Süni intellekt ixtisasında nə öyrədilir?

Fənləri ayrı adlar kimi yox, həll etmək istədiyiniz problemin hissələri kimi oxuyun. CMU kataloqunda proqramlaşdırma, alqoritmlər, ehtimal və statistika, maşın öyrənməsi, dil və ya görüntü emalı yer alır. Rəsmi fənn planı konkret bir universitet nümunəsidir, bütün proqramların eyni olduğunu göstərmir.

Terminləri gündəlik işə bağlayın

Bu bələdçidə alqoritm dedikdə işi görmək üçün addımlar qaydasını, model dedikdə isə məlumat əsasında nəticə çıxaran riyazi quruluşu nəzərdə tuturuq. Maşın öyrənməsini nümunələrdən qanunauyğunluq tapmaq kimi düşünün. Anlayışı daha rahat tutmaq üçün maşın öyrənməsi haqqında izahı ayrıca oxuya bilərsiniz.

Şərti nümunə: Bakıdakı kafe sabah neçə porsiya hazırlamağı planlaşdırmaq istəyir. Tədris tapşırığı kimi əvvəl satış qeydlərini səliqəyə salın, sonra proqnoz qaydası qurun. Axırda təxmininizin harada səhv olduğunu izah edin; burada məqsəd real kafenin nəticəsini iddia etmək deyil.

• Proqramlaşdırma tapşırığında eyni hesablamanı müxtəlif girişlərlə təkrarlayın.
• Məlumat tapşırığında boş və səhv yazılmış xanaları ayrıca işarələyin.
• Model tapşırığında nəticəni sadə bir qayda ilə müqayisə edin.
• Etika müzakirəsində səhv qərarın kimə zərər verə biləcəyini yazın.

Universitetdən nümunə tapşırıq istəyin. Təkcə dərsin adını deyil, tələbənin semestr sonunda nə hazırladığını soruşun. Özünüzə də sual verin: bu işi görmək mənə maraqlıdır, yoxsa yalnız hazır nəticəni istifadə etmək istəyirəm?

Süni intellekt anlayışına yeni başlayırsınızsa, əvvəl əsas süni intellekt bələdçisinə baxın. Sonra proqramdakı üç fənni seçib hər birinin qarşısına öz sözlərinizlə bir tətbiq yazın. İzah edə bilmədiyiniz termini qəbul şöbəsinə verəcəyiniz suallar siyahısına əlavə edin.

Bu ixtisas üçün riyaziyyatı yaxşı bilmək lazımdırmı?

Bəli, ciddi hazırlıq planı qurun. CMU qəbul səhifəsində cəbr, həndəsə, triqonometriya və funksiyalar göstərilir, daha yüksək səviyyəli riyaziyyat, xüsusən analiz tövsiyə olunur. Bu, həmin universitetin yanaşmasıdır; seçdiyiniz proqramın şərtini ayrıca yoxlayın. Riyaziyyat hazırlığı barədə rəsmi məlumat.

Özünüzə hökm vermədən boşluğu tapın

“Riyaziyyatım zəifdir” cümləsini konkretləşdirin. Tənliyi həll edə bilmirsiniz, qrafiki oxumaqda çətinlik çəkirsiniz, yoxsa məsələni başa düşüb hesablamada səhv edirsiniz? Hər biri üçün ayrıca məşq seçin və kömək istəyərkən həmin nümunəni göstərin.

Bu cədvəli qəbul imtahanı kimi istifadə etməyin. Məqsəd repetitorla və ya müəllimlə danışanda “hər şeyi yenidən keçək” əvəzinə konkret ehtiyac göstərməkdir. Cavabı tapdıqdan sonra həllinizi ucadan izah edin və ilişdiyiniz addımı qeyd edin.

Süni intellekt üçün riyaziyyat hazırlığını gündəlik kiçik məşqlərə bölməyi məsləhət görürəm. Bir mövzunu oxuyun, nümunəni həll edin, sonra rəqəmləri dəyişib yenidən sınayın. Vaxtınızı yalnız videoya baxmağa ayırmayın; həftənin sonunda özünüz həll etdiyiniz işlər qalsın.

Texniki mətn oxuyarkən də eyni üsuldan istifadə edin. Tanımadığınız beş termini seçin, hərəsinə sadə izah və bir nümunə yazın. Bütün terminləri bir gündə əzbərləməyə çalışmaq əvəzinə həmin sözləri növbəti tapşırıqda işlədin.

Bakalavr proqramını, yoxsa daha qısa təlimi seçməli?

Əvvəl istədiyiniz nəticəni yazın: sistem qurmaq, məlumat təhlil etmək, yoxsa mövcud işinizdə hazır vasitələrdən istifadə etmək? Mən seçimə bu sualdan başlamağı məsləhət görürəm. “AI öyrənmək istəyirəm” ifadəsini konkret işlə əvəz edin.

CMU-nun süni intellekt bakalavr proqramı riyaziyyat, kompüter elmləri, AI və etikanı birləşdirir. Kataloqdakı proqram quruluşunu müqayisə üçün istifadə edin. Azərbaycandakı və ya başqa ölkədəki universitetə bu planı avtomatik aid etməyin.

Proqram müqayisəsi üçün bir səhifə hazırlayın

1. Məqsəd: məzun olduqdan sonra görmək istədiyiniz işi bir cümlə ilə yazın.
2. Məzmun: məcburi fənləri seçmə fənlərdən ayırın.
3. Hazırlıq: qəbul tələbləri ilə hazırkı biliklərinizi tutuşdurun.
4. Praktika: layihə nümunəsi və qiymətləndirmə qaydası istəyin.
5. Yük: dərs, müstəqil çalışma və iş vaxtını eyni həftəlik cədvəldə göstərin.
6. Xərc: təhsil haqqı və əlavə xərclər barədə yazılı məlumat alın.

