Gemini Notebook anlayış xəritəsi: üç budağı yoxlayın

Gemini Notebook anlayış xəritəsi mənbədəki əsas mövzuları budaqlara ayırır, amma aralarındakı əlaqəni yenə yoxlamaq lazımdır. Bu məqalədən sonra bir şərti mənbədən xəritə yaradıb üç budağı mətnlə tutuşdura, xəritəni və yoxlama qeydini saxlayıb yenidən aça biləcəksiniz. Nəticə təsdiqlənmiş proses sxemi deyil, mənbə ilə tutuşdurulmuş ilkin mövzu xəritəsidir.

Anlayış xəritəsi bir mərkəzi mövzudan çıxan əlaqəli fikirlərin şəkilli görünüşüdür. İngiliscə interfeysdə Mind Map adlanır. Budaq alt mövzunu, düyün isə həmin görünüşdə seçilən ayrıca anlayışı göstərir. AI süni intellekt deməkdir; burada mətnin necə qruplaşdırıldığını təklif edir, qaydanı sizin yerinizə təsdiqləmir.

Məzmun 15 oktyabr 2026-da yoxlanıb. Google məhsul səhifəsində NotebookLM-in indiki adını Gemini Notebook kimi göstərir. Köhnə adda bələdçilər görməyiniz başqa məhsuldan istifadə etdiyiniz demək deyil. Aşağıdakı məşq kompüter brauzeri, işlək hesab və funksiyaya mövcud giriş üçündür. Canlı hesab sınağı və ölçülmüş vaxt nəticəsi təqdim edilmir.

İlk xəritə hansı suala cavab verməlidir?

Şərti Bakı mağazasının kiçik məhsul çəkilişi üçün hazırlıq qeydi düşünün. Məqsəd çəkilişi planlaşdırmaq yox, həmin qeyddə hazırlıq, təsdiq və açıq məsələ mövzularının necə ayrıldığını görməkdir. Xəritənin rəngləri və budaq sayı qərar meyarı deyil. Bir düyünü açanda onun hansı cümlədən gəldiyini izah edə bilməlisiniz.

İlk nəticəni dar saxlayın: bir mənbə, bir xəritə, üç budaq yoxlaması. Bütün mağaza sənədlərini əlavə etsəniz, əlaqənin hansı sənəddən çıxdığını ayırmaq çətinləşər. Mənbədən xəritə çıxarmaqla yeni iş qaydası yazmaq ayrı tapşırıqlardır. Bu məşqin mətni real mağazanın təlimatı deyil və əməliyyat qərarı üçün istifadə olunmamalıdır.

NotebookLM üzrə ümumi bələdçi mənbəyə bağlı işi daha geniş izah edir. Burada məhsul seçimi, qiymət müqayisəsi və bütün sənədlərin xülasəsi yoxdur. Əlinizdə saxlanmış bir görünüş və hansı hissələri yoxladığınızı bildirən qeyd qalmalıdır. Xəritədə olmayan mövzu avtomatik olaraq işinizdə də yoxdur demək deyil.

Hansı mətni notebook-a əlavə etməli?

Aşağıdakı müəllif nümunəsini olduğu kimi götürün. M1–M6 işarələri ayrıca bəndi tapmaq üçündür, məhsulun xüsusi əmri deyil. Ad, mətn versiyası və son cümlə də surətdə qalsın. Müştəri adı, qiymət, telefon və yayımlanmamış material lazım deyil. Öz mənbənizə keçəndə əvvəl onu yükləmək icazənizi yoxlayın.

ŞƏRTİ MƏNBƏ: Məhsul çəkilişi qeydi, versiya 01. M1: Hazırlıq üçün nümunə məhsul və neytral fon seçilir. M2: Məhsulun rəngini göstərən bir ümumi və bir yaxın görüntü nəzərdə tutulur. M3: Şəkil seçimini layihə sahibi təsdiqləyir. M4: Təsdiq verilməyibsə, seçilmiş şəkil yayımlanmır. M5: Çatdırılma günü bu qeyddə müəyyən edilməyib; layihə sahibindən soruşulmalıdır. M6: Fon dəyişərsə, yeni nümunə ayrıca yoxlanmalıdır. Bu mətn yalnız təlim nümunəsidir, real iş qaydası deyil.

