Sabit və dəyişən xərcləri necə ayırmaq olar?

Əvvəl hesablama dövrünü seçin, sonra xərcləri qruplaşdırın. Aylıq işləmək istəyirsinizsə, bütün qeydləri həmin aya aid edin. Cədvəlin başına dövrü və hansı məhsulun hesablandığını açıq yazın.

Sabit xərc nədir?

Sabit xərc satış və istehsal həcmi ilə birlikdə dəyişməyən xərcdir. İcarə və ofisin sabit əməkhaqqı buna nümunədir. Dəyişən xərc isə istehsal həcmi ilə artıb-azalır; xammal buna nümunədir. Shopify bu iki xərc qrupunu belə fərqləndirir.

Təsəvvür edin ki, Bakıda kiçik kafenin sahibisiniz. Bu, rəqəmsiz şərti nümunədir: icarə müqaviləsini açın, sonra bir içkinin hazırlanmasına sərf olunan ərzağı ayrıca yazın. Hər xərc üçün özünüzdən soruşun: əlavə sifariş gələndə bu xərc də artırmı?

Adına görə qərar verməyin

Əməkhaqqı və xidmət ödənişini avtomatik bir sütuna yazmayın. Müqavilədə sabit məbləğlə yanaşı görülən işə görə ödəniş varsa, bunları ayrı sətirlərdə göstərin. Qarışıq xərcin sabit və dəyişən hissələrini ayırmaq yanaşması break-even təhlilindəki xərc bölgüsünə uyğundur.

Dəqiqləşdirə bilmədiyiniz sətri boş buraxıb unutmayın. Yanına məlumatı kimdən alacağınızı yazın. Hesabı tamamlamazdan əvvəl həmin şəxsdən müqaviləni, qaiməni və ya hesablamanın əsasını istəyin.

Breakeven hesabına hansı rəqəmlər daxil olur?

Üç məlumatı hazırlayın: dövrün ümumi sabit xərci, bir məhsulun satış qiyməti və bir məhsulun dəyişən xərci. Birinci məbləği bütöv dövr üçün, sonuncu ikisini isə tək məhsul üçün yazın.

Əvvəl bir satışdan qalan məbləği tapın

Bir məhsulun töhfəsi = satış qiyməti − bir məhsulun dəyişən xərci. Töhfə dedikdə satışdan sabit xərclərin ödənməsinə qalan məbləğ nəzərdə tutulur. Bu məbləği dərhal xalis mənfəət saymayın: əvvəl sabit xərclər ödənməlidir. Töhfə anlayışı və düstur bu fərqi göstərir.

Breakeven satış sayı = ümumi sabit xərc ÷ bir məhsulun töhfəsi. Pul ifadəsində hədd üçün əvvəl töhfəni satış qiymətinə bölün, sonra sabit xərci alınan nisbətə bölün. Hər iki üsul Shopify-nin hesablama bölməsində verilir.

1. Hesabın dövrünü və satış vahidini yazın.
2. Bir məhsulun qiymətindən dəyişən xərcini çıxın.
3. Sabit xərcləri alınan fərqə bölün.
4. Nəticənin yanına məhsul sayı və dövrü əlavə edin.
5. Hesabı ilkin sənədlərlə yenidən tutuşdurun.

Satış qiyməti dəyişən xərcdən yüksək deyilsə, müsbət sabit xərci adi satış artımı ilə ödəmək mümkün deyil. Belə nəticədə əvvəl qiymət və xərc modelinə qayıdın. Bu şərt break-even anlayışının izahında göstərilir.

Mənbədəki nümunə ilə hesab necə görünür?

Aşağıdakı rəqəmlər Shopify-nin ABC Shipfast adlı şərti biznes nümunəsindən götürülüb. Bunlar Azərbaycan bazarı üzrə qiymət göstəricisi və ya real şirkətin nəticəsi deyil. Hesabın dövrü rübdür, yəni üç aydır. Nümunənin mənbəsi.

• Bir məhsulun satış qiyməti: 200 dollar.
• Bir məhsulun dəyişən xərci: 100 dollar.
• Rüblük sabit xərclər: 5 000 dollar.
• Bir satışın töhfəsi: 200 − 100 = 100 dollar.
• Breakeven satış sayı: 5 000 ÷ 100 = 50 məhsul.

Həmin nümunədə töhfə nisbəti 100 ÷ 200 = 0,5-dir. Buna görə pul ifadəsində satış həddi 5 000 ÷ 0,5 = 10 000 dollardır. Hər iki hesab eyni rüb üçün eyni həddi göstərir. Mənbədə hər iki nəticə verilir.

Öz biznesinizə necə köçürməli?

Nümunənin dollar məbləğlərini manat adı ilə təqdim etməyin. Onların yerinə öz sənədlərinizdən götürdüyünüz rəqəmləri yazın. Aylıq hesab qurursunuzsa, nümunənin rüblük sabit xərcini olduğu kimi saxlamaq əvəzinə öz aylıq xərc cəminizi istifadə edin.

