SEO-nun ROI-si necə hesablanır: xərc və gəlir bələdçisi
SEO-nun ROI-si necə hesablanır? Xərcləri toplayın, orqanik satışları ölçün, müştəri həyat dəyərini nəzərə alın və praktik nümunə ilə aylıq hesabatınızı qurun.

SEO-nun ROI-si necə hesablanır: xərc və gəlir bələdçisi
SEO-nun ROI-si necə hesablanır? Orqanik axtarışa aid edilən satış gəlirindən SEO xərclərini çıxın, nəticəni həmin xərclərə bölüb 100-ə vurun. Bu, gəlir əsaslı hesablamadır; biznesin qazancını qiymətləndirəndə məhsul və xidmətin maya dəyərini də ayrıca nəzərə alın. Shopify gəlir əsaslı düsturu izah edir.
Hesabata baxanda ilk sualınız bu olsun: göstərilən məbləğ satılmış məhsulların puludur, yoxsa gələcək satış ehtimalı? Hesaba başlamazdan əvvəl bu ikisini ayırın. Sonra dövrü, xərcləri və satışların mənbəyini eyni cədvəldə toplayın.
SEO-nun ROI-si necə hesablanır?
Əvvəl hesabatın hansı suala cavab verəcəyini yazın: axtarışdan gələn satış məbləği SEO xərcini keçir, yoxsa həmin satışlardan qalan qazanc investisiyanı ödəyir? Hesabatda seçdiyiniz yanaşmanı açıq göstərin.
SEO saytın axtarışda görünməsini yaxşılaşdırmaq işidir. ROI qoyulan vəsaitin geri dönüşünü ifadə edir. Burada orqanik trafik dedikdə axtarışın reklam olmayan nəticələrindən gələn ziyarətlər nəzərdə tutulur. Mənbələr SEO ROI-ni həmin kanala aid edilən gəlirlə xərcin müqayisəsi kimi təqdim edir. Semrush-un anlayış və hesablama izahı.
Gəlir əsaslı SEO ROI = ((SEO-ya aid satış gəliri − SEO xərci) / SEO xərci) × 100.
Düsturu sadə nümunədə yoxlayın
Semrush-un şərti nümunəsində SEO gəliri 5 000 dollar, xərc isə 2 000 dollardır. Hesab belədir: ((5 000 − 2 000) / 2 000) × 100 = 150%. Bunlar Azərbaycan bazarı üçün qiymət və ya nəticə göstəricisi deyil. Nümunənin mənbəyi.
Bu nəticəni xalis mənfəət kimi təqdim etməyin. Düsturda məhsulun alınması, sifarişin hazırlanması və xidmətin göstərilməsi xərcləri yoxdur. Öz qərarınız üçün satış gəlirindən həmin birbaşa xərcləri çıxarıb qalan məbləği SEO investisiyası ilə də müqayisə edin.
Hər iki hesabı saxlayırsınızsa, sütunları ayrıca adlandırın. Birinə “gəlir əsaslı ROI”, digərinə “birbaşa satış xərcləri çıxıldıqdan sonra nəticə” yazın. SEO xərcini ikinci hesabda iki dəfə çıxmayın.
SEO xərclərinə nələri daxil etməlisiniz?
Agentliyə ödənişlə yanaşı komandanın vaxtını, məzmunu, texniki işi və istifadə olunan alətləri də siyahıya salın. Semrush daxili əmək, kənar icraçı, alət, məzmunun yayılması və link qazanma işlərini xərcə daxil edir. SEO investisiyasının xərc maddələri.
| Xərc maddəsi | Nəyi qeyd edin? | Nəyi yoxlayın? |
|---|---|---|
| Agentlik və frilanser | Müqavilə və ödənilən məbləğ | Məzmun qiymətə daxildirmi? |
| Daxili əmək | SEO işinə ayrılan vaxt | Eyni iş başqa sətirdə sayılıbmı? |
| Məzmun | Yazı, redaktə və vizual işi | Hansı səhifəyə aiddir? |
| Texniki düzəliş | SEO üçün görülən proqramlaşdırma işi | Ümumi sayt işi ilə bölgü varmı? |
| Alətlər | SEO istifadəsinə düşən pay | Başqa komanda da istifadə edirmi? |
Paylaşılan xərci necə bölmək olar?
Mənim tövsiyəm: bölgünü faktiki işə görə yazın. Dