Stok foto satanda əslində nə satırsınız?

Əvvəlcə foto ilə ondan istifadə hüququnu ayırın. Stok fotoqrafiya hazır şəkillərin müəyyən istifadə məqsədləri üçün lisenziyalaşdırılmasıdır. Foto lisenziyası həmin istifadə icazəsidir; mikrostok fotoqrafiya isə bu sahənin daha aşağı qiymətli modellərindən biridir. Stok fotoqrafiyanın izahı bu anlayışları fərqləndirir.

Praktik olaraq belə düşünün: şəkli çəkərkən onun hansı işə yarayacağını da yazın. Mən başlanğıcda hər foto üçün bir istifadə cümləsi hazırlamağı tövsiyə edirəm. Məsələn, “bu görüntünü kafenin səhər menyusu haqqında yazıda təsəvvür edirəm”.

Alıcının işindən başlayın

Şərti nümunə: Bakıdakı kiçik kafenin sahibisiniz və öz çəkilişiniz üçün süfrə hazırlayırsınız. Çay süzülməsi, səhər yeməyinin düzülməsi və masanın hazırlanması kimi ayrı səhnələr planlaşdırın. Hər səhnəyə mümkün istifadə yeri yazın: menyu, bloq yazısı və ya sosial media paylaşımı.

Bu siyahını təsdiqlənmiş tələbat kimi qəbul etməyin. Onu çəkiliş tapşırığı kimi istifadə edin, sonra platformadakı nəticələri ayrıca izləyin. Gəliri qiymətləndirərkən passiv gəlir haqqında bələdçini də oxu siyahınıza əlavə edə bilərsiniz.

Adobe Stock, yoxsa Shutterstock ilə başlamaq olar?

İlk sınaq üçün bir platforma seçməyi məsləhət görürəm. Seçimi hesab açma rahatlığı, sənədləri başa düşməyiniz və ödənişi qəbul edə bilməyiniz əsasında edin. Aşağıdakı cədvəli qeydiyyatdan əvvəl yoxlama vərəqi kimi işlədin.

Adobe Stock Contributor olmaq üçün ardıcıllıq

1. Adobe ID ilə qeydiyyatdan keçin və hesab məlumatlarınızı düzgün doldurun.
2. Təqdim edəcəyiniz faylları ayrıca qovluqda toplayın.
3. Hər fayl üzrə sahiblik və tələb olunan razılıqları yoxlayın.
4. Yükləmədən əvvəl müvafiq məzmun qaydalarını oxuyun.

Adobe təqdim olunan işlər üzərində hüquqlarınızı saxladığınızı və əməkdaşlığın qeyri-eksklüziv olduğunu bildirir. Bu, Adobe-yə məzmunu tanıtmaq və lisenziyalaşdırmaq icazəsi verən əməkdaşlıqdır. Müqaviləni yenə özünüz oxuyun. Adobe-nin hüquqlarla bağlı cavabı başlanğıc nöqtəsidir.

Hər iki hesabı eyni gün açmaq əvəzinə əvvəl birində göndərişi tamamlayın. Hansı mərhələdə vaxt itirdiyinizi qeyd edin. İkinci platformaya keçmək qərarını həmin təcrübədən sonra verin.

Hansı fotolardan başlamaq və telefonu necə sınamaq olar?

Əvvəl rahat çəkə bildiyiniz, məzmununu və hüquqlarını aydın izah edə bildiyiniz mövzu seçin. İlk sınaq üçün bahalı avadanlıq almağı təxirə salın. Mövcud telefonla çəkilmiş foto satmaq istəyirsinizsə, cihazın adından əvvəl faylın özünü qiymətləndirin.

Telefonla çəkilən hər şəklin qəbul ediləcəyini vəd etmək olmaz. Shutterstock texniki tələblərin məzmun növünə görə dəyişdiyini və faylların yoxlandığını bildirir. Göndərməzdən əvvəl foto tələblərinə baxın. Təqdimat və yoxlama izahı bu fərqi göstərir.

İlk çəkiliş üçün seçim tapşırığı

• Bir mövzu yazın: məsələn, evdə iş masası və ya sifarişin qablaşdırılması.
• Hər səhnədə əsas hərəkəti müəyyən edin: yazmaq, düzmək, bağlamaq.
• Şaquli və üfüqi kadrı ayrıca planlaşdırın.
• Şəkli böyüdüb bulanıqlıq, diqqəti yayındıran əşya və görünən şəxsi məlumat axtarın.
• Bir-birinə çox oxşayan fotolardan seçim edin və seçimin səbəbini qeyd edin.

