Google Sheets-də düstur xanalarını qorumaq: sınaq

Google Sheets-də düstur xanalarını qorumaq üçün aralığa redaktə icazəsi qoyun, giriş xanalarını isə ayrıca saxlayın. Bu məşqdən sonra bir düstur üçün qayda və iki hesabla yoxlanacaq davranışların qeydini hazırlaya biləcəksiniz.

Son yenilənmə: 18 oktyabr 2026.

Google Sheets-də düstur xanalarını qorumaq nə üçündür?

Google Sheets-də düstur xanalarını qorumaq komandanın giriş məlumatını dəyişməsinə, hesablamanı isə təsadüfən pozmamasına kömək edən redaktə qaydasıdır. Məsələn, sifariş siyahısında miqdarı əməkdaş yazır, cəmi isə düstur hesablayır. İstədiyimiz iş miqdar xanasını açıq saxlamaq, düstur xanasını müəyyən hesabların redaktəsinə bağlamaqdır.

Bu qoruma məlumatı sirr saxlamır. Google onu təhlükəsizlik tədbiri kimi işlətməməyi açıq bildirir. Faylın surətini çıxarmaq və məlumatı başqa yerə aparmaq imkanları qalır. Məxfi qiymət və ya şəxsi məlumatı bu qaydaya güvənib paylaşmayın. Görünən düsturun başqaları tərəfindən öyrənilməsinin qarşısını almaq bu təlimin işi deyil.

Aşağıdakı nümunə uydurma məşqdir, Anarın və ya müştərinin təcrübəsi deyil. Məqalə hazırlanarkən Sheets interfeysi, iki hesabla giriş, icazənin saxlanması və dəyişiklik sınağı icra edilməyib. Bunların statusu NOT RUN-dır. Gözlənilən davranışları müşahidə edilmiş nəticə kimi köçürməyin.

Başlanğıc anlayışlar üçün Google Sheets bələdçisinə baxın. Burada yeni hesabat sistemi qurmuruq. Yalnız eyni faylda açıq giriş xanası ilə məhdud redaktəli düstur xanasını ayırırıq. Bu iki tələbi ayrıca sınamaq vacibdir: hər yerin bağlanması da məşqin düzgün nəticəsi deyil.

Kiçik məşq cədvəlini necə hazırlamalı?

Brauzerdə sheets.google.com açın və Blank seçərək özünüzə məxsus yeni Google Sheets faylı yaradın. Fayla “Düstur qoruma məşqi” adı verin. Birinci sətirdə B1-ə Miqdar, C1-ə Vahid dəyəri, D1-ə Cəm yazın. B2-yə 3, C2-yə 4, D2-yə isə =B2*C2 daxil edin. Bunlar real satış və qiymət deyil, hesablamanı əl ilə tutuşdurmaq üçün seçilmiş ədədlərdir.

Riyazi gözlənti 12-dir. Bu, Sheets-də icra olunmuş nəticə iddiası deyil. Öz faylınızda görünən dəyəri və düstur sətrindəki ifadəni yoxlayın. D2-də sadəcə 12 yazılıbsa, həmin xana düstur daşımır; onu qorumaq bu məşqdəki düstur sınağını əvəz etmir. Əvvəl məzmunu dəqiqləşdirin, sonra icazəyə keçin.

Excel faylını Office redaktə rejimində açmısınızsa, qoruma menyusu görünməyə bilər. Google uyğun faylı Sheets formatına çevirməyi göstərir. Təlimi yeni yerli Sheets faylında qurmaq bu əlavə məsələni ayırır. Real faylı çevirməzdən əvvəl onun nüsxəsini və lazım olan funksiyalarını ayrıca nəzərdən keçirin.

Excel düsturları üzrə nəticə yoxlaması başqa mərhələdir. Səhv düsturu dəyişiklikdən qorumaq onun hesablamasını düzgün etmir. Bu məşqdə sadə vurma seçilməsinin səbəbi məhz girişlə nəticəni proqramdan kənar da başa düşməkdir.

Xəbərdarlıqla redaktə məhdudiyyətini ayırın

D2-ni seçin. Data → Protect sheets and ranges yolunu açın, Add a sheet or range ilə qayda əlavə edin. Range sahəsində məhz hazırladığınız səhifənin D2 xanasının göstərildiyini yoxlayın. Qaydaya “Məşq: cəm düsturu” kimi anlaşılan ad verin. Sonra Set permissions seçin.