Şərti nümunə: kiçik onlayn mağazanın sahibi məhsul təsvirlərini daha rahat hazırlamaq istəyir. Ona əvvəl konkret iş üzrə qısa təlimi sınamağı təklif edərdim. Məqsədi tövsiyə sistemi hazırlamaqdırsa, proqramlaşdırma və riyaziyyat hazırlığını daha dərindən araşdırmasını istəyərdim.

Süni intellekt mühəndisliyi adı olan proqramı da eyni suallarla yoxlayın. Adın təsirinə qapılmadan dərs planını açın və əvvəlki tələbə layihələrini istəyin. Cavab gəlməyən vacib sualı cədvəldə boş saxlayın; həmin boşluğu öz ehtimalınızla doldurmayın.

Artıq işləyirsinizsə, qərara gəliriniz və öyrənməyə ayıra biləcəyiniz vaxt da daxil olsun. İşdən ayrılmağı ilk addım etməyin; əvvəl kiçik tədris tapşırığını tamamlayın. Daha geniş keçid planı üçün karyera dəyişmək bələdçisindən istifadə edin.

Süni intellekt təhsili hansı iş istiqamətlərinə yol aça bilər?

Əvvəl sahə, sonra gündəlik vəzifə seçin. CMU proqram təsvirində səhiyyə, nəqliyyat və təhsil tətbiq sahələri kimi göstərilir. Bunu konkret iş təklifi və ya yerli vakansiya sübutu kimi oxumayın. Universitetin tətbiq sahələri haqqında izahı.

Süni intellekt üzrə iş imkanları araşdırmasında aşağıdakı adları axtarış istiqaməti kimi istifadə edin. Bunlar burada mövcud vakansiya siyahısı deyil. Hər elan üçün həqiqi vəzifələri oxuyun və sizdən gözlənən işi ayrıca çıxarın.

• Məlumat analitiki: axtarışda hesabat, məlumatın hazırlanması və nəticənin izahı kimi tapşırıqlara baxın.
• Maşın öyrənməsi mühəndisi: modelin hazırlanması, sınağı və işlək sistemə qoşulması barədə tələbləri axtarın.
• AI tətbiqləri üzrə proqramçı: istifadəçinin işini həll edən proqram hazırlamaqla bağlı vəzifələri seçin.
• Tədqiqat istiqaməti: laboratoriya layihələrini, tələb olunan elmi hazırlığı və rəhbərlik imkanını araşdırın.

İş adını bacarıq siyahısına çevirin

Seçdiyiniz elanlardan təkrarlanan tapşırıqları çıxarın. Sonra hər tapşırığın qarşısına “bacarıram”, “nümunəm var”, yaxud “öyrənməliyəm” yazın. Təkcə diplom adlarını müqayisə etməyin; göstərə biləcəyiniz işi də nəzərə alın.

Hesabat və biznes sualları sizə daha maraqlıdırsa, data analitikası istiqamətini ayrıca araşdırın. Peşələrin dəyişməsi barədə düşünmək üçün süni intellekt və iş yerləri bələdçisini oxuya bilərsiniz. Bu iki oxunuşdan sonra özünüz üçün bir əsas, bir alternativ istiqamət yazın.

İşəgötürənlə və ya sahədə çalışan biri ilə danışanda ümumi gələcək proqnozu istəməyin. “Komandanızda yeni başlayan şəxs ilk ay hansı tapşırığı görür?” sualını verin. Cavabı təhsil proqramındakı konkret fənn və layihə ilə tutuşdurun.

Bu həftə uyğunluğunuzu necə yoxlaya bilərsiniz?

Bir həftəlik kiçik sınaq hazırlayın. Bu məşqi qəbul nəticəsi və ya peşə yararlılığı testi kimi təqdim etmirəm. Məqsəd hansı işə maraq göstərdiyinizi və harada köməyə ehtiyac duyduğunuzu görməkdir.

Şərti mağaza tapşırığı

Uydurma məhsul adları və satış qeydləri olan cədvəl yaradın. Şəxsi müştəri məlumatı istifadə etməyin. Tapşırığınız ən çox satılan məhsulu tapmaq, boş qeydləri ayırmaq və nəticəni mağaza sahibinə sadə dillə izah etmək olsun.

1. İlk gün cavablandırmaq istədiyiniz sualı və cədvəl sütunlarını yazın.
2. İkinci gün hesablamanı əl ilə və ya cədvəldə edin.
3. Üçüncü gün eyni işi kiçik proqramla təkrarlamağa çalışın.
4. Dördüncü gün bir boş xana və səhv qeyd əlavə edib nəticəni yoxlayın.
5. Beşinci gün hesabı başqa birinə izah edin və anlaşılmayan yeri düzəldin.
6. Həftəsonu üç proqramın dərs planını bu təcrübə ilə müqayisə edin.

Sonda yalnız “alındı” yazmayın. Hansı hissəni müstəqil etdiyinizi, harada hazır nümunəyə baxdığınızı və nəyi başqasından soruşduğunuzu qeyd edin. Növbəti həftənin hazırlıq mövzularını məhz bu qeyddən seçin.

Özünüzə qarşı dürüst olun: hesablamanı sevdiniz, kodla işləmək maraqlı gəldi, yoxsa nəticəni izah etmək? Cavabınız təhsil seçimində başlanğıc nöqtəsi olsun. Hələ qərarsızsınızsa, başqa kiçik tapşırıq seçin və eyni qeydləri yenidən aparın.