Şərti nümunə: kiçik onlayn mağazanız üçün bağlama hazırlayırsınız. Ad və ünvan yazılmamış qutudan istifadə edin, masanı sadələşdirin və prosesi mərhələlərlə çəkin. Bu sınaqda məqsədi “ilk gündə satış” deyil, təqdim etməyə hazır dəst hazırlamaq kimi qoyun.

Seçilmiş işləri sonradan xidmət təqdimatında da istifadə etməyi düşünürsünüzsə, portfolio hazırlamaq bələdçisinə baxın. Orada işləmək üçün ayrıca seçim saxlayın; stok göndərişi ilə xidmət portfolionuzu öz planınızda ayırın.

Müəllif hüququ və model razılığı necə yoxlanmalıdır?

Hər fayl üçün əvvəl “bu işi təqdim etmək hüququm varmı?” sualını cavablandırın. Shutterstock orijinal iş və müəllif hüququna sahiblik tələb edir. Kommersiya məqsədilə lisenziyalaşdırılan, model və ya özəl mülk göstərən işlər üçün razılıq sənədi də istəyir. Rəsmi başlanğıc qaydaları bu tələbləri sadalayır.

Model razılığı, yəni model release, fotodakı şəxsin görüntüsündən müəyyən şərtlərlə istifadə üçün razılıq sənədidir. Özəl mülk üçün tələb olunan sənədi də platformanın qaydasından yoxlayın. Şifahi razılığı avtomatik olaraq platformanın qəbul etdiyi sənəd hesab etməyin. Shutterstock razılıq tələbini ayrıca vurğulayır.

Çəkilişdən əvvəl hazırlayın

• Fotoqrafın kim olduğunu və hüquqların kimdə qaldığını yazın.
• Kadrda görünəcək insanları və məkanı siyahıya alın.
• Platformanın tələb etdiyi sənədləri çəkilişdən əvvəl müəyyən edin.
• Razılıq sənədini uyğun foto dəsti ilə birlikdə saxlayın.
• Sahibliyi və ya icazəsi aydın olmayan faylı göndərişdən çıxarın.

Şərti nümunə: kafeniz üçün çəkilişi başqa fotoqrafa sifariş etmisiniz. Stok platformasına yükləmədən əvvəl müqaviləni açın və həmin istifadəyə hüququnuzun olub-olmadığını dəqiqləşdirin. Müəllif hüququnu təxminlə həll etməyin.

İşçiniz çəkilişdə iştirak edəcəksə, fotonun harada istifadə olunacağını əvvəlcədən izah edin. Sonra platformanın tələb etdiyi razılıq formasını hazırlayın. Sənəd işi tamamlanmayıbsa, həmin kadrı gözləmədə saxlayın.

Fotolar necə təqdim olunur və yoxlanılır?

Faylla yanaşı başlığı və açar sözləri də hazırlayın. Bunlar metadata, yəni şəkli təsvir edən məlumatlardır. Shutterstock yoxlamada hüquqi uyğunluğa, texniki keyfiyyətə və metadata standartlarına baxdığını bildirir; başlıq və açar sözlərin tapılmaqda rolunu da qeyd edir. Göndəriş bələdçisi həmin mərhələləri izah edir.

Başlığı kadrın özündən yazın

Şərti nümunə: şəkildə masada bağlama hazırlayan insan görünür. Başlıq üçün “Small business owner packing an online order at a table” variantını yalnız təsvir doğru olduqda işlədin. “Ən yaxşı xidmət” kimi qiymətləndirmə əlavə etmək əvəzinə görünən hərəkəti yazın.

Açar sözlərə əvvəl obyekt, hərəkət və məkanı daxil etməyi sınayın. Həqiqətən Bakıda çəkilibsə və yer təsvir üçün əhəmiyyətlidirsə, məkan adını əlavə edin. Şəkildə olmayan bayramı, peşəni və ya emosiyanı axtarış üçün uydurmayın.

Rədd cavabı gələndə səbəbi bir cümləyə çevirin: məsələn, “texniki problem” və ya “çatışmayan sənəd”. Sonra həmin problemi düzəltmək üçün konkret addım yazın. Shutterstock rədd səbəblərini başa düşmək üçün dəstək materiallarına yönləndirir. Yoxlama haqqında məlumat ilə qərarı müqayisə edin.