Kompüterdə notebook.google.com açın, icazəli hesabınıza daxil olub yeni notebook yaradın. Add sources bölməsində kopyalanmış mətn əlavə etmə yolunu seçin. Bloku yapışdırın və mənbənin adını Çəkiliş məşqi 01 qoyun. İdxal tamamlandıqdan sonra mənbəni açın, M1 və M6-nın tam göründüyünü yoxlayın. Çıxışınız oxuna bilən tək mənbədir.

Google mənbə əlavəetmə təlimatında yapışdırılmış mətni və mənbəyə ad verməyi dəstəkləyir. Bu məşqdə internet axtarışı ilə əlavə sənəd tapmaq lazım deyil. Notebook-a daha əvvəl başqa mətn düşübsə, qarışıq dəstlə davam etmək əvəzinə ayrıca təmiz məşq notebook-u yaradın. Bu, köhnə sənədləri silmək tapşırığı deyil.

Mənbənin özünü dəyişmək lazımdırsa, mənbələri yeniləmək bələdçisi ayrı işi izah edir. Bu yazıda başlanğıc mətnimiz sabitdir. Mənbəni sınağın ortasında dəyişib əvvəlki xəritəni eyni versiyanın nəticəsi kimi saxlamaq düzgün müqayisə verməz.

Mind Map görünüşünü necə yaratmalı?

Notebook-un söhbət hissəsində Mind Map seçimini tapıb başladın. Google-un cari təlimatı bu düyməni chat daxilində göstərir; yaranan xəritə Studio panelində yeni qeyd kimi görünür. Nəticə açıldıqda mərkəzi mövzunun nümunənizə aid olduğunu yoxlayın. Başqa mətnə aid görünüş alınarsa, onu uğurlu nəticə kimi qəbul etməyin.

Bu funksiyada modelin başlıqları məhz sizin istədiyiniz sözlərlə yazacağına söz vermirik. “Hazırlıq” əvəzinə oxşar ifadə görə bilərsiniz. Həmçinin M1–M6-nın hərəsinin ayrıca düyün olması tələb deyil. Qəbul meyarı başlığın kopyalanması yox, fikrin və şərtin mənbəyə uyğun qalmasıdır.

Budaqları açıb bağlayın, lazım olsa görünüşü yaxınlaşdırın. Üç yoxlama üçün hazırlıq, təsdiq və açıq vaxt məsələsinə uyğun düyünləri seçin. Ayrı düyün yoxdursa, həmin fikri əhatə edən daha geniş budağı yoxlayın və görünüşdə birləşdirildiyini qeyd edin. İstədiyiniz forma alınmayıbsa, olmayan düymə və ya dəqiq budaq quruluşu uydurmayın.

Google hazırda mobil tətbiqdə bu funksiyanın dəstəklənmədiyini yazır. Ona görə bu məşq kompüter üçündür. Mind Map seçimi hesabınızda görünmürsə, mətn surəti və giriş problemi qeydi ilə dayanın. Səbəbi təsdiqləmədən abunə almaq və ya funksiyanı işlətmiş kimi nəticə yazmaq lazım deyil. Generasiya müddəti də sabit vəd edilmir.

Üç budağın mənasını necə yoxlamalı?

Düyünü seçmək həmin mövzu barədə chat sualı verməyə imkan yaradır. Görünüşün yanında aşağıdakı promptu işlədin. Məqsəd xəritəni yenidən çəkdirmək deyil, seçilmiş fikrin mənbə dayağını tapmaqdır. İstinadı açıb cümləni ətrafındakı şərtlə birlikdə oxuyun; işarənin olması uyğunluğun özü deyil.

Yalnız Çəkiliş məşqi 01 mənbəsinə əsaslan. Seçdiyim budağın nə dediyini bir cümlə ilə yaz. Bu fikri dəstəkləyən M bəndini və mümkündürsə mənbə istinadını göstər. Mənbədə olmayan tarix, razılıq və ardıcıllıq əlavə etmə. Budaq şərti itirirsə və ya mənbə cavab vermirsə, bunu açıq yaz. Bu, real çəkiliş üçün icra göstərişi deyil.

Bu meyarlar yalnız həmin şərti mənbəyə aiddir. Öz mətniniz başqadırsa, onun bir adi faktını, bir şərtini və bir açıq məsələsini seçib meyarları əvvəl yazın. Nümunənin bəndlərini keçmək üçün öz sənədinizin qaydasını dəyişməyin. Eyni görünən budaq iki sənəddə başqa məna daşıya bilər.

