böyümə marketinqi necə qurulur: kiçik biznes üçün plan
böyümə marketinqi necə qurulur? Kiçik büdcə ilə ilk sınağı seçin, A/B testi planlayın, müştəri yolunu yoxlayın və nəticəyə görə növbəti addımı müəyyən edin.

böyümə marketinqi necə qurulur: kiçik biznes üçün plan
Böyümə marketinqi qurmaq üçün müştərinin alış yolunda bir problem seçin, kiçik dəyişiklik sınayın və nəticəyə görə davam edib-etməyəcəyinizə qərar verin. Böyümə marketinqi necə qurulur sualına praktik cavab budur: əvvəl nəyi yaxşılaşdıracağınızı müəyyən edin, sonra vaxtınızı və büdcənizi həmin sınağa ayırın.
Burada məqsəd hər həftə yeni reklam fikri tapmaq deyil. Özünüzə belə bir iş qaydası qoyun: hər sınağın sualı, məsul şəxsi, xərc həddi və qərar günü olsun. Aşağıdakı nümunələr izah üçün qurulub, real şirkət nəticəsi kimi təqdim edilmir.
Böyümə marketinqi nədir və adi marketinqdən nə ilə fərqlənir?
Böyümə marketinqinə kiçik sınaqlarla biznes nəticəsini yaxşılaşdıran iş üsulu kimi baxın. Bu yanaşma müştərinin sizi tanımasından təkrar alışına qədər bütün yolu əhatə edir. HubSpot-un izahı da əsas fərqi bu geniş əhatə və davamlı sınaqlarla bağlayır.
Reklam planında yalnız neçə nəfərə çatacağınızı yazmısınızsa, yanına başqa suallar əlavə edin: neçə nəfər müraciət edəcək, alışını tamamlayacaq və yenidən gələcək? Adi marketinqi yalnız görünürlükdən ibarət saymayın. Öz planınızda hansı mərhələnin diqqətdən kənarda qaldığını yoxlayın.
Üç anlayışı iş dilinə çevirin
- Müştəri səyahəti: burada insanın sizi ilk dəfə görməsindən təkrar alışına qədər keçdiyi addımları nəzərdə tuturuq.
- Konversiya: seçdiyiniz hərəkətin tamamlanmasıdır; bu yazıda əsasən ödənişli sifariş üçün işlədəcəyik.
- Hipotez: sınayacağınız ehtimaldır; məsələn, çatdırılma şərtini əvvəl göstərməyin sifariş qərarını asanlaşdırması.
Başlamaq üçün bir auditoriya və bir təklif seçin. Bakıdakı kafenin nahar müştərisi ilə ad günü sifarişçisi üçün eyni sınağı qurmayın. Auditoriya seçimi hələ aydın deyilsə, əvvəl marketinq strategiyasının əsas addımlarını işləyin.
Müştərinin hansı addımda dayandığını necə tapmaq olar?
Əvvəl mövcud müraciətləri nəzərdən keçirin və alışın harada yarımçıq qaldığını yazın. Təxmininizi ayrıca saxlayın: müştəri səbəbi deməyibsə, onun niyə getdiyini fakt kimi qeyd etməyin. Mümkün olduqda qısa sual verin: qərar vermək üçün hansı məlumat çatmırdı?
Şərti nümunə: kiçik onlayn geyim mağazasını götürək. İnsanlar məhsulu bəyənir, mesaj yazır, amma sifarişin davamı görünmür. Mağaza sahibi üçün aşağıdakı cədvəli doldurmağı təklif edirəm.
| Addım | Nəyi qeyd etməli? | Nəyi sınamaq olar? |
|---|---|---|
| Məhsulla tanışlıq | Hansı məhsuldan müraciət gəlib? | Ölçü və materialı daha aydın göstərmək |
| İlk yazışma | Müştərinin əsas sualı nədir? | İlk cavaba çatdırılma şərtini əlavə etmək |
| Sifariş | Ödəniş tamamlanıbmı? | Sifariş addımlarını sadələşdirmək |
| Sonrakı əlaqə | Təkrar sifariş olubmu? | Uyğun vaxtda faydalı xatırlatma göndərmək |
Cədvəldə məlumat olmayan hüceyrəni boş saxlamayın, naməlum yazın. Sonra həmin məlumatı kimin toplayacağını müəyyən edin. Məsələn, yazışmaya cavab verən əməkdaş sifarişin tamamlanıb-tamamlanmadığını da qeyd etsin.
