marketinq mix (4p) nədir: praktik kiçik biznes bələdçisi
marketinq mix (4p) nədir? Məhsul, qiymət, yer və təşviqi sadə nümunələrlə öyrənin. 4P və 7P fərqini anlayın, biznesiniz üçün bu həftə tətbiq planı hazırlayın.
marketinq mix (4p) nədir: praktik kiçik biznes bələdçisi
Marketinq mix məhsul, qiymət, yer və təşviq üzrə bir-birini tamamlayan qərarlar toplusudur. “marketinq mix (4p) nədir” sualının praktik cavabı budur: nə satdığınızı, neçəyə satdığınızı, müştərinin onu necə aldığını və təklifdən necə xəbər tutduğunu birlikdə planlayırsınız. Bu dörd elementin tərifi Coursera bələdçisində izah olunur.
Başlamaq üçün bir məhsul və bir müştəri qrupu seçin. Sonra həmin təklifi dörd tərəfdən yoxlayın. Məqsədiniz həftənin sonunda böyük təqdimat hazırlamaq yox, satış yolunda düzəldəcəyiniz konkret bir problemi seçmək olsun.
Marketinq mix-in 4 elementi hansılardır və necə tətbiq olunur?
Kağızı dörd yerə bölün: məhsul, qiymət, yer, təşviq. Bunlar ingiliscə Product, Price, Place və Promotion adlanır; 4P adı da həmin sözlərin ilk hərflərindən gəlir. Dörd elementin izahı bu bölgünü əsas götürür.
Məhsul: alıcıya nə təklif edirsiniz?
Məhsul satdığınız mal və ya xidmətdir. Məhsulun tərifinə əsaslanaraq öz təklifinizi müştərinin gördüyü işlə ifadə edin. “Qəhvə satırıq” cümləsinin yanına “işə gedərkən götürmək üçün səhər içkisi” kimi konkret istifadə vəziyyəti yazın.
Son müraciətləri açın və insanların nə istədiyini qeyd edin. Hansı ölçünü soruşublar? Nəyi tapa bilməyiblər? Cavabları öz fərziyyənizdən ayırın və məhsul haqqında qərarı həmin qeydlərə bağlayın.
Auditoriyanız çox geniş görünürsə, əvvəl hədəf auditoriyanı müəyyənləşdirmək üzrə bələdçidən istifadə edin. Başlanğıc üçün “hamı” əvəzinə bir konkret müştəri qrupunu seçməyi tövsiyə edirəm.
Qiymət: müştəri nəyə görə nə qədər ödəyir?
Qiymət məhsul və ya xidmət üçün ödənilən məbləğdir. Coursera qiyməti seçərkən həm auditoriyanın ödəmək imkanını, həm də biznesin məqsədlərini nəzərə almağı vurğulayır.
Öz işinizdə qiymətin yanında daxil olanları da yazın. Çatdırılma ayrıca hesablanır? Qablaşdırma daxildir? Xidmətə neçə düzəliş daxildir? Müştərinin yekun məbləği öyrənmək üçün əlavə sual verməli olduğu yerləri işarələyin.
Rəqibin qiymətini köçürməzdən əvvəl öz xərclərinizi və təklifinizin həcmini hesablayın. Daha ətraflı işləmək üçün qiymətqoyma strategiyaları bələdçisinə keçin. İlk qərarınız endirim faizi yox, qiymətə nəyin daxil olduğunu dəqiqləşdirmək olsun.
Yer: müştəri məhsulu haradan və necə alır?
Yer müştərinin məhsula çıxışını əhatə edir; satış kanalı, anbar və çatdırılma qərarları da buraya daxildir. Marketinq mix-in elementləri bölməsində bu məna açıqlanır.
Paylama kanalları strategiyası deyəndə məhsulu müştəriyə hansı yollarla çatdıracağınızı nəzərdə tutun. Kiçik onlayn mağaza üçün sifarişin qəbulundan bağlamanın təhvilinə qədər bütün addımları yazın. Sonra özünüz müştəri kimi həmin yolu keçin.
