Biznes üçün yer seçimi: mağaza və kafe üçün praktik plan
biznes üçün yer seçimi edərkən əvvəl müştərinin həmin ünvana necə gələcəyini, sonra məkanın işinizə və büdcənizə uyğunluğunu yoxlayın. Bir neçə ünvanı eyni meyarlarla müqayisə edin, müşahidə aparın və uzunmüddətli öhdəlikdən əvvəl mümkün olan kiçik sınağı planlaşdırın.
Elana baxanda təmirli zal və böyük vitrin diqqəti çəkir. Qərar vərəqinizdə isə başqa suallar olsun: burada kimə satacağam, müştəri hansı saatda gələcək, işə başlamaq üçün nə çatmır? Bu bələdçidə həmin sualları bir həftəlik araşdırma planına çevirəcəyik.
Biznes açmaq üçün uyğun yer necə müəyyən edilir?
Əvvəl məkanın görəcəyi işi yazın. Biznes məkanı fəaliyyət göstərdiyiniz sahədir: mağaza, anbar, ofis və ya müvəqqəti satış yeri ola bilər. Ehtiyacları vacib və arzuolunan olaraq ayırmaq rəsmi business.gov.au məkan bələdçisinin də tövsiyəsidir.
Məcburi şərtləri əvvəl seçin
Bir vərəqin başına müştərini, satacağınız məhsulu və xidmət saatlarını yazın. Sonra müştəri sahəsi, iş sahəsi və saxlama yeri üçün ehtiyacları ayrıca göstərin. Ölçünü elandakı ümumi sahəyə görə qəbul etməyin; istifadə edəcəyiniz hissələri yerində ölçməyi istəyin.
- Müştəri burada nə edəcək: məhsul seçəcək, yemək yeyəcək, yoxsa sifariş götürəcək?
- İşçi hansı avadanlıqla işləyəcək və onu hara yerləşdirəcəksiniz?
- Malın qəbulu və saxlanması üçün hansı giriş lazımdır?
- Hansı çatışmazlıq ünvanı dərhal siyahıdan çıxaracaq?
Fərziyyə nümunəsi: Bakıdakı kiçik onlayn mağaza yalnız sifariş təhvili üçün yer axtarır. Onun sahibi böyük nümayiş zalı əvəzinə rahat giriş və bağlamaların saxlanmasını əsas şərt seçə bilər. Bu nümunəni öz işinizə uyğunlaşdırın; bütün mağazalar üçün hazır seçim saymayın.
Müştərini hələ ümumi təsvir edirsinizsə, əvvəl hədəf auditoriyanı müəyyənləşdirmək üçün ayrılmış suallarla işləyin. Məkan vərəqində “hamı” yazmaq əvəzinə konkret alış səbəbini göstərin: işə gedərkən qəhvə almaq, uşağa ayaqqabı seçmək və ya əvvəlcədən verilmiş sifarişi götürmək.
Mağaza üçün yer seçəndə müştəri axınını necə yoxlamalı?
Ünvana satış etməyi düşündüyünüz saatlarda gedin və müşahidəni yazılı aparın. Piyada axını əraziyə gələn insanların sayıdır; nəqliyyat, dayanacaq və təchizatçı girişini də ayrıca yoxlamaq lazımdır. Bu meyarlar məkanın əlçatanlığı üzrə rəsmi suallarda birlikdə göstərilir.
Sayın yanında şəraiti də qeyd edin
Tövsiyə etdiyim sadə üsul hər namizəd ünvanda eyni uzunluqda müşahidə aparmaqdır. İş günü ilə həftəsonunu, səhərlə axşamı ayrı sətirlərdə saxlayın. Yağış, yol təmiri və xüsusi tədbir varsa, həmin qeydi də əlavə edin; müşahidənin şəraitini sonradan unutmayın.