İki seçim eyni nəticə vermir. Show a warning when editing this range yalnız xəbərdarlıq göstərir; təsdiqləyən şəxs yenə dəyişiklik edə bilər. Bu məşqin qarşısınıalma məqsədi üçün Restrict who can edit this range seçimi lazımdır. Onu xəbərdarlıq rejimi ilə əvəz edib düsturun redaktədən bağlandığını yazmayın.

Özünüz faylın sahibisinizsə, Only you ilə yalnız öz hesabınızı redaktəyə buraxan ssenari qura bilərsiniz. Sahib deyilsinizsə, bu seçim fayl sahibinin hüququnu ləğv etmir. Custom seçimində isə göstərilən hesabları ayrıca yoxlayın. İkinci sınaq hesabı düstur aralığının icazəli redaktorları arasında olmamalıdır.

1. Aralığı yoxlayın: gözlənilən çıxış D2-ni əhatə edən qaydadır.
2. Rejimi seçin: gözlənilən çıxış xəbərdarlıq yox, məhdud redaktədir.
3. İcazəli hesabları oxuyun: gözlənilən çıxış kimin dəyişə bildiyini göstərən siyahıdır.
4. Save və ya Done ilə saxlayın, sonra qaydanı yenidən açıb seçiminizi tutuşdurun.

Bütün səhifəni qorumaq və istisna xanalar saxlamaq başqa seçimdir. Bu qısa məşqdə yalnız D2 aralığı ilə başlayın. Çoxsaylı qayda əlavə etməyin; sonradan hansı seçimin hansı xanaya təsir etdiyini izah edə bilməlisiniz.

Başqa hesabla hansı iki davranışı yoxlamalı?

Fayl səviyyəsində Editor rolu ilə aralıq icazəsi ayrı şeydir. Viewer yalnız baxdığı üçün nə B2-ni, nə D2-ni dəyişə bilər. Belə hesabla hər iki xananın dəyişməməsi məqsədimizə çatdığımızı göstərmir. Sınaqda faylı redaktə edə bilən, lakin D2 üçün icazəsi olmayan başqa hesab lazımdır.

Uyğun ikinci hesabınız varsa, uydurma faylda Share açın, həmin hesabın tam ünvanını daxil edin, rolunu Editor seçib təsdiqləyin. General access Restricted qalsın; D2 qaydasının icazəli hesablarına onu əlavə etməyin. Ayrı brauzer profilində həmin hesabla açın və profil işarəsində düzgün hesabı yoxlayın. Öz sahib hesabınızla davam edib nəticəni başqa redaktor sınağı kimi yazmayın. Məşq üçün təsadüfi şəxslərə açıq keçid yaratmaq lazım deyil.

Əvvəl B2-ni 3-dən 5-ə dəyişməyi sınayın. Sonra D2-dəki düsturu dəyişməyə cəhd edin. Gözlənti B2 dəyişikliklərinin mümkün olması, D2 redaktəsinin isə icazə ilə məhdudlaşdırılmasıdır. D2-nin düstur sətrini ayrıca tutuşdurun. Hesablamanın giriş dəyişdikcə yenilənməsi düsturun özünün redaktə olunması demək deyil.

İkinci uyğun hesab yoxdursa, qeydinizdə “hesablararası sınaq: NOT RUN” yazın. Saxlanmış qaydanı göstərmək faydalıdır, amma başqasının redaktəsinin həqiqətən qarşısının alındığını müşahidə etməyə bərabər deyil. Təlimin bu hissəsi həmin yoxlama aparılanadək açıq qalır.

Dəyişiklikdən xəbər almaq istəyirsinizsə, Sheets dəyişiklik bildirişi ayrıca işdir. Email gəlməsi düstura dəyişiklik edilməsinin qarşısını almır. Burada bildiriş qurmaq və ya məktub göndərmək tələb olunmur; sınağın dəlili faylın özündəki davranışdır.

Nəticə gözləntiyə uyğun deyilsə nəyi ayırmalı?