Hər yerdə satışa başlamağa tələsməyin. Əvvəl bir kanalda stok, ödəniş və təhvil qaydasını aydınlaşdırın. Fiziki məhsul satırsınızsa, çatdırılma və logistika seçimi üzrə yoxlamaları da bu işə əlavə edin.
Təşviq: təklifinizi necə tanıdırsınız?
Təşviq məhsul haqqında məlumatı auditoriyaya çatdırmaqdır. Reklam, sosial media, e-poçt və tövsiyə bunun mümkün yollarıdır. Təşviq haqqında izah həmin üsulları sadalayır.
Bir mesaj hazırlayın: kimə müraciət edirsiniz, nə təklif edirsiniz, insan indi nə etməlidir? “Keyfiyyətli xidmət” kimi ümumi ifadənin yerinə xidmətin konkret məzmununu göstərin. Mətn hazırlayarkən reklam mətni yazmaq bələdçisindən yararlana bilərsiniz.
Marketinq mix nümunələri kiçik biznesdə necə görünür?
Aşağıdakı hipotetik nümunədə Bakıda kiçik kafe üçün eyni müştəri ehtiyacına uyğun dörd qərar veririk. Bu, real biznesin nəticəsi və ya hazır satış vədi deyil. Öz təklifinizi cədvəldəki məntiqlə yazmaq üçün nümunədir.
| Element | Təklif edilən qərar | Yoxlanacaq sual |
|---|---|---|
| Məhsul | Özü ilə aparmaq üçün sadə səhər dəsti | Müştəri bu tərkibi istəyirmi? |
| Qiymət | Dəstin tərkibi ilə birlikdə görünən yekun qiymət | Hesabda gözlənilməyən əlavə varmı? |
| Yer | Əvvəlcədən sifariş və kafedən götürmə | Sifariş edilən vaxtda hazır olurmu? |
| Təşviq | Dəsti və götürmə qaydasını göstərən səhər paylaşımı | Müştəri sifariş addımını anlayırmı? |
Bu nümunəni işləyərkən əvvəl kafedə hazırlıq imkanını yoxlayın. Komandanız dəsti vəd edilən qaydada hazırlaya bilmirsə, paylaşım mətnini yazmazdan əvvəl təklifi sadələşdirin. Reklamda göstəriləcək xidmətlə gündəlik iş qaydasını yanaşı qoyun.
Başqa hipotetik nümunə: əl işi hədiyyə satan onlayn mağaza. Məhsulu fərdi yazılı hədiyyə, qiyməti yazı və qablaşdırma daxil təklif kimi planlaşdırın. Sifariş formasında adın yazılışını təsdiqlətməyi, təhvil vaxtını isə ödənişdən əvvəl göstərməyi nəzərdən keçirin.
Təşviq strategiyası nümunələri hazırlayanda həmin mağaza üçün hədiyyənin istifadə səhnəsini göstərən foto və sifariş qaydasını izah edən paylaşım seçə bilərsiniz. Bunları sınaq variantları kimi yazın. Hansının işləyəcəyini əvvəlcədən olmuş nəticə kimi təqdim etməyin.
Cədvəli komanda ilə oxuyanda hər sətrin yanına məsul şəxsin adını əlavə edin. Məhsulun tərkibini kim təsdiqləyəcək, yekun qiyməti kim yazacaq, sifarişi kim qəbul edəcək? Kiçik biznes üçün marketinq mix sənədini gündəlik işə belə bağlayın.
4P modeli ilə 7P modeli arasında fərq nədir?
7P marketinq modeli dörd əsas elementə insanları, prosesi və fiziki sübutları əlavə edir. Bu genişləndirmə xüsusilə xidmət marketinqində istifadə olunur. 7P modelinin izahı əlavə üç elementi göstərir.
Xidmət satırsınızsa, planınıza aşağıdakı üç sualı əlavə etməyi tövsiyə edirəm. Cavabları ümumi niyyət kimi saxlamayın. Hər birini müştərinin görə və yaşaya biləcəyi konkret addıma çevirin.
