edirsinizsə, 2026 AI alətləri müqayisəsi və AI ilə video hazırlamaq bələdçisi alət zəncirini tam görməyə kömək edər.
1. Microsoft Azure Speech: Banu və Babək səsləri
Azure Speech dil və səs cədvəli Azərbaycan dilini az-AZ kodu ilə göstərir. Standart səslər az-AZ-BanuNeural və az-AZ-BabekNeural-dır. Banu qadın, Babək kişi səsi kimi qeyd olunur. Bu, dil dəstəyi haqqında ən aydın rəsmi cədvəllərdən biridir.
Azure daha çox sistemə qoşulan səs sintezi üçün uyğundur: tətbiq, çağrı mərkəzi, məhsul kataloqu və ya avtomatik video axını. Text-to-speech icmalı SSML vasitəsilə sürət, səs yüksəkliyi, pauza və tələffüz üzərində nəzarəti izah edir. Lakin ümumi SSML funksiyasının olması hər ifadə üslubunun Azərbaycan səsində işləməsi demək deyil. Dil cədvəlində həmin səs üçün göstərilməyən üslubu əvvəl sınaqdan keçirin.
2. Google Gemini-TTS: ifadəni mətnlə yönləndirmək
Google Gemini-TTS sənədində Azerbaijani (Azerbaijan), yəni az-AZ, ilkin baxış statusunda göstərilir. Məhsul ton, temp və ifa tərzini mətn təlimatı ilə yönləndirməyə, bir və ya bir neçə danışan üçün səs yaratmağa imkan verir.
“İlkin baxış” sözü kiçik texniki qeyd deyil. Sabit istehsal axını qurmazdan əvvəl region əlçatanlığını, kvotanı, qiyməti və model dəyişikliyi riskini yoxlayın. Bir kampaniya üçün maraqlı seçim ola bilər; hər gün min audio yaradan sistemdə isə dəyişiklik planı da olmalıdır.
3. ElevenLabs: Azərbaycan dili, emosional oxu və səs klonu
ElevenLabs-in Azərbaycan dili üçün ayrıca text-to-speech səhifəsi mətn daxil edib səs seçməyi və audionu yükləməyi göstərir. Burada vacib incəlik var: model sənədində Multilingual v2, Flash v2.5 və Eleven v3 üçün fərqli dil sayları və giriş limitləri verilir. Deməli, marketinq səhifəsində Azərbaycan dilinin görünməsi istifadə etdiyiniz hər modelin onu eyni keyfiyyətlə dəstəklədiyini göstərmir.
ElevenLabs emosional oxu və klonlanmış səs üçün maraqlıdır. Amma düzgün aksent mətnin özündən yaranmır. Platformanın təlimatına görə dil mətnlə, aksent və tələffüz isə seçilən səsin bazası ilə bağlıdır. İngilis dilində hazırlanmış səs klonuna Azərbaycan mətni verəndə sözlər oxuna bilər, intonasiya yad qala bilər.
4. Narakeet: tez sınaq və sadə audio fayl
Narakeet-in Azərbaycan dili səhifəsi brauzerdə mətn daxil edib audio yaratmağa imkan verir. Xidmət Azərbaycan dili üçün yalnız latın qrafikasını dəstəklədiyini açıq yazır və proqramlaşdırma üçün API seçimi də təqdim edir.
Qısa təqdimat, dərs və daxili qaralama üçün rahat sınaqdır. Səhifədəki səs sayı zamanla dəyişdiyi üçün bu rəqəmi qərar meyarına çevirməyin. Əsas sual yenə eynidir: sizin adları, qısaltmaları və cümlə ritmini nə qədər düzəlişlə oxuyur?
Azərbaycan mətnini AI səsi üçün necə hazırlamaq lazımdır?
Səs modeli yazı redaktoru deyil. Cümlə uzun, rəqəm sıx və qısaltma qeyri-müəyyəndirsə, problemi sadəcə eşidilən formaya çevirəcək. Əvvəl mətni danışıq üçün ayrıca versiyaya salın. Ekranda görünən yazı ilə səsləndirmə mətni eyni faylda saxlanıla bilər, amma onların funksiyası fərqlidir.
| Yazılı forma | Səs üçün daha aydın forma | Səbəb |
|---|---|---|
| 4,5% | dörd tam onda beş faiz | Vergülün və faizin yanlış oxunmasını azaldır |
| 2026-cı il | iki min iyirmi altıncı il | Tarixin parçalanmasının qarşısını alır |
| IV rüb | dördüncü rüb | Roma rəqəmi hər modeldə eyni oxunmur |
| AI, CRM, SEO | əvvəlcədən təsdiqlənmiş tələffüz | Hərf-hərf və söz kimi oxunuş qarışa bilər |
| anarrustamli.com | anar rustamlı nöqtə kom | Domenin oxunaqlı variantı ayrıca yazılır |
| Uzun mötərizəli cümlə | iki qısa cümlə | Pauza və əsas fikir daha aydın eşidilir |
Xüsusi ad üçün bir dəfə düzgün nəticə almaq kifayət deyil. Adı cümlənin əvvəlində, ortasında və yiyəlik/hal şəkilçisi ilə yoxlayın: “Nərgiz”, “Nərgizin”, “Nərgizə”. Kök doğru, şəkilçili forma yanlış oxuna bilər.
