Balaca Şahzadə: hekayədən biznes baxışına doğru
Bu yazıda məqsədim kitabı izah etmək deyil.
Əvvəlcə əsərdə baş verən real hadisəni xatırladıram, sonra sakitcə onu mənim baxışıma keçirirəm.
Nə müqayisə edəcəm, nə də “bu o deyil” deyəcəm. Sadəcə eyni hadisəyə başqa yerdən baxacam.
Balaca Şahzadə buna imkan verir. Çünki bu kitab hekayə danışır, amma düşündürmək üçün.
Biznes səhraya bənzəyir
Kitabdakı hadisə:
Pilot təyyarəsi ilə səhra üzərində qəzaya düşür. Ətrafda heç nə yoxdur: nə səs, nə insan, nə istiqamət. Məhz bu boşluqda Balaca Şahzadə ilə qarşılaşır. Səhra hekayənin təsadüfi fonu deyil. Orada diqqəti yayındıran heç nə qalmayıb.
Mənim baxışım:
Biznesdə də müəyyən mərhələdə “səhra” anı gəlir. Sistemlər azalır, ehtiyatlar sıxılır, əvvəl işləyən üsullar cavab vermir. Bu boşluq qorxulu deyil. Əksinə, sənin üçün artıq olmayan hər şeyi kənara çəkir.
Səhra insanı zəif salmır. O, insanı dürüstləşdirir. Biznesdə də böhran çox vaxt son deyil, diqqətin təmizlənməsidir.
Gül zamanla dəyər qazanır
Kitabdakı hadisə:
Balaca Şahzadə öz planetində bir gülə qulluq edir. Onu küləkdən qoruyur, şüşə altına alır, kaprizlərinə dözür. Sonradan başqa planetlərdə minlərlə oxşar gül görür və əvvəlcə məyus olur. Amma sonra anlayır ki, onun gülü unikaldır, çünki ona zaman ayırıb.
Mənim baxışım:
Biznesdə ideyalar çoxdur. Bazarda oxşar məhsullar, oxşar xidmətlər, oxşar vədlər var. Dəyəri yaradan fərqlilik deyil, diqqətdir. Bir işə ardıcıl şəkildə vaxt ayırmaq, ona cavabdehlik hissi ilə yanaşmaq onu dəyişir.
Zaman ayırdığın şey səni formalaşdırır. Sahibləndiyin iş isə geri cavab verir. Bu qarşılıqlı münasibət olmadan heç nə dərinləşmir.
Münasibətlər tələsmir
Kitabdakı hadisə:
Tülkü Balaca Şahzadədən onu “öyrəşdirməsini” istəyir. Hər gün eyni saatda gəlməyi xahiş edir. Bu prosesdə tələsmir, yaxınlaşmır, gözləyir. Münasibət yavaş-yavaş formalaşır və nəticədə onlar bir-biri üçün unikal olurlar.
Mənim baxışım:
Biznes münasibətləri də belədir. Müştəri ilə bağ bir toxunuşda yaranmır. Komanda içində güvən bir görüşlə qurulmur. Brend hissi təkrarla, ardıcıllıqla formalaşır.
Zaman burada itirilən resurs deyil. Münasibətin öz ritmini tapmasına imkan verməkdir. Sürət nəticə verə bilər, amma yaddaş yaratmır.
Liderlik səssiz qalanda hiss olunur
Kitabdakı hadisə:
Balaca Şahzadə bir planetdə özünü kral adlandıran bir adamla qarşılaşır. Kral hər şeyə əmr verir, amma ətrafında əmr veriləcək heç kim yoxdur. Hakimiyyət formadadır, amma əlaqə yoxdur.
Mənim baxışım:
Biznesdə liderlik bəzən səs-küylə qarışdırılır. Halbuki real təsir səssizdir. Sağlam strukturda insanlar hər addımı soruşmadan da hərəkət edə bilir. Çünki istiqamət əvvəldən hiss olunur.
Liderlik diqqət mərkəzində olmaq deyil. O, sistemin balansını qorumaqdır. Əgər hər şey sənə bağlıdırsa, bu güc deyil, yükdür.
Rəqəmlər yolu göstərir
Kitabdakı hadisə:
Biznesmen ulduzları sayır və onları özününkü hesab edir. Amma o ulduzlarla heç nə etmir. Sadəcə sayır, yazır, təkrar sayır. Bu ona sahiblik hissi verir.
Mənim baxışım:
Bugünkü biznes dünyasında bu rol dashboard-larla əvəz olunub. Rəqəmlər vacibdir, çünki iz buraxır. Amma iz yolun özü deyil. Əgər bu göstəricilər real təsirə, real dəyişikliklərə çevrilmirsə, sadəcə müşahidə qalır.
Dəyər yaratmaq hərəkət tələb edir. Saymaq təkbaşına kifayət etmir.
Bu hekayə cavab vermir
Kitabdakı hadisə:
Balaca Şahzadə sonda oxucuya bir model, bir plan, bir dərs təqdim etmir. O, sadəcə yoxa çıxır və sualı oxucunun üzərinə buraxır.
Mənim baxışım:
Bəlkə də bu hekayənin gücü buradadır. O, istiqamət göstərmir, amma istiqamət axtarmağa məcbur edir. Biznesdə də bəzən yeni strategiyadan çox, doğru sual lazımdır.
Bu da mənim baxışımdır.