Keçən insanların hamısını potensial alıcı kimi yazmayın. Onların alış niyyətini görünüşdən təyin etməyə çalışmaq əvəzinə, icazə ilə qısa sual verin: “Bu ərazidə belə məhsulu haradan alırsınız?” Cavabları fərziyyələrinizdən ayrı saxlayın.
| Yoxlama | Nə qeyd etməli? | Növbəti addım |
|---|---|---|
| Piyada hərəkəti | Vaxt, müşahidə müddəti, keçənlərin sayı | Eyni saatı başqa gündə təkrarlayın |
| Giriş yolu | Pilləkən, keçid, qapının görünməsi | Müştərinin yolunu özünüz keçin |
| Dayanacaq | Yerində gördüyünüz vəziyyət | Gərgin saatda yenidən baxın |
| Mal qəbulu | Maşının yaxınlaşması və boşaltma yeri | Təchizatçı ilə gəliş yolunu yoxlayın |
Kafe üçün məkan seçimi zamanı fərziyyə nümunəsi götürək: nahar təklifiniz var, amma baxışı bazar günü axşam etmisiniz. Həmin qeydi saxlayın, sonra nəzərdə tutduğunuz nahar saatında yenidən gedin. “Küçə canlıdır” təəssüratının yanında sizin satış saatınıza aid müşahidə də olsun.
Kiçik onlayn mağaza üçün isə bir tanışdan ünvanı ilk dəfə tapmasını xahiş edin. Harada tərəddüd etdiyini və giriş barədə hansı sualı verdiyini yazın. Sınaqdan sonra elan mətnində ünvanı necə izah edəcəyinizi də hazırlayın.
Rəqiblərə yaxın məkan seçmək yaxşı fikirdirmi?
Rəqibin yaxınlığını avtomatik üstünlük və ya imtina səbəbi saymayın. Əvvəl həmin küçədə hansı ehtiyacı qarşılayacağınızı yoxlayın. Mənim tövsiyəm rəqib sayından əvvəl müştərinin sizi seçməsi üçün konkret səbəb yazmaqdır.
Qonşuluğu alış səbəbinə görə araşdırın
Müşahidə vərəqində yaxın bizneslərin təklifini, açıq göstərdikləri qiymətləri və iş saatlarını qeyd edin. Sonra öz təklifinizi onların yanında yazın. Görmədiyiniz satış həcmini, gəliri və müştəri sayını təxmin edib fakt kimi təqdim etməyin.
- Eyni məhsulu eyni müştəriyə satmağı planlaşdırırsınız?
- Sizin xidmət saatınızda açıq qalan alternativ varmı?
- Qonşu biznesin müştərisinə uyğun əlavə ehtiyac görürsünüz?
- Fərqinizi “daha yaxşı xidmət” demədən izah edə bilirsiniz?
Fərziyyə nümunəsi: iki kafenin olduğu küçədə üçüncü kafe açmaq istəyirsiniz. Sürətli səhər sifarişi təklif etməyi düşünürsünüzsə, əvvəl səhər gələn insanlarla danışın və həmin saatı müşahidə edin. Onların bu xidmətə ehtiyac duyduğunu əvvəlcədən qəbul etməyin.
Mağaza açmaq üçün ərazi seçərkən qonşu sahibkarlardan da iş rejimi barədə soruşa bilərsiniz. “Burada iş yaxşı gedir?” əvəzinə “Mal qəbulunu hansı saatda edirsiniz?” kimi konkret sual verin. Cavabın şəxsi təcrübə olduğunu qeyd edin və yerində yoxlaya bildiyiniz hissəni ayrıca tutuşdurun.
Biznes məkanının xərcləri necə müqayisə edilməlidir?
Hər ünvan üçün açılışa qədər ödənəcək məbləği və aylıq ödənişləri ayrı yazın. Depozit, əvvəlcədən icarə, məkanın hazırlanması, kommunal xidmətlər və sığorta kimi xərc başlıqları icarə və alış müqayisəsində göstərilir. Öz hesabınıza yalnız sizə aid olan və dəqiqləşdirdiyiniz maddələri daxil edin.
