Claude nədir və ilk olaraq hansı işi vermək olar?

Claude Anthropic-in süni intellekt köməkçisidir. Onunla işləyərkən yazdığınız tapşırığa prompt deyilir; prompt mühəndisliyi isə bu tapşırığın quruluşunu məqsədinizə uyğun dəqiqləşdirməkdir. Anthropic bu yanaşmanı təlimat, kontekst və cavab formasının müəyyənləşdirilməsi kimi izah edir. Anthropic-in izahı.

İlk sınaq üçün nəticəsini özünüz yoxlaya bildiyiniz işi seçin. Məsələn, hazır məhsul məlumatından qısa təsvir, iclas qeydindən iş siyahısı və ya yazdığınız məktubdan daha aydın variant istəyin. Başlanğıcda bütün marketinq planını bir sorğuya yığmayın.

Tutaq ki, Bakıda kiçik kafeniz var. Bu, şərti nümunədir: sabahkı menyu üçün paylaşım lazımdır, amma qiyməti və iş saatını dəyişmək istəmirsiniz. Claude-a menyunu verin, həmin məlumatları qorumağı tapşırın və yalnız mətnin təqdimatını dəyişməsini istəyin.

Alətlə yeni tanış olursunuzsa, Claude haqqında əsas bələdçidən başlayın. Hansı köməkçini seçəcəyinizə qərar verməmisinizsə, ChatGPT, Gemini və Claude müqayisəsini oxuyub eyni kiçik tapşırığı seçdiyiniz alətlərdə sınayın.

Claude üçün prompt necə yazılır?

Əvvəl nə almaq istədiyinizi yazın, sonra həmin nəticə üçün lazım olan məlumatı əlavə edin. Anthropic aydın təlimat, konkret cavab forması və məhdudiyyətlər verməyi tövsiyə edir. Claude üçün rəsmi prompt qaydaları.

1. Tapşırıq: məhz hansı işi görməlidir?
2. Oxucu: mətni kim oxuyacaq və nə etməlidir?
3. Məlumat: hansı faktlardan istifadə olunmalıdır?
4. Sərhəd: nəyi dəyişmək və ya əlavə etmək olmaz?
5. Format: cavab neçə hissədən ibarət olmalıdır?

Tapşırıq: [nəticəni yazın]. Oxucu: [kim üçün olduğunu yazın]. Məlumat: [mətni yerləşdirin]. Yalnız verdiyim faktlardan istifadə et. Vacib məlumat çatmırsa, yazmağa başlamazdan əvvəl onu soruş. Cavabı [format] şəklində, [uzunluq] həddində və Azərbaycan dilində hazırla.

Mötərizələri doldurmadan promptu göndərməyin. Məsələn, “qısa yaz” əvəzinə “iki abzas yaz”, “satış gətirsin” əvəzinə “oxucunu mövcud ölçüləri soruşmağa dəvət et” seçin. Hədəfinizi yoxlana bilən tapşırığa çevirin.

Tapşırığın bütün hissələrini ayrıca işləmək üçün prompt yazmağın 10 qaydasına baxın. Buradakı şablonlardan istifadə edərkən isə əvvəl bir nəticə istəyin, sonra lazım olsa işi genişləndirin.

Biznes üçün hansı hazır Claude promptlarını sınamaq olar?

Aşağıdakı vəziyyətlərin hamısı şərti nümunədir. Şablonları sınaq təklifi kimi istifadə edin; göstərilən mətnlər real müştəri işi və ya ölçülmüş nəticə deyil. Hər promptdan sonra ilk yoxlayacağınız hissəni də qeyd etmişəm.

1. Kafe üçün Instagram paylaşımı

Paylaşımda hansı yeməyin, hansı günün və hansı sifariş yolunun görünməli olduğunu əvvəlcədən seçin.

Bakıda yerləşən kafemiz üçün Instagram paylaşımı yaz. Oxucu yaxınlıqda nahar yeri axtaran insandır. Menyu və iş saatları: [məlumat]. Mətn üç qısa cümlədən ibarət olsun: təklif, verilmiş bir xüsusiyyət və sifariş addımı. Sifariş yolu: [yol]. Qiyməti olduğu kimi saxla. Endirim, pulsuz çatdırılma və menyuda olmayan məhsul əlavə etmə. Biri səmimi, digəri daha məlumatlı iki variant ver.

Əvvəl qiyməti və sifariş yolunu yoxlayın. Sonra mətni ucadan oxuyun: işçiniz müştəriyə belə danışardımı?

