SWOT analizinin dörd komponentini necə ayırmaq olar?

Əvvəl hər qeydin biznesinizin daxilinə, yoxsa ətraf mühitə aid olduğunu müəyyən edin. Sonra onun seçdiyiniz məqsədə kömək etdiyini, yoxsa mane olduğunu yazın. Daxili və xarici amillər bölgüsü üçün CFI-nin təsnifatını əsas götürə bilərsiniz:

• Güclü tərəflər: rəqiblərlə müqayisədə üstünlük verən daxili xüsusiyyətlər.
• Zəif tərəflər: biznesi rəqiblər qarşısında əlverişsiz vəziyyətə salan daxili xüsusiyyətlər.
• Fürsətlər: biznesin faydalana biləcəyi xarici şərait.
• Təhdidlər: biznesə zərər verə biləcək xarici şərait.

Daxili amil həmişə asan dəyişən amil deyil

İşçi bacarıqları, avadanlıq və iş prosesləri daxili amillərə daxildir. Onları dəyişmək çətin olsa da, biznesin öz quruluşuna aiddirlər. Bu nümunələri SWOT icmalındakı daxili amillər siyahısında görə bilərsiniz.

Şərti nümunə: onlayn mağazanın sifarişləri gec hazırlaması zəif tərəfdir. Kuryer şirkətinin xidmət şərtlərini pisləşdirməsi isə xarici təhdid kimi qeyd edilə bilər. Belə vəziyyətdə hər ikisini ayrıca yazın və mağazanın hansı hissəni dəyişə biləcəyini müəyyən edin.

Planla fürsəti qarışdırmayın

Şərti olaraq, yaxınlıqdakı ofislərin nahar sifarişi üçün təchizatçı axtarmasını fürsət kimi götürək. Həmin ofislərə menyu göndərmək sizin planınızdır. Cədvəldə əvvəl bazarda olan vəziyyəti yazın, görüləcək işi isə ayrıca fəaliyyət siyahısına keçirin.

Öz qeydinizi yoxlamaq üçün belə soruşun: “Biz heç nə etməsək də, bu vəziyyət mövcud olacaqmı?” Cavabı düşünəndən sonra bəndi uyğun bölməyə yerləşdirin. Sərhəd aydın deyilsə, ümumi cümləni iki konkret hissəyə bölün.

Başlamazdan əvvəl hansı məlumatları toplamaq lazımdır?

Bir qərar seçin və yalnız həmin qərara aid materialları toplayın. Indeed-in addım-addım izahı da məqsədin müəyyənləşdirilməsi ilə başlayır, sonra biznes, rəqiblər və sahə barədə araşdırmaya keçir.

Məqsədi bir cümlə ilə yazın

“Biznesi böyütmək” əvəzinə “mövcud komanda ilə ofislərə nahar sifarişi qəbul edəkmi?” sualını seçin. Təhlilin əhatəsini də göstərin: bütün kafe, yalnız nahar xidməti, yoxsa çatdırılma istiqaməti? Bu məqalədə aşağıdakı kafe nümunəsini tamamilə şərti hesab edin.

Müştərini də konkretləşdirin. “Hamı” əvəzinə hansı ərazidə, hansı ehtiyacla alış edən insanı nəzərdə tutduğunuzu yazın. Bu hissəni ayrıca işləmək üçün hədəf auditoriyanı müəyyənləşdirmək bələdçisinə keçə bilərsiniz.

Söhbətə materialla gəlin

• Seçdiyiniz dövrün sifariş qeydlərini və ləğv səbəblərini hazırlayın.
• Müştəri şikayətlərindən təkrarlanan mövzuları çıxarın.
• İşçilərdən hansı mərhələdə çətinlik yaşadıqlarını soruşun.
• Rəqiblərin açıq menyularını, xidmət şərtlərini və təkliflərini müqayisə edin.
• Məlum olmayan məlumatları ayrıca sual siyahısında saxlayın.