Bu mərhələləri daha geniş xəritələmək üçün satış hunisi bələdçisindən istifadə edin. İlk işiniz bütün sistemi yeniləmək olmasın. Ən çox sual doğuran bir keçidi seçib onun üzərində işləyin.
Kiçik büdcə ilə ilk sınaq necə hazırlanır?
İlk sınağı bir səhifəyə sığışdırın. Nəyi dəyişəcəyinizi, niyə dəyişəcəyinizi və hansı nəticəyə baxacağınızı əvvəlcədən yazın. Growth hacking, yəni sürətli böyüməyə yönələn sınaq yanaşması, məhdud büdcəli startaplarla əlaqəli yaranıb; işləyən ideyaları genişləndirmək onun əsas prinsiplərindəndir. Wikipedia icmalı bu çərçivəni təsvir edir.
Köçürüb dolduracağınız sınaq kartı
- Problem: müştərinin dayandığı konkret addım.
- Ehtimal: dəyişiklikdən niyə fayda gözləyirsiniz?
- Dəyişiklik: yalnız bu sınaqda yenilənəcək hissə.
- Əsas nəticə: məsələn, ödənişli sifarişin tamamlanması.
- Əlavə yoxlama: ləğv, şikayət və əmək yükü.
- Sərhəd: ayıracağınız pul, iş saatı və qərar günü.
- Məsul şəxs: qeydləri toplayan və qərarı hazırlayan insan.
Şərti nümunə: Bakıdakı kafe nahar menyusunun paylaşımına sifarişin necə veriləcəyini əlavə etmək istəyir. Ehtimal belə yazılsın: sifariş qaydasını aydın göstərsək, müştəri əlavə sual vermədən sifarişini tamamlaya bilər. Burada uğuru paylaşımın bəyənilməsi ilə deyil, tamamlanan nahar sifarişləri ilə yoxlamağı təklif edirəm.
Xərc hesabına yalnız reklamı yazmayın. Mətnin hazırlanması, yazışma və nəticələrin qeydiyyatı üçün ayıracağınız vaxtı da əlavə edin. Xərc həddini seçmək üçün kiçik biznesin marketinq büdcəsi bələdçisinə baxın.
Bir nəfərlik biznesdə ayrıca böyümə komandası qurmaqdan başlamayın. Həftəlik iş siyahınızda sınağa yer ayırın, nəticəni yoxlamaq üçün də ayrıca vaxt saxlayın. Büdcəniz həmin mərhələyə çatmırsa, sınağın əhatəsini daraldın.
A/B test necə aparılır?
A/B testi üçün eyni təklifin iki variantını hazırlayın və bir konkret fərqi müqayisə edin. A/B testi iki variantın nəticəsini yoxlamaq üsuludur; böyümə sınaqlarında istifadə edilən metodlar arasındadır. Growth hacking icmalı onu müştəri yolunu yaxşılaşdırmağa xidmət edən sınaqlardan biri kimi göstərir.
İlk müqayisə üçün iş qaydası
- Əsas sualı yazın: çatdırılma məlumatının yeri sifariş qərarına təsir edirmi?
- A variantında indiki səhifəni saxlayın, B variantında həmin məlumatı sifariş düyməsinin yanına keçirin.
- Mümkündürsə, ziyarətçiləri eyni dövrdə təsadüfi şəkildə iki qrupa bölün və eyni insanı eyni variantda saxlayın.
- Qiyməti, məhsulu və digər şərtləri bu müqayisədə dəyişməyin.
- Hər variant üzrə ziyarətçi və tamamlanan sifariş sayını birlikdə qeyd edin.
- Qiymətləndirmə qaydasını nəticələri görməzdən əvvəl müəyyən edin.