Problem varsa, alətin tələffüz nəzarətindən istifadə edin və ya yalnız səs mətnində fonetik yazılış hazırlayın. Ekrandakı subtitri səhv fonetik formaya çevirməyin.
Azure istifadəçiləri xüsusi adlar üçün SSML tələffüz və xüsusi lüğət sənədinə baxa bilər. Funksiyanın konkret az-AZ səsi ilə nəticəsini yenə qulaqla yoxlamaq lazımdır.
AI ilə səsləndirmə addım-addım necə hazırlanır?
Auditoriyanı və istifadə yerini yazın
15 saniyəlik reklam, təlim videosu və audioməqalə eyni ritmi istəmir. Platformanı, müddəti və dinləyicinin mətni ilk dəfə eşidəcəyini nəzərə alın.
Mətni ucadan özünüz oxuyun
Nəfəs çatmayan cümləni model də yaxşı xilas etmir. Artıq sifəti, uzun giriş ifadəsini və danışıqda anlaşılmayan mötərizəni çıxarın.
Rəqəm və qısaltma siyahısı yaradın
Tarix, pul, faiz, telefon, marka və şəxs adlarını ayrıca cədvəldə saxlayın. Hər yeni audio üçün eyni qərarı yenidən verməyin.
20–30 saniyəlik sınaq yaradın
Birinci dəqiqəni tam generasiya etməzdən əvvəl çətin sözləri olan hissəni sınayın. Səsin tonu ilə yanaşı tələffüz, pauza və sonluqları dinləyin.
İki səsi adsız müqayisə edin
Komandaya alətin və səsin adını demədən A və B variantı verin. “Daha insanidir” sualı ilə kifayətlənməyin; səhv saniyəsini qeyd etmələrini istəyin.
Mətni hissələrə bölüb yaradın
Uzun faylı bir dəfəyə almaq düzəlişi bahalaşdırır. Abzas və səhnə üzrə yaratdıqda yalnız səhv hissəni yenidən səsləndirmək mümkündür.
Montajda səsi normallaşdırın
Kəsiklər arasında səs yüksəkliyi, otaq tonu və pauza dəyişməsin. Fon musiqisi danışığı örtürsə, təbii səs seçməyin faydası qalmır.
Son təsdiqi mətnlə yanaşı aparın
Audioya qulaq asarkən təsdiqlənmiş mətni izləyin. Səsin söz buraxması, yeni söz yaratması və ya inkarı udması ayrıca qeyd olunmalıdır.
Azərbaycan dilində AI səsi necə test etmək olar?
Yaxşı demo adətən asan cümlədən hazırlanır. Sizin testiniz asan olmamalıdır. Eyni 24 cümləni hər alətdə və hər səsdə yaradın: dörd gündəlik cümlə, dörd xüsusi ad, dörd şəkilçili söz, dörd rəqəm/tarix, dörd qısaltma və dörd uzun cümlə.
| Meyar | Nə qeyd edilir? | Qəbul şərti |
|---|---|---|
| Tələffüz | Səhv söz və saniyə | Kritik ad və termin xətasızdır |
| Şəkilçi | Kök, hal, mənsubiyyət və zaman | Məna dəyişmir |
| Rəqəm | Tarix, faiz, məbləğ, telefon | Hamısı mənbəyə uyğundur |
| Ritm | Yersiz pauza və sürət sıçrayışı | Dinləyici cümləni geri qaytarmadan anlayır |
| Düzəliş | Yenidən generasiya və montaj dəqiqəsi | İnsan səsləndirməsindən doğan fərq əsaslıdır |
| Davamlılıq | Eyni mətnin üç generasiyası | Səs və tələffüz qəfil dəyişmir |
Nəticəni 10 ballıq “təbii səs” qiymətinə sıxmayın. Bir alət daha canlı səslənib şirkət adını hər dəfə fərqli deyə bilər. Digəri bir qədər neytral, amma sabit ola bilər. Məhsul təlimatında sabitlik, reklam filmində ifadə gücü daha ağır meyardır.
Başqasının səsini klonlamaq olarmı?
Texniki imkan hüquqi və etik icazə demək deyil. Şəxsin aydın, məlumatlandırılmış və konkret istifadəni əhatə edən razılığı olmadan səsini klonlamayın. Razılıqda harada yayımlanacağı, hansı müddətə istifadə ediləcəyi, yeni mətnləri kimin təsdiqləyəcəyi və səsin necə silinəcəyi yazılmalıdır. Müqavilə və yerli hüquq üçün hüquqşünas rəyi alın.
ElevenLabs-in səs klonlama sənədi peşəkar klon üçün səs sahibini təsdiqləyən səsli CAPTCHA prosesini izah edir. Platforma bunun texniki məcburiyyət yox, etik və hüquqi qoruyucu olduğunu açıq yazır. Digər bir rəsmi qayda Professional Voice Clone-un yalnız öz səsinizdən yaradıla biləcəyini, başqa şəxsin isə klonu öz hesabında yaradıb paylaşmalı olduğunu bildirir.