Chat qısa mənbə üçün ayrıca cümlə istinadı verməzsə, bunu avtomatik səhv saymayın. Orijinal mənbəni açıb M bəndini əl ilə tapın və qeydinizdə əl ilə yoxlandığını yazın. Mənbə bəndi də fikri dəstəkləmirsə, “mənbədə yoxdur” qərarı verin. İstinad yoxluğunu gizlətmək yoxlamanı tamamlamır.

Ən vacib fərq budur: anlayış xəritəsinin budaqları işin zaman ardıcıllığını təsdiqləmir. Məsələn, iki fikir eyni qrupda görünsə də, biri o birindən əvvəl icra olunmalıdır nəticəsi çıxmır. Real ardıcıllıq üçün iş proseduru bələdçisinə baxın. Bu məşq prosedur və səlahiyyət sənədi yaratmır.

Xəritə və qərarlar harada qalmalıdır?

Xəritə pəncərəsində Download seçimindən istifadə edib verilən faylı Documents qovluğunda saxlayın. Faylın məhsulun verdiyi uzantısını dəyişməyin; əsas adını cekilis-xerite-01 kimi tanınan edin. Endirilən faylı açıb mətnin oxuna bildiyini yoxlayın. Şəkil görünüşünün saxlanması interaktiv düyünlərin və chat istinadlarının da həmin fayla keçməsi demək deyil.

Ayrıca Notepad açın. Notebook adı, mənbə versiyası, xəritə faylı, yoxlanan budaq, M bəndi, qərar və açıq sual başlıqları yazın. Üç budağın adını, gördüyünüz cavabı, yoxladığınız cümləni və “uyğundur”, “düzəliş lazımdır” yaxud “yoxlanmayıb” qərarını yapışdırın. Ctrl+S basın, Documents qovluğunu seçin və xerite-yoxlama-01.txt adı ilə saxlayın. Faylı bağlayıb həmin qovluqdan yenidən açın.

Sonra notebook-da Studio panelinə qayıdıb xəritəni yenidən tapın. Endirilən faylı görmək və notebook-dakı xəritəni geri açmaq iki ayrı yoxlamadır. Paylaşma bu məşqə daxil deyil. Google bütün notebook-u paylaşma imkanı da göstərir, amma bir xəritəni göstərmək istəyi bütün mənbələrə giriş vermək üçün əsas deyil.

Səhv budaq görsəniz, yerli qeyddə problemi və düzəliş ehtiyacını yazın. Bu məqalə sizə köhnə qeydi silməyi tapşırmır. AI cavablarının səhvləri bələdçisi faktla ehtimalı ayırmağa kömək edir. Yalnız üç yoxlama aparmısınızsa, bütün xəritənin yoxlandığını yazmayın.

On beş dəqiqənin sonunda nə hazır sayılır?

1. İlk dörd dəqiqə: nümunəni əlavə edib açın. Nəticə: M1–M6 görünür.
2. Növbəti üç dəqiqə: xəritəni yaradıb üç uyğun budağı tapın. Nəticə: yoxlama əhatəsi bəllidir.
3. Növbəti beş dəqiqə: fikirləri mənbə ilə tutuşdurun. Nəticə: üç qeyd və açıq fərqlər.
4. Son üç dəqiqə: görünüşü və qeydi saxlayıb açın. Nəticə: sonradan tapılan iki fayl.

Vaxt bölgüsü plan təklifidir, ölçülmüş nəticə deyil. Xəritə gec yaranarsa, “mənbə hazırdır, xəritə gözlənilir” yazın. Anarın əvvəlki orijinal yazısında mükəmməllik axtarışının layihələri gecikdirməsi barədə qeyd var. Burada həmin iş prinsipini bütün xəritəni bəzəməkdən əvvəl üç mənalı əlaqəni yoxlamaq kimi tətbiq edirəm; real hesab nəticəsi iddia etmirəm.

Süni intellekt üzrə bələdçi daha geniş tətbiqlər üçün başlanğıcdır. Bugünkü işi isə iki sualla bağlayın: xəritəni tapa bilirəmmi və yoxladığım üç fikir hansı bəndə söykənir? Birinə cavab yoxdursa, həmin mərhələ açıqdır. Gözəl görünüş çatışmayan sübutun yerini tutmur.