Bu, təklif olunan sınaq quruluşudur, nəticə vədi deyil. Müqayisənin müddətini və lazım olan müşahidə sayını mövcud sifariş tezliyinizə uyğun planlaşdırın. İlk üstün nəticəni görən kimi qalib elan etməməyi iş qaydanıza daxil edin.
Az müraciət alırsınızsa, nəticə qeyri-müəyyən qala bilər. Belə vəziyyətdə qərarı məcburən çıxarmayın: əvvəl müştəri ilə danışın, anlaşılmayan hissəni tapın və növbəti sınağı hazırlayın. Müxtəlif həftələrdə etdiyiniz dəyişiklikləri isə eyni vaxtda keçirilən müqayisədən ayrı qeyd edin.
Daha ətraflı hazırlıq üçün A/B test bələdçisinə keçin. Sınağın adı deyil, müqayisənin necə qurulduğu barədə aydın qeyd saxlayın.
Hansı ucuz müştəri cəlbi üsullarını sınamaq olar?
İdeyanı müştərinin verdiyi sualdan seçin. Aşağıdakı təklifləri hazır uğur resepti kimi deyil, öz biznesinizdə yoxlayacağınız ehtimallar kimi götürün. Hər dəfə birini seçin və uyğun sifarişə qədər izləyin.
- Məhsul izahını dəyişin: onlayn mağazada tez-tez soruşulan ölçü və istifadə suallarını məhsulun yanında cavablandırmağı sınayın.
- İlk müraciəti asanlaşdırın: frilanser xidmətiniz üçün müştəridən hansı məlumatları istədiyinizi əvvəlcədən göstərin.
- Sonrakı əlaqəni planlayın: razılıq vermiş müştəriyə aldığı məhsula uyğun istifadə tövsiyəsi göndərməyi sınayın.
- Tövsiyə istəyin: xidmətindən razı qalan müştəriyə kimə kömək edə biləcəyinizi aydın izah edin.
- Faydalı paylaşım hazırlayın: bir real müştəri sualına cavab verin və uyğun sifariş addımını göstərin.
Viral marketinq taktikası seçərkən
Viral yayılma dedikdə insanların paylaşımı öz çevrəsinə ötürməsi nəzərdə tutulur. Tövsiyə və paylaşım dövrləri böyümə marketinqində istifadə olunur. HubSpot-un tövsiyə kampaniyaları bölməsi bu yanaşmanı ayrıca izah edir.
Öz planınızda viral olmağı məcburi nəticə qoymayın. Şərti olaraq, kafeniz üçün dostuna göndərilməsi rahat nahar menyusu hazırlamağı sınaya bilərsiniz. Paylaşım sayının yanında həmin paylaşım vasitəsilə gələn sifarişləri də ayrıca qeyd edin.
Mükafatlı tövsiyə düşünürsünüzsə, kimə, hansı tamamlanmış alışdan sonra və nə verəcəyinizi yazın. Sonra xərcini sifarişdən qalan məbləğlə müqayisə edin. Quruluş üçün tövsiyə marketinqi bələdçisindən istifadə edin.
Hansı ideyanı davam etdirmək lazım olduğunu necə bilmək olar?
Qərarı əvvəl seçdiyiniz nəticəyə əsaslandırın. Tamamlanan sifariş, həmin sifarişə çəkilən xərc və əlavə iş yükünü yanaşı nəzərdən keçirin. Nəticəni bəyənmədiyiniz üçün əsas ölçünü sonradan dəyişməyin.
Qeydləri Excel, Google Sheets və ya artıq işlədiyiniz cədvəldə aparmağı təklif edirəm. Alət seçiminə ilişməyin: hər sətirdə sınağın adı, tarix aralığı, variant, müşahidə sayı, nəticə və qərar olsun. Tərifləri də yazın ki, komandada hamı sifarişi eyni qayda ilə saysın.
- Davam etdirin: əvvəl seçilmiş meyar ödənibsə və əlavə yük qəbul etdiyiniz həddədirsə.
- Dəyişdirib yenidən sınayın: müştərinin cavablarından konkret düzəliş çıxırsa.