Səs sahibinin razılığı olsa belə, auditoriyanı çaşdırmayın. Real şəxsi söyləmədiyi sözləri deyirmiş kimi göstərmək reputasiya və platforma riski yaradır. “AI ilə səsləndirilib” qeydi bəzən yaxşı niyyət işarəsi deyil, vacib kontekstdir.
AI səsi yayımlamazdan əvvəl nə yoxlanmalıdır?
- Səsdə adı çəkilən real şəxslərin razılığı və istifadə hüququ var.
- Mətnin son təsdiqlənmiş versiyası ilə audio sözbəsöz tutuşdurulub.
- Şəxs, marka, ünvan, tarix, qiymət və hüquqi terminlər ayrıca dinlənilib.
- Subtitr audiodan avtomatik çıxarılıbsa, yenidən redaktə edilib.
- AI səsinin harada açıqlanacağı platforma qaydasına görə seçilib.
- Musiqi və effekt danışığın anlaşılmasına mane olmur.
- Mənbə səs faylı, razılıq sənədi və təsdiqlənmiş mətn təhlükəsiz saxlanılır.
YouTube-un sintetik məzmun qaydası real şəxsi demədiyi sözü deyirmiş kimi göstərən realistik sintetik audio üçün açıqlama tələb edir. Öz səsinizi sadə voice-over üçün klonlamaq açıqlama tələb etməyən nümunələr arasında göstərilsə də, başqasının səsini klonlamaq tələb olunan nümunədir. Açıqlama icazəsiz təqlidi qanuniləşdirmir; YouTube impersonation qaydası razılıqsız səs və kimlik təqlidinə ayrıca məhdudiyyət qoyur.
Audio təqdimata əlavə ediləcəksə, AI ilə təqdimat hazırlamaq bələdçisindəki ixrac və mobil yoxlama addımlarını da tətbiq edin.
AI səs yaratmaq haqqında suallar
Azərbaycan dilində AI səs yaratmaq mümkündür?
Bəli. Azure Speech, Google Gemini-TTS, ElevenLabs və Narakeet Azərbaycan dili üçün səs yaratma seçimi təqdim edir. Model, region və plan dəstəyi eyni olmadığı üçün real mətninizlə sınaq aparın.
Azərbaycan dili üçün ən yaxşı AI səs aləti hansıdır?
Universal qalib yoxdur. Azure sabit API və iki yerli səs, Gemini-TTS mətnlə ifadə nəzarəti, ElevenLabs emosional oxu və klon, Narakeet tez brauzer sınağı üçün nəzərdən keçirilə bilər.
AI səsi telefon nömrəsini düzgün oxuyur?
Həmişə yox. Telefonu necə eşitdirmək istəyirsinizsə, rəqəmləri həmin qruplarla yazın və nəticəni dinləyin. Ekrandakı rəsmi nömrəni dəyişmədən, səs üçün ayrıca oxunuş sahəsi saxlayın.
Öz səsimi klonlaya bilərəm?
Bəli, bunu dəstəkləyən xidmətlər var. Təmiz və sabit qeyd istifadə edin, saxlanma/kommersiya şərtlərini oxuyun və klonun hansı hesabda, kim tərəfindən istifadə olunacağını məhdudlaşdırın.
AI səsi YouTube videosunda açıqlamaq lazımdır?
Kontekstdən asılıdır. YouTube real şəxsi söyləmədiyi sözü deyirmiş kimi göstərən realistik sintetik məzmun üçün açıqlama tələb edir. Başqasının səsini klonlamaq ayrıca risklidir; cari upload qaydasını yayımdan əvvəl yoxlayın.
Mənbələr
- Microsoft Learn: Azure Speech language and voice support
- Microsoft Learn: text-to-speech overview
- Microsoft Learn: SSML pronunciation and custom lexicon
- Google Cloud: Gemini-TTS languages and status
- ElevenLabs: Azerbaijani text to speech
- ElevenLabs Docs: text-to-speech models
- ElevenLabs Docs: voice cloning and verification
- Narakeet: Azerbaijani text to speech
- YouTube Help: disclosing altered or synthetic content
- YouTube Help: impersonation policy
Dil dəstəyi və platforma qaydaları 30 iyul 2026 tarixində rəsmi mənbələr üzrə yoxlanılıb.
Mən Anar Rustamli — böyümənin, texnologiyanın və insan düşüncəsinin kəsişməsində işləyən strateq, sahibkar və AI tətbiqi lideriyəm. 2016-cı ildən işim bizneslərə sürətlə dəyişən rəqəmsal mühitdə inkişaf etməyə kömək etmək üzərində qurulub. Böyümə sistemləri, AI-əsaslı iş axınları və nəticəni məqsədlə uzlaşdıran strateji çərçivələr dizayn edirəm. İnanıram ki, əsl böyümə strategiya, data və insan fəhmi birlikdə işləyəndə baş verir — missiyam bizneslərə AI-ı elə tətbiq etməkdə kömək etməkdir ki, həm nəticələri, həm kimlikləri güclənsin.