- İnsanlar: müştəri ilə kim danışacaq və həmin şəxs hansı qərarı özü verə biləcək?
- Proses: sifarişdən xidmətin tamamlanmasına qədər hansı addımlar olacaq?
- Fiziki sübutlar: müştəri xidmətinizi qiymətləndirmək üçün hansı görünən materiala baxa biləcək?
Fiziki sübut anlayışına sayt və mağaza görünüşü kimi nümunələr də daxildir. Coursera-nın 7P bölməsi bunu ayrıca açıqlayır. Öz biznesiniz üçün bunlardan hansının qərar verməyə kömək etdiyini seçin.
Hipotetik təmizlik xidməti üçün işi görən şəxsin təqdimatını, görüləcək işlərin siyahısını və həqiqi iş fotolarını hazırlamağı düşünün. Müştəriyə əvvəlcədən otaqlara görə hansı işlərin daxil olduğunu göstərin. Sonra tamamlanmış işi həmin siyahı ilə birlikdə yoxlayın.
Marketinq mix konsepsiyası nə vaxt yaranıb?
Konsepsiyanın kökləri 1940-cı illərin sonlarına gedib çıxır və Neil Borden onun yayılmasında rol oynayıb. E. Jerome McCarthy 4P modelini 1960-cı ildə təqdim edib; Booms və Bitner isə 1981-ci ildə 7P genişləndirməsini təklif ediblər. Bu ardıcıllıq konsepsiyanın tarixçəsində göstərilir.
Praktik istifadə üçün yadda saxlayın: marketinq mix daha geniş anlayışdır, 4P onun qurulma üsullarından biridir. Planınıza “4P üzrə qərarlar” başlığı qoyun. Sonra xidmətin icrasını ayrıca yoxlamağa ehtiyac görürsünüzsə, əlavə üç elementi daxil edin.
Modeli bütöv biznes planının yerinə qoymamağı tövsiyə edirəm. Əvvəl hansı müştəriyə xidmət etmək istədiyinizi və məqsədinizi yazın. Daha geniş ardıcıllıq üçün marketinq strategiyasının qurulması bələdçisindən istifadə edin.
Kiçik biznes marketinq mix-i bu həftə necə tətbiq edə bilər?
Bir təklif seçin və həftə ərzində onun alış yolunu yoxlayın. Aşağıdakı plan mənim praktik iş təklifimdir. Vaxt bölgüsünü iş yükünüzə uyğun dəyişin, amma hər addımın sonunda yazılı nəticə saxlayın.
- Müştərini seçin. Kimə, hansı vəziyyətdə, hansı ehtiyac üçün satdığınızı bir cümlədə yazın. Mövcud müraciətlərdən buna uyğun nümunələr tapın.
- Təklifi dəqiqləşdirin. Məhsulun tərkibini və xidmətin sərhədini qeyd edin. Müştərinin tez-tez soruşduğu, lakin təsvirdə görünməyən məlumatı əlavə edin.
- Qiyməti açıq göstərin. Əlavə ödənişləri və daxil olanları yazın. Endirim düşünürsünüzsə, əvvəl hər sifarişlə bağlı xərcləri hesablayın.
- Sifarişi özünüz verin. Müştərinin keçdiyi addımları izləyin. Çatdırılma ünvanı, stok və ödəniş barədə sualların harada yarandığını qeyd edin.
- Bir mesaj hazırlayın. Məhsulu, qiymətin məzmununu və sifariş yolunu eyni təklif ətrafında birləşdirin. Komandadan kimsə oxuyub anlaşılmayan yeri göstərsin.
- Bir düzəliş seçin. Ən aydın maneəni aradan qaldırın. Məsul şəxsi, baxış gününü və nəticəni necə yoxlayacağınızı yazın.
İş vərəqinə “bildiyimiz”, “təxmin etdiyimiz” və “yoxlayacağımız” sütunları əlavə edin. Müştərinin dediyini birinciyə, komandanın ehtimalını ikinciyə yazın. Üçüncü sütunda həmin ehtimalı hansı sual və ya müşahidə ilə yoxlayacağınızı göstərin.