İkinci hesab həm girişə, həm düstura dəyişiklik edə bilirsə, əvvəl qaydanın warning-only olmadığını yoxlayın. Sonra aralığın D2-ni göstərdiyinə, sınaq hesabının icazəli siyahıda olmadığına və sahib hesabı ilə işləmədiyinizə baxın. Eyni anda bütün seçimləri dəyişməyin; səbəbi ayırmaq üçün bir amili dəqiqləşdirin.

İkinci hesab heç nəyi dəyişə bilmirsə, fayl rolunu yoxlayın. Viewer və Commenter hesabından giriş redaktəsi gözləmək düzgün deyil. Bütün səhifəyə qoyulmuş əlavə qoruma da B2-ni bağlaya bilər. Məşq faylının qaydalarını oxuyub hansı aralığın hansı hesab üçün açıq olduğunu qeyd edin.

Qayda düzgün görünür, amma nəticə hələ aydın deyilsə, bunu qeyri-müəyyən saxlayın. Düymənin rəngi və qoruma nişanı davranış sınağının əvəzi deyil. Məqsəd bir xananın kilidli görünməsi yox, eyni uyğun redaktorun girişlə düstur arasında fərqli imkanlarının göstərilməsidir.

Səhifəni gizlətmək də məhdud redaktənin əvəzi deyil. Google gizli səhifələrin redaktorlar tərəfindən yenidən görünən edilə bildiyini bildirir. Qorunan faylın nüsxələri barədə də məhdudiyyətlər var. Buna görə bu funksiyadan düsturu sirr saxlamaq, parolla qorumaq və ya məlumatın çıxarılmasını dayandırmaq vədi verməyin.

Daha geniş bağlantı istəyiniz yaranarsa, Sheets iş proseslərinin avtomatlaşdırılması bələdçisi növbəti mövzudur. Bu dar qaydanı Apps Script, sifariş təsdiqi və ya bütün komandanın təhlükəsizliyi layihəsinə çevirməyin.

Sheets-də Gemini də ayrıca köməkçi seçimidir; modelin cavabı başqa hesabın redaktə imkanının faktiki yoxlanmasını əvəz etmir.

Kiçik məşqi saxlanmış qeyd ilə bitirin

On beş dəqiqəni bir fayl, bir düstur və iki fərqli redaktə cəhdi üçün planlaşdırın. Bu vaxt ölçülmüş tamamlama zəmanəti deyil. İkinci hesab hazır deyilsə, faylın quruluşunu və qaydanın məqsədini yazıb müşahidə hissəsini açıq saxlamaq dürüst nəticədir. Görmədiyiniz davranışı “işləyir” kimi göstərməyin.

Faylın adı və ünvanı:
Sahib və sınaq hesabının rolu:
Giriş xanası / düstur aralığı:
Qoruma rejimi və icazəli hesablar:
B2 əvvəl → sonra / müşahidə:
D2 dəyişiklik cəhdi / müşahidə:
Düsturun saxlanmış ifadəsi:
NOT RUN və açıq qalan yoxlama:
Növbəti addım və cavabdeh:

Qeyd üçün Windows-da Start-dan Notepad açıb yeni sənədə şablonu köçürün. Mac-da TextEdit > File > New və lazım gələrsə Format > Make Plain Text seçin. Müşahidələri və ya NOT RUN qeydlərini doldurun. Windows-da File > Save As, Mac-da File > Save ilə Documents qovluğunda dustur-yoxlama.txt adı verin; eyni ad varsa, üzərinə yazmadan tarix əlavə edin. Qeydi bağlayıb Documents-dan yenidən açın. Sheets faylının dəqiq URL-sini də qeydə yazın və faylı bağlayıb həmin URL-ni doğru hesabda yenidən açmağı sınayın. Daha sonra yeni sətirlər əlavə etsəniz, D2 üçün qurulmuş qaydanın avtomatik olaraq bütün yeni düsturları əhatə etdiyini güman etməyin. Dəyişmiş aralığı ayrıca nəzərdən keçirin. Əvvəlki sınaq yalnız qeyd etdiyiniz fayla, aralığa və hesablara aiddir.

Yekun çıxışınız məxfilik zəmanəti deyil. O, hansı məlumatın daxil edilə bildiyini, hansı düstur aralığının kimə bağlandığını və bunun nə dərəcədə yoxlandığını göstərən kiçik iş qaydasıdır. Komanda üçün faydalı olan da məhz bu aydın sərhəddir.