Öz qeydinizdə fayl adı, göndəriş tarixi, qərar və düzəliş sütunları saxlayın. Eyni faylı səbəbi araşdırmadan yenidən göndərməyin. Əvvəl nəyi dəyişdiyinizi yazın, sonra təkrar təqdim etməyi düşünün.

Royalty faizi və pulun alınması necə qiymətləndirilir?

Royalty faizi lisenziya satışından sizə çatan paydır. Shutterstock-da məbləğ alıcının planından, lisenziyanın növündən və müəllifin qazanc səviyyəsindən asılıdır. Buna görə bütün fotolar üçün bir sabit gəlir yazmaq düzgün olmaz. Shutterstock qazanc izahı bu dəyişənləri göstərir.

Öz hesabınızda sərf etdiyiniz vaxtı və birbaşa xərcləri qeyd edin. Çəkiliş, seçim, düzəliş, sənədləşmə və yükləməni ayrı yazın. Nəticəni qiymətləndirərkən yalnız yüklədiyiniz foto sayına baxmayın.

Shutterstock ödəniş üçün tamamlanmış vergi forması və elektron ödəniş provayderi tələb edir. Bələdçi PayPal, Skrill və Payoneer adlarını çəkir, ölkəyə görə məhdudiyyətləri provayderlə yoxlamağı tövsiyə edir. Azərbaycanda hər variantın sizin üçün işləyəcəyini əvvəlcədən qəbul etməyin. Ödəniş şərtlərini yoxlayın.

Hesab sahibinin adı, qəbul edilən ölkə və vəsaitin çıxarılması şərtləri üzrə sual siyahısı hazırlayın. Ardınca xaricdən ödəniş almaq bələdçisinə baxın. Xidmət sifarişlərini də nəzərdən keçirirsinizsə, freelance qiymətqoyma mövzusunu ayrıca oxuyun.

Stok video satmaq barədə nə etməli?

Adobe foto ilə yanaşı video da qəbul etdiyini bildirir. Stok video satmaq istəyirsinizsə, növbəti çəkiliş planına ayrıca video sınağı əlavə edin və göndərişdən əvvəl onun qaydalarını oxuyun. Foto üçün hazırladığınız faylı video tələblərinin əvəzi saymayın. Adobe-nin qəbul etdiyi məzmun növlərinə baxın.

Bu həftə hansı ardıcıllıqla başlamaq olar?

Həftənin məqsədini “qaydaları yoxlanmış bir dəsti təqdim etmək” kimi yazın. Aşağıdakı plan tövsiyədir, satış proqnozu deyil. Öz vaxtınıza uyğunlaşdırın və yarımçıq sənədləri tamamlanmış iş kimi qeyd etməyin.

1. Birinci gün: platformanı seçin, yaş və sahiblik şərtlərini yoxlayın, hesab açın.
2. İkinci gün: bir mövzu və mümkün istifadə yerləri yazın, kadr siyahısı hazırlayın.
3. Üçüncü gün: məkan və iştirakçı razılıqlarını dəqiqləşdirin, çəkilişi edin.
4. Dördüncü gün: fotoları böyüdərək nəzərdən keçirin, zəif və təkrar kadrları ayırın.
5. Beşinci gün: başlıq və açar sözləri yazın, hər sözü görüntü ilə tutuşdurun.
6. Altıncı gün: faylları sənədlərlə birlikdə təqdim edin, göndərişi qeyd edin.
7. Yeddinci gün: vaxt və xərcləri hesablayın, gələn cavabları yoxlayın; cavab yoxdursa, nəticə uydurmayın.

Növbəti dəstin mövzusunu seçməzdən əvvəl əvvəlki işdə ən çox vaxt aparan hissəni tapın. Problem sənəddirsə, sənəd hazırlığını dəyişin; problem seçimdirsə, çəkiliş siyahısını daraldın. Bir düzəliş seçib növbəti dəstdə sınayın.

Stok işi ilə yanaşı sifarişli çəkilişə vaxt ayırmaq istəyirsinizsə, fotoqraf üçün müştəri tapmaq yazısını oxuyun. İki fəaliyyət üçün ayrıca vaxt büdcəsi təyin edin və hansını davam etdirmək istədiyinizi öz nəticələrinizlə qiymətləndirin.