Rəqabət analizi metodları arasında seçim edərkən bu iş üçün sadə müqayisə cədvəlindən başlayın. Eyni müştəri ehtiyacına cavab verən biznesləri seçin və hamısını eyni meyarlarla yoxlayın. Daha geniş araşdırma üçün rəqabət diaqnostikası bələdçisindən istifadə edin.

Hər qeydin yanında mənbə, tarix və qeyri-müəyyənliyi göstərin. Məsələn, “müştəri yazışmasında qeyd olunub” ilə “komandanın ehtimalıdır” ayrı işarələnsin. Təsdiqlənməmiş fikri silmək məcburiyyətində deyilsiniz; onu yoxlanacaq sual kimi saxlayın.

SWOT matrisi necə doldurulur: Bakı kafesi nümunəsi?

Matrisi, yəni dörd bölməli cədvəli, hər xanaya az sayda konkret qeyd yazaraq doldurun. Aşağıdakı vəziyyət və müşahidələr izah üçün qurulub. Bunlar real kafenin nəticələri və ya Bakı bazarı haqqında faktlar deyil.

Şərti kafe ofislərə nahar sifarişi təklif etmək istəyir. Komanda aşağıdakı qeydləri topladığını fərz edir. Siz nümunəni köçürəndə hər bəndi öz biznesinizin məlumatı ilə əvəz edin.

Hər xanadan sonra yoxlama sualı verin

Güclü tərəf üçün soruşun: sifariş həcmi artanda da bunu edə biləcəyikmi? Zəif tərəf üçün: problem hansı mərhələdə yaranır? Fürsət üçün: maraq göstərən ofis həqiqətən sifariş verməyə hazırdırmı? Təhdid üçün: rəqibin təklifi təsdiqlənib, yoxsa söhbət səviyyəsindədir?

“Yeməyimiz yaxşıdır” qeydini daha konkret yazın: hansı yemək, hansı müştəri rəyi, hansı tarix? Rəy yoxdursa, “dad üstünlüyü yoxlanmalıdır” deyin. Eyni qaydanı rəqib barədə müsbət və mənfi fikirlərə də tətbiq edin.

Başqa biznesə necə uyğunlaşdırmaq olar?

İkinci şərti nümunə kimi kiçik geyim mağazasını götürün. Məhsul ölçülərini düzgün izah edən komandanı mümkün güclü tərəf, stok qeydlərində qarışıqlığı mümkün zəif tərəf kimi yoxlayın. Müştərilərdən gələn yeni ölçü tələblərini isə əvvəl araşdırılacaq fürsət kimi qeyd edin.

SWOT analizi nümunələri sizə sual verməyə kömək etsin. Özünüzdə olmayan üstünlüyü nümunədən götürüb cədvələ yazmayın. Hər bəndin qarşısına “bizdə bunun sübutu nədir?” sualını əlavə edin.

SWOT nəticələrindən biznes strategiyası necə qurulur?

Daxildəki bir amili xaricdəki bir amillə əlaqələndirin və konkret seçim yazın. Güclü tərəflərlə fürsətləri, zəif tərəflərlə təhdidləri birlikdə qiymətləndirmək SWOT-un strategiya qurmaq üçün istifadə yollarındandır.

Kafe üçün dörd mümkün qərar

• Güclü tərəf və fürsət: mövcud nahar menyusunu maraq göstərən ofislərə kiçik sınaq təklifi kimi təqdim edin.
• Zəif tərəf və fürsət: sifariş qəbulunu genişləndirməzdən əvvəl vahid qeyd cədvəli və məsul şəxs müəyyən edin.
• Güclü tərəf və təhdid: rəqiblə müqayisədə hansı yemək və xidmət üstünlüyünü göstərə biləcəyinizi yoxlayın.
• Zəif tərəf və təhdid: hazırlıq qarışıqlığı aradan qalxanadək qəbul ediləcək sifarişlərə hədd qoyun.