- Dayandırın: xərc həddi keçilibsə və ya xidmət keyfiyyəti pisləşibsə.
- Qərarı açıq saxlayın: müqayisə üçün kifayət qədər məlumat toplanmayıbsa.
Ölçü seçməkdə çətinlik varsa, marketinq göstəriciləri bələdçisindən öz məqsədinizə uyğun olanları seçin. Hesabatda hər göstəricinin yanında hansı qərara xidmət etdiyini yazın.
Bu həftənin iş planı
Həftənin əvvəlində son müraciətlərə baxın və bir problem seçin. Sonra müştəri suallarını toplayın, sınaq kartını doldurun və dəyişiklik üçün məsul şəxsi müəyyən edin. Həftənin sonunda nəticə elan etmək məcburiyyəti qoymadan qeydlərin düzgün toplandığını yoxlayın.
Növbəti baxış tarixini də həmin gün müəyyən edin. Sınaq bitəndə nəticə ilə yanaşı nə öyrəndiyinizi yazın: hansı sual cavablandı, hansı sual açıq qaldı və növbəti dəfə nəyi dəyişəcəksiniz?
Başlamazdan əvvəl hansı sualları aydınlaşdırmaq lazımdır?
Böyümə marketinqi adi marketinqdən nə ilə fərqlənir?
Öz planınızda fərqi belə yoxlayın: reklamdan sonrakı sifariş və təkrar alış addımları üçün də sınaq nəzərdə tutmusunuzmu? Yalnız görünürlüyü ölçürsünüzsə, planı həmin mərhələlərə qədər genişləndirin.
Kiçik büdcəli startap üçün böyümə marketinqi necə işləyir?
Bir auditoriya, bir problem və bir dəyişiklik seçin. Xərc həddinə iş vaxtını da daxil edin. Əvvəl əl ilə yoxlayacağınız kiçik sınaq qurun, genişləndirmə qərarını nəticədən sonra verin.
A/B testi böyümə marketinqində necə istifadə olunur?
Eyni təklifin iki variantını müqayisə etmək üçün istifadə edin. Bir əsas dəyişiklik seçin, nəticə meyarını əvvəl yazın və müqayisə şərtlərini mümkün qədər eyni saxlayın.
Hansı ideyaların işlədiyini necə müəyyən etmək olar?
Əvvəl seçdiyiniz biznes nəticəsinə, xərcə və xidmət keyfiyyətinə birlikdə baxın. Məlumat azdırsa, qalib seçməyin. Davam, düzəliş, dayandırma və ya əlavə müşahidə qərarını yazılı qeyd edin.
Əsas anlayışları hansı mənbələrdən yoxlamaq olar?
- HubSpot: Growth marketing. Kiçik sınaqlar, müştəri yolunun əhatəsi və tövsiyə kampaniyaları üçün.
- Wikipedia: Growth hacking. Termin və sınaq yanaşmasının ümumi icmalı üçün; səhifədə mənbə və neytrallıqla bağlı xəbərdarlıqlar var.
Bu mənbələri anlayışları yoxlamaq üçün istifadə edin. Məqalədəki sınaq kartını və iş planını isə öz müştəri məlumatınıza uyğun doldurun; nümunələri hazır nəticə kimi qəbul etməyin.
Məni Instagramda izlə
Qısa qeydlər, praktik nümunələr və gündəlik rəqəmsal strategiya fikirləri.
Mən Anar Rustamli — böyümənin, texnologiyanın və insan düşüncəsinin kəsişməsində işləyən strateq, sahibkar və AI tətbiqi lideriyəm. 2016-cı ildən işim bizneslərə sürətlə dəyişən rəqəmsal mühitdə inkişaf etməyə kömək etmək üzərində qurulub. Böyümə sistemləri, AI-əsaslı iş axınları və nəticəni məqsədlə uzlaşdıran strateji çərçivələr dizayn edirəm. İnanıram ki, əsl böyümə strategiya, data və insan fəhmi birlikdə işləyəndə baş verir — missiyam bizneslərə AI-ı elə tətbiq etməkdə kömək etməkdir ki, həm nəticələri, həm kimlikləri güclənsin.