2. Onlayn mağaza üçün məhsul təsviri

Məhsulun ölçüsü, materialı və istifadə qaydası məlumdursa, onları ayrıca siyahı ilə verin.

Bu məhsul üçün Azərbaycan dilində qısa təsvir hazırla: [məhsul məlumatı]. Oxucu: [alıcı]. Əvvəl məhsulun nə olduğunu bir cümlədə de. Sonra verilmiş xüsusiyyətləri üç bənddə göstər. Sonda alıcının seçim üçün bilməli olduğu, amma məlumatda çatışmayan məqamları ayrıca sadala. Material, mənşə, zəmanət və stok barədə əlavə iddia yazma. Təsviri şişirdilmiş təriflərsiz, mağaza səhifəsi üçün hazırla.

Çatışmayan məlumat siyahısını təchizatçıya göndərmək üçün istifadə edin. Həmin sualları məhsul üstünlüyü kimi təqdim etməyin.

3. Qiymət soruşan müştəriyə cavab

Burada məqsədi konkret seçin: qiyməti bildirmək və sifariş üçün lazım olan bir məlumatı almaq.

Müştəri bu mesajı yazıb: [şəxsi məlumatları çıxarılmış mesaj]. Xidmətimiz və təsdiqlənmiş qiymət şərtlərimiz: [məlumat]. Müştəriyə dörd cümlədən uzun olmayan cavab hazırla. Əvvəl sualına cavab ver, sonra qiymətə daxil olan işi aydınlaşdır. Dəqiq qiymət üçün məlumat çatmırsa, yalnız ən vacib sualı soruş. Endirim, nəticə zəmanəti və mövcud olmayan paket təklif etmə.

Yoxlayın ki, cavab müştərinin sualından yayınmır. Əlavə sual yalnız qiymətə və ya işin həcminə təsir edirsə qalsın.

4. Frilanser üçün təklif məktubu

Görəcəyiniz işi, təhvil formasını və daxil olmayan xidmətləri əvvəl özünüz müəyyən edin.

Bu müştəri sorğusuna uyğun xidmət təklifi yaz: [sorğu]. Təklif etdiyim iş: [işlər]. Təhvil forması: [fayl və ya nəticə]. Müddət və qiymət: [təsdiqlənmiş şərtlər]. Məktubu giriş, görüləcək iş, daxil olmayan işlər və növbəti addım hissələrinə böl. Portfoliomda olmayan təcrübəni yazma. Razılaşdırılmamış şərtləri ayrıca sual kimi göstər. Ton nəzakətli və birbaşa olsun.

Xüsusilə düzəliş sayı və təhvil tarixinə baxın. Bunlar sizdən gəlməyibsə, məktubda verilmiş vədə çevrilməsin.

5. Müştəri rəylərindən iş siyahısı

Hər rəyə nömrə verin ki, cavabdakı nəticəni ilkin mətnlə tutuşdura biləsiniz.

Aşağıda mağazamız haqqında nömrələnmiş rəylər var: [rəylər]. Onları çatdırılma, məhsul, ünsiyyət və digər mövzular üzrə qruplaşdır. Hər qrup üçün rəy nömrələrini və qısa xülasəni yaz. Müştərinin dediyini sənin təklifindən ayrı göstər. Sonda komandanın araşdırması üçün üç sual ver. Bir rəydən bütün müştərilər barədə nəticə çıxarma. Mətn anlaşılmırsa, bunu qeyd et.

Bir neçə rəy nömrəsini açıb xülasə ilə müqayisə edin. Müştərinin demədiyi səbəb əlavə edilibsə, həmin hissəni çıxartdırın.

6. İclas qeydindən tapşırıq cədvəli

İclasda deyilən fikir ilə razılaşdırılmış işi ayrı saxlamağı tapşırın.

Bu iclas qeydindən iş cədvəli hazırla: [qeyd]. Sütunlar: tapşırıq, məsul şəxs, son tarix, status və qeyddəki əsas cümlə. Yalnız razılaşdırıldığı aydın görünən işləri cədvələ daxil et. Təklifləri ayrıca siyahıda saxla. Məsul və tarix yazılmayıbsa, “dəqiqləşdirilməlidir” qeyd et. Sonda iclas iştirakçılarına göndərə biləcəyim qısa təsdiq mesajı hazırla.

Cədvəli komanda ilə təsdiqləyin. Boş qalan məsul və tarix xanalarını öz qərarınızla tamamlayın.