Bunlar şərti nümunə üzrə təkliflərdir, nəticə vədi deyil. Hamısını eyni vaxtda həyata keçirməyin. Əvvəl müştəriyə veriləcək sözü yerinə yetirməyə mane olan işi seçin.

Qərarı icra ediləcək formada yazın

Hər iş üçün məsul şəxs, bitmə vaxtı, ayrılan vəsait və yoxlama meyarı müəyyən edin. Kafe nümunəsində meyar sifarişlərin razılaşdırılmış vaxtda hazır olması və xərclərin qeydə alınması ola bilər. Hədəfi sınaq başlamazdan əvvəl öz imkanlarınıza görə seçin.

Biznes strategiyası qurmaq üçün seçdiyiniz istiqaməti biznes planınıza daxil edin. Müştəriyə necə çatacağınızı ayrıca marketinq strategiyası ilə əlaqələndirin. Görüləcək işin pulunu isə marketinq büdcəsində ayrıca göstərin.

Hansı səhvləri cədvəli bitirməzdən əvvəl düzəltmək lazımdır?

Ümumi sözləri, sübutsuz üstünlükləri və bir-birini təkrarlayan qeydləri yenidən yazın. SWOT-un şəxsi baxışlardan təsirlənməsi və müəyyən anın vəziyyətini göstərməsi onun qeyd edilən məhdudiyyətlərindəndir. Bu məqamlar metodun icmalında göstərilir.

• “Komandamız peşəkardır”. Hansı işi yaxşı gördüyünü və bunu necə yoxlayacağınızı yazın.
• “Rəqabət çoxdur”. Hansı rəqibin hansı təklifinin sizin qərarınıza təsir etdiyini dəqiqləşdirin.
• “Reklam vermək fürsətdir”. Əvvəl reklamla çatmaq istədiyiniz müştəri ehtiyacını yazın.
• “Bütün zəiflikləri düzəldək”. Hazırkı məqsədə ən çox mane olan məsələni seçin.
• “Bu cədvəl həmişə keçərlidir”. Yenidən baxacağınız vaxtı və dəyişiklik səbəblərini qeyd edin.

Komandada fərqli fikir varsa, səsverməyə tələsməyin. Hər tərəfdən konkret nümunə istəyin. Məlumat çatmırsa, məsələni mübahisə ilə bağlamaq əvəzinə yoxlama işi kimi kiməsə həvalə edin.

Kiçik biznes planlaması üçün bu mərhələdə bir səhifəlik nəticə saxlayın: əsas qərar, onun səbəbi, görüləcək iş və açıq sual. Qərarla əlaqəsi olmayan qeydləri ayrıca arxivə köçürün.

Bu həftə hansı ardıcıllıqla başlamaq olar?

Aşağıdakı ardıcıllığı öz iş qrafikinizə uyğunlaşdırın. Məqsəd həftənin sonunda tamamlanmış cədvəllə yanaşı ilk yoxlanacaq qərarın da hazır olmasıdır.

1. İlk gün: təhlilin sualını, əhatəsini və iştirakçılarını yazın. Lazım olan qeydləri bir yerə toplayın.
2. Növbəti mərhələ: müştəri yazışmalarını və rəqib təkliflərini nəzərdən keçirin. Çatışmayan məlumatlara məsul təyin edin.
3. Birgə görüş: dörd bölməni doldurun. Hər qeydi fakt, müşahidə və ya ehtimal kimi işarələyin.
4. Qərar vaxtı: bir fürsəti və ona çatmağa mane olan əsas məsələni seçin. İlk işi kim görəcək, yazın.
5. Həftənin sonunda: nəyi öyrəndiyinizi qeyd edin. Sınağın davamı, düzəlişi və ya dayandırılması üçün meyar müəyyənləşdirin.

Fürsət və təhdid analizi zamanı məlumat tapa bilmədiyiniz bəndi boş saxlamaq olar. Növbəti addımı “araşdırmaq” kimi ümumi yazmayın. Kimdən hansı məlumatı alacağınızı və ona nə vaxt baxacağınızı göstərin.