Büdcə ayırmazdan əvvəl yoxlamanın xərcini və komandanın sərf edəcəyi vaxtı qeyd edin. Kiçik biznes üçün marketinq büdcəsi bələdçisini bu mərhələdə istifadə edə bilərsiniz. Yeni xərc üçün əvvəlcə hansı suala cavab axtardığınızı yazın.
Dəyişiklikdən sonra nəyi ölçmək lazımdır?
Ölçünü düzəltdiyiniz problemə uyğun seçin. Sifariş yolunu sadələşdirmisinizsə, başlayan və tamamlanan sifarişləri qeyd edin. Məhsul təsvirini yeniləmisinizsə, eyni mövzuda gələn əlavə sualları izləyin.
- Məhsul üçün uyğun olmayan sifarişləri və qaytarılma səbəblərini yazın.
- Qiymət üçün yekun məbləğə dair etirazları ayrıca qeyd edin.
- Yer üçün yarımçıq sifarişləri və gecikmiş təhvilləri izləyin.
- Təşviq üçün hansı mesajdan müraciət gəldiyini soruşun.
Müqayisə qeydində açıq günləri, mövcud stoku və təklifdəki dəyişiklikləri göstərin. Bir neçə sifarişdən qəti nəticə çıxarmağa tələsməyin. Məlumat azdırsa, “hələ qərar vermirik” yazıb müşahidəni davam etdirin.
Komanda ilə baxışda üç qərardan birini verin: düzəlişi saxlayın, yenidən işləyin və ya əvvəlki qaydaya qayıdın. Qərarın səbəbini bir cümlədə qeyd edin. Növbəti dəfə eyni sualı sıfırdan müzakirə etmək əvəzinə bu qeydi açın.
Marketinq mix haqqında hansı suallar qalır?
Marketinq mix-in 4 elementi hansılardır?
Məhsul, qiymət, yer və təşviqdir. Öz planınızda hər biri üçün bir konkret qərar yazın. 4P tərifi.
4P modeli ilə 7P modeli arasında fərq nədir?
7P modelində insan, proses və fiziki sübutlar əlavə olunur. Xidmət satırsınızsa, bu üç başlıq altında müştərinin yaşadığı təcrübəni yoxlayın. 7P izahı.
Marketinq mix konsepsiyası nə vaxt yaranıb?
Kökləri 1940-cı illərin sonlarına gedir. McCarthy 4P modelini 1960-cı ildə təqdim edib. Anlayışın yaranması ilə modelin tarixini ayrı qeyd edin. Tarixçə.
Kiçik biznes marketinq mix-i necə praktikada tətbiq edə bilər?
Bir məhsul və bir müştəri qrupu seçin. Dörd element üzrə qərarları yazın, sifariş yolunu özünüz yoxlayın və ilk düzəliş üçün bir maneə seçin.
Mənbələrdə nəyi yoxlamaq olar?
- Coursera: The 4 Ps of Marketing məqaləsində dörd elementin təriflərini və 7P izahını yoxlayın.
- Wikipedia: Marketing mix səhifəsində anlayışın tarixini və genişləndirilmiş modeli müqayisə edin.
Məni Instagramda izlə
Qısa qeydlər, praktik nümunələr və gündəlik rəqəmsal strategiya fikirləri.
Mən Anar Rustamli — böyümənin, texnologiyanın və insan düşüncəsinin kəsişməsində işləyən strateq, sahibkar və AI tətbiqi lideriyəm. 2016-cı ildən işim bizneslərə sürətlə dəyişən rəqəmsal mühitdə inkişaf etməyə kömək etmək üzərində qurulub. Böyümə sistemləri, AI-əsaslı iş axınları və nəticəni məqsədlə uzlaşdıran strateji çərçivələr dizayn edirəm. İnanıram ki, əsl böyümə strategiya, data və insan fəhmi birlikdə işləyəndə baş verir — missiyam bizneslərə AI-ı elə tətbiq etməkdə kömək etməkdir ki, həm nəticələri, həm kimlikləri güclənsin.
