Saytda məxfilik siyasəti və cookie qaydaları

Saytların altındakı o balaca "Məxfilik siyasəti" linki adətən iki formada mövcuddur: ya ümumiyyətlə yoxdur, ya da başqa saytdan kopyalanmış, oxunmamış mətndir. Halbuki bu sənəd üç işə xidmət edir: hüquqi öhdəliyin icrası (data toplayırsınızsa, bildirməlisiniz), platforma tələbləri (reklam kabinetləri, ödəniş sistemləri siyasət linki istəyir) və müştəri etibarı. Məxfilik siyasəti "olsun deyə" sənədi deyil; saytınızın data davranışının güzgüsüdür.

Bu yazı praktik bələdçidir: sənədə nə yazılmalı, cookie banner qaydaları, hazırlanma yolları və tipik səhvlər. Hüquqi sənəd olduğundan, yekun mətn üçün peşəkar baxış dəyərlidir.

Niyə lazımdır: üç təzyiq mənbəyi

Birincisi qanundur: fərdi məlumat qaydaları toplayanın məlumatlandırma öhdəliyini qoyur: sayt formaları, analitika, hətta əlaqə e-poçtu data toplama nöqtələridir. İkincisi platformalardır: Meta/Google reklam sistemləri, ödəniş provayderləri, tətbiq mağazaları siyasət linkini texniki tələb kimi yoxlayır; linksiz sayt reklam hesabı problemləri yaşaya bilir. Üçüncüsü bazardır: beynəlxalq müştəriyə xidmət edirsinizsə (GDPR əhatəsi), sənədsizlik risk; yerli müştəridə isə etibar siqnalı işləyir: "datama necə baxdıqlarını yazıblar". Xülasə: sayt + forma + analitika üçlüyü olan hər biznesə bu sənəd lazımdır; yəni demək olar hamıya.

Nə yazılmalı: sənədin skeleti

Yazı qaydası: sadə dil qazandırır: hüquqi jarqon yığını oxunmur və etibar yaratmır; "bunları toplayırıq, bunun üçün, bunlarla bölüşürük" aydınlığı həm uyğunluq, həm kommunikasiyadır. Ən vacib şərt isə düzlükdür: sənəd real praktikanı təsvir etməlidir; "heç kimlə bölüşmürük" yazıb analitika-reklam pikselləri işlətmək, sənədsizlikdən pis vəziyyətdir: yalan sənəd.

Cookie qaydaları: banner məsələsi

Cookie-lər (saytın brauzerə yazdığı kiçik qeydlər) iki qrupdur: zəruri (sessiya, səbət: saytın işləməsi üçün; razılıq tələb etmir) və izləyici (analitika, reklam pikselləri: davranış datası toplayır; məlumatlandırma/razılıq mövzusudur). Banner praktikası auditoriyanızdan asılıdır: GDPR-əhatəli auditoriya varsa (beynəlxalq satış, AB istifadəçiləri), razılıq-əsaslı banner (qəbul/rədd seçimli, rədd halında izləyicilərin işləməməsi) standartdır; sırf yerli auditoriyada isə minimum yaxşı praktika: cookie istifadəsi barədə bildiriş + siyasətə link. Texniki tərəf unudulmasın: banner kosmetika deyil; "rədd et" düyməsi həqiqətən izləyiciləri dayandırmalıdır (tag-manager qurğusu ilə); işləməyən banner yalan sənəd sinfinə girir.

Hazırlanma yolu və tipik səhvlər

Yollar: şablon + uyğunlaşdırma (generator alətlərinin çıxışı başlanğıcdır, amma öz praktikanıza uyğunlaşdırılmalıdır: hansı formalar, hansı üçüncü tərəflər), AI qaralaması (sənəd skeletini AI ilə çıxarıb öz reallığınızla doldurmaq; yekun hüquqi baxışla) və peşəkar hazırlıq (həssas data işləyən sahələrdə: tibb, maliyyə; qənaət yeri deyil). Tipik səhvlər siyahısı: başqa saytdan kopyala-yapışdır (yad şirkət adı ilə birlikdə!), sənədin sayta qoyulub praktika ilə əlaqəsinin kəsilməsi (yeni piksel əlavə olundu, sənəd köhnə qaldı: illik baxış qaydası qoyun), yalnız ingiliscə sənəd (auditoriya azdillidirsə, sənəd də azca olmalıdır) və gizli link (footer-də tapılmayan yerdə; sənəd görünmək üçündür).

Mənbələr və növbəti oxu

Mənbəni harada yoxlamaq lazımdır

Qanunvericilik və beynəlxalq çərçivə:

• e-qanun.az: fərdi məlumatlar qanunu
• gdpr.eu: AB tələblərinin izahı

Mövzunun davamı

Bu xəttin qonşu yazıları:

• Data öhdəlikləri: geniş çərçivə
• Kontent hüquqları
• Elektron sənədləşmə
• Sayt qurulumu
• Bu mövzudakı digər yazılar

Bu həftənin işi: saytınızın data toplama nöqtələrini (formalar, piksellər, analitika) siyahıya alın və sənəd skeletini doldurun. İki saatlıq bu iş həm bir platforma tələbini bağlayır, həm müştərinizə sadə bir mesaj verir: datanıza hörmətlə baxırıq.