7. Hazır mətni daha təbii yazmaq

Bu şablonu özünüz yazdığınız, amma həddindən artıq rəsmi səslənən mətn üçün sınayın.

Aşağıdakı mətni təbii Azərbaycan dilində redaktə et: [mətn]. Oxucu: [auditoriya]. Mənanı, rəqəmləri və şərtləri saxla. Uzun cümlələri böl, təkrarları çıxar, ağır ifadələrin sadə qarşılığını seç. Yeni fakt və şəxsi hekayə əlavə etmə. Əvvəl hazır mətni ver, sonra mənaya təsir edə biləcək dəyişiklikləri qısa qeyd et. Aydın olmayan ifadəni təxmin etmədən soruş.

Redaktədən sonra yalnız axıcılığa baxmayın. İlkin mətnlə yanaşı oxuyub vədlərin və şərtlərin dəyişmədiyini yoxlayın. Başqa işlər üçün biznes promptları siyahısından uyğun tapşırıq seçə bilərsiniz.

Claude-a rol vermək nə üçün lazımdır?

Rol ilə hansı baxış bucağından cavab istədiyinizi göstərin. Anthropic sistem promptunda rolun davranışı və tonu istiqamətləndirdiyini bildirir. Sistem promptu tətbiqin köməkçiyə verdiyi ümumi təlimatdır. Rol təyini haqqında rəsmi izah.

Adi söhbətdə rol cümləsini tapşırığın əvvəlində sınayın. “Dünyanın ən yaxşı marketoloqu ol” əvəzinə belə yazın: “Kiçik mağazanın redaktoru kimi bax; alıcının anlamayacağı ifadələri tap və sadələşdir.”

Rolu konkret işlə tamamlayın. Satış məsləhətçisi rolunu verirsinizsə, hansı məhsuldan, hansı müştəridən və hansı şərtlərdən danışdığınızı da göstərin. Cavabı yenə həmin məlumatlarla yoxlayın.

Claude promptunda neçə nümunə vermək lazımdır?

Sadə tapşırıq üçün əvvəl nümunəsiz və ya bir nümunə ilə başlayın. Anthropic-in bloqu bir nümunədən başlamağı, nəticə uyğun gəlmirsə əlavə etməyi tövsiyə edir; texniki bələdçi isə nümunə ilə istiqamətləndirmədə 3–5 müxtəlif nümunə göstərir. Bunları hər tapşırıq üçün məcburi say kimi götürməyin. Başlanğıc yanaşması, nümunələrin seçilməsi.

Şərti nümunə: mağaza cavablarını hazırlayırsınızsa, bir qiymət sualı, bir stok sualı və məlumatın çatmadığı bir sorğu seçin. Hər birinin yanında bəyəndiyiniz cavabı yazın. Beləcə istədiyiniz üslubu konkret mətnlə göstərmiş olarsınız.

Nümunələrdəki qiymətlərin yeni cavaba keçməməsi üçün “bunlar yalnız üslub nümunələridir; faktları cari məlumatdan götür” təlimatını əlavə edin. Sonra yeni cavabda köhnə məhsul və qiymət qalıb-qalmadığını yoxlayın.

Cavabı necə yoxlayıb zəif promptu düzəltmək olar?

Yoxlamaya başlamazdan əvvəl qəbul şərtinizi yazın. Anthropic promptu təkmilləşdirmək üçün aydın uğur meyarı, sınaq üsulu və ilkin prompt müəyyənləşdirməyi tövsiyə edir. Prompt hazırlığı üzrə icmal.

• Ad, qiymət və tarixləri verdiyiniz məlumatla tutuşdurun.
• Yeni vəd və əsassız tərifləri işarələyin.
• Cavabın istədiyiniz uzunluqda və formada olduğunu yoxlayın.
• Çatışmayan məlumatın soruşulduğuna baxın.
• Mətni düzəltməyə sərf etdiyiniz vaxtı qeyd edin.

Davam sorğusunu konkret yazın: “Qiymət düzgündür, amma pulsuz çatdırılma məlumatda yoxdur. Həmin cümləni çıxar, qalan quruluşu saxla.” Problem davam edirsə, zəif AI cavablarının diaqnostikası ilə çatışmayan hissəni müəyyənləşdirin.

Bu həftə bir təkrarlanan işi seçin. Eyni şablonu adi sorğu, natamam məlumat və fərqli müştəri tonu ilə sınayın. İşə yarayan versiyanı adı, istifadə məqsədi və tələb olunan məlumatlarla birlikdə saxlayın.