Cədvəlin ayrıca sütununda hər rəqəmin mənbəyini saxlayın. Qiymətin yanında qiymət siyahısını, xərcin yanında alış sənədini qeyd edin. Hesabı sonradan dəyişəndə hansı məlumatı yenilədiyiniz aydın olsun.

Nəticəni qiymət və satış qərarına necə çevirmək olar?

Tapdığınız həddi satış planınızın qarşısına qoyun. Sonra bu sayda sifarişi qəbul etmək, hazırlamaq və çatdırmaq üçün nə lazım olduğunu yazın. Breakeven hesabından qiymət, satış hədəfi və xərc qərarlarında istifadə etmək Shopify-nin göstərdiyi əsas tətbiqlərdəndir.

Qiymət dəyişəndə hesabı təzələyin

Digər şərtlər dəyişmirsə, qiymət artımı tələb olunan satış sayını azaldır. Mənbədə ABC Shipfast qiyməti 200 dollardan 225 dollara qaldıranda həddin 50 məhsuldan 40 məhsula düşdüyü göstərilir. Bu da yalnız şərti hesab nümunəsidir. Qiymət dəyişikliyi nümunəsi.

Öz qərarınız üçün mövcud qiyməti və düşündüyünüz yeni qiyməti ayrı sütunlarda müqayisə edin. Yeni qiymətin yanında müştərinin reaksiyasını necə yoxlayacağınızı da yazın. Təklifi hazırlamaq üçün qiymətqoyma strategiyaları bələdçisindən davam edə bilərsiniz.

Marketinq tapşırığını satış sayı ilə yazın

Marketinq komandasına yalnız görünürlük istədiyinizi deməyin. Hansı məhsuldan, hansı dövrdə, hansı qiymətlə satış gözlədiyinizi göstərin. Kampaniyanı planlaşdırarkən əlavə xərci hesabınıza daxil edin və kiçik biznes üçün marketinq büdcəsi mövzusuna baxın.

Hədəfə çatmaq çətin görünürsə, xərc siyahısını nəzərdən keçirin. Sabit və ya dəyişən xərclərin azalması həddi aşağı sala bilər. Xərclərin azaldılması variantları bunu izah edir; praktik yoxlama üçün kiçik biznesdə xərcləri azaltmaq bələdçisini istifadə edin.

Hesabı hansı hallarda yenidən yoxlamaq lazımdır?

Qiymət, xərc və məhsul seçimi dəyişəndə hesabı yenidən açın. Sadə model sabit qiymət və vahid xərc kimi fərziyyələrə əsaslanır. Bir neçə məhsulla işləyəndə məhsulların satışdakı payı da nəzərə alınmalıdır. Modelin məhdudiyyətləri bu fərziyyələri açıqlayır.

Şərti olaraq həm tort, həm içki satan kafe götürək. Bütün satışları tək məhsul kimi hesablamaq əvəzinə, hər qrupun qiymətini və dəyişən xərcini ayrı yazın. Ümumi hesabı quranda qrupların satışdakı payını da qeyd edin və istifadə etdiyiniz üsulu mühasiblə yoxlayın.

• Endirim planında endirimli qiymətlə ayrıca hesab aparın.
• Yeni işçi və ya əlavə yer planında sabit xərcləri yeniləyin.
• Təchizatçı dəyişəndə məhsul üzrə xərc siyahısını təzələyin.
• Fərqli məhsullar üçün eyni töhfə məbləğini avtomatik götürməyin.

Bu hesabla yanaşı pulun nə vaxt daxil olacağını və ödənişlərin nə vaxt ediləcəyini ayrıca planlaşdırın. Bunun üçün pul axınının idarə edilməsi bələdçisindəki mövzunu davam etdirin. Breakeven vərəqinizdə isə hesabın hansı xərcləri əhatə etdiyini açıq saxlayın.

Bu həftə hansı işi tamamlamalısınız?

Həftənin sonunda əlinizdə bir hesablama və ona bağlı qərar olsun. Əvvəl xərc sənədlərini toplayın, sonra nəticəni satış planı ilə müqayisə edin. Hesabı sadəcə doldurulmuş cədvəl kimi bağlamayın.

1. Məlumatları yığın. Seçilən dövrün müqavilələrini, alışlarını və satış qeydlərini toplayın.
2. Xərcləri ayırın. Sabit və dəyişən hissələri göstərin, açıq sualları qeyd edin.
3. Həddi hesablayın. Həm satış sayını, həm pul ifadəsində nəticəni yazın.
4. Bir alternativi yoxlayın. Qiymət və ya xərc üzrə düşündüyünüz dəyişikliyi ayrıca hesablayın.
5. Qərarı yazın. Nəyi dəyişəcəyinizi, kimin edəcəyini və nə vaxt yenidən baxacağınızı müəyyən edin.

Nəticəni biznes plan maliyyə hissəsinə əlavə edin. SBA biznes planını işi qurmaq, idarə etmək və böyütmək üçün yol xəritəsi kimi təqdim edir. SBA-nın biznes plan izahı və biznes plan nümunəsi bu sənədi hazırlamaq üçün növbəti oxudur.