Boş xanaları sıfırla əvəz etməyin
Məkanın hazırlanması dedikdə, onu işinizə uyğun hala gətirmək üçün görüləcək işləri nəzərdə tuturuq. Təmir, avadanlığın yerləşdirilməsi və tələb etdiyiniz dəyişikliklər üçün yazılı təklif alın. Hələ qiymət almamısınızsa, cədvəldə “məlum deyil” yazın.
- Açılış ödənişləri: depozit, əvvəlcədən ödəniş, razılaşdırılan hazırlıq işləri.
- Davamlı ödənişlər: icarə, kommunal xidmətlər və müqavilədəki digər haqlar.
- Ayrıca yoxlanacaq şərtlər: artım qaydası, təmir məsuliyyəti, çıxış və təhvil tələbi.
- Pul ehtiyacı: açılışdan əvvəl ödənəcək məbləğ və fəaliyyət üçün saxlayacağınız ehtiyat.
Depoziti aylıq icarə ilə eyni sətirdə toplamayın. Onun qaytarılma şərtini ayrıca qeyd edin. Qərar üçün həm aylıq yükü, həm də başlanğıcda ayıracağınız pulu görünən saxlayın.
Xərc vərəqini hazırladıqdan sonra zərərsizlik nöqtəsinin hesablanmasına keçin. Burada məqsəd xərcləri qarşılamaq üçün tələb olunan satış səviyyəsini yoxlamaqdır. Satış fərziyyənizi yaxşı, zəif və aralıq ssenari kimi ayrıca yazın; heç birini əldə edilmiş nəticə adlandırmayın.
Fəaliyyət uyğunluğunu kim yoxlayacaq?
ABŞ SBA bələdçisi məkan seçimində yerli istifadə məhdudiyyətlərini və icazələri yoxlamağı vurğulayır. Bu, ABŞ qaydalarının Azərbaycanda tətbiqi demək deyil. SBA-nın məkan bölməsini sual siyahısı kimi istifadə edin, konkret ünvanın uyğunluğunu yerli aidiyyəti qurum və mütəxəssislə dəqiqləşdirin.
İcarəyə verəndən nəzərdə tutduğunuz fəaliyyəti, dəyişiklikləri və ödənişləri yazılı şəkildə müzakirə etməyi istəyin. Danışığa hazırlaşmaq üçün kommersiya icarəsi üzrə bələdçidən istifadə edin. Cavabsız qalan mühüm şərti qərar vərəqində açıq saxlayın.
Bahalı məkan götürməzdən əvvəl necə sınamaq olar?
Əvvəl məhsulu və iş üsulunu daha sadə məkanda sınamağın mümkünlüyünü araşdırın. Saatlıq kommersiya mətbəxi, satış stendi və ortaq ofis business.gov.au tərəfindən göstərilən sınaq variantlarıdır. Yerli mövcudluğu və istifadə şərtlərini ayrıca yoxlayın.
Sınağın cavab verəcəyi sualı seçin
Pop-up müvəqqəti satış nöqtəsidir. Sınaq üçün belə nöqtə seçirsinizsə, əvvəl nəyi öyrənmək istədiyinizi yazın: məhsula marağı, sifarişin hazırlanmasını, yoxsa konkret ünvana gəlmək rahatlığını? Bir sualı əsas götürün və nəticəni həmin suala görə qiymətləndirin.
Fərziyyə nümunəsi: geyim satıcısı qısamüddətli satış guşəsi götürür. O, satış saatlarını, soruşulan ölçüləri, alışları və gələnlərin ünvan barədə suallarını qeyd etməyi planlaşdırır. Bu, real biznes nəticəsi deyil, öz sınağınızı qurmaq üçün nümunədir.
Sınaq yeriniz gələcək mağazadan fərqli ərazidədirsə, nəticəni həmin mağazanın satış proqnozu kimi götürməyin. Hansı sualın yoxlandığını, hansının açıq qaldığını yazın. Məhsul sınağını hazırlamaq üçün biznes ideyasının yoxlanması planına baxın.
Bu həftə məkan seçimini necə irəli aparmaq olar?
Həftənin sonunda məqsədiniz müqavilə imzalamaq yox, əsaslandırılmış qısa siyahı hazırlamaq olsun. Hər namizəd üçün eyni sənədi doldurun. Məlumatı olmayan ünvanı ən yaxşı fərziyyə ilə tamamlamayın.
- İlk gün: müştərini, fəaliyyət saatlarını və məcburi şərtləri yazın.
- Növbəti baxışlar: seçdiyiniz ünvanları eyni müşahidə qaydası ilə yoxlayın.
- Xərc günü: yazılı təklifləri toplayın və açıq məbləğləri işarələyin.
- Sınaq hazırlığı: ən böyük qeyri-müəyyənlik üçün kiçik yoxlama planlaşdırın.
- Qərar görüşü: davam, əlavə araşdırma və ya imtina qərarını səbəbi ilə qeyd edin.
Bir ünvanı bəyənirsinizsə, ona qarşı ən güclü arqumenti də yazın. Məsələn, rahat girişə baxmayaraq aylıq yükün hələ dəqiqləşmədiyini qeyd edin. Sonra həmin açıq məsələni kimin, nə vaxt cavablandıracağını müəyyənləşdirin.
Məkan axtarışı ümumi hazırlıq planınızın bir hissəsidirsə, digər işləri biznes qurmaq üzrə əsas bələdçi ilə əlaqələndirin. Məhsul, müştəri və gündəlik iş qaydası barədə qərarları məkan vərəqinin yanında saxlayın.
Məkan seçimi haqqında hansı suallar qalır?
Mağaza üçün yer seçəndə müştəri axınını necə nəzərə almalı?
Satış etməyi düşündüyünüz saatlarda eyni müddətli müşahidələr aparın. Sayı, giriş rahatlığını və müşahidə şəraitini ayrı qeyd edin. Keçən insan sayını gözlənilən alış sayı kimi qəbul etməyin.
Məkan seçərkən rəqiblərə yaxın olmaq yaxşıdırmı?
Bunu əvvəlcədən üstünlük saymayın. Rəqiblərin təklifini və öz fərqinizi yazın, sonra həmin fərqə ehtiyac olub-olmadığını potensial müştərilərlə yoxlayın.
Bahalı məkan götürməzdən əvvəl biznesi daha kiçik yerdə sınamaq olarmı?
Uyğun və icazəli qısamüddətli variant axtarın. Sınağın məhsulu, iş prosesini, yoxsa ünvanı yoxladığını əvvəlcədən müəyyən edin və nəticəni həmin sərhəddə qiymətləndirin.
Ucuz icarəli məkanı dərhal seçmək lazımdırmı?
Əvvəl açılış ödənişlərini, aylıq xərcləri və çatışmayan işləri birlikdə yoxlayın. Sonra məkanın müştəriyə və fəaliyyətinizə uyğunluğunu qiymətləndirin.
Mənbələrdən necə istifadə etməli?
Aşağıdakı mənbələr ümumi seçim meyarları üçündür. Azərbaycandakı konkret məkanın hüquqi uyğunluğunu təsdiqləyən sənəd kimi istifadə etməyin. Məqalədəki müşahidə vərəqi və həftəlik plan praktik tövsiyədir, nəticə zəmanəti deyil.
- business.gov.au: Choose your business location məkan ehtiyaclarını, xərcləri və kiçik sınaq variantlarını izah edir.
- SBA: Launch your business ABŞ kontekstində ünvan, xərc və yerli qaydaların yoxlanmasını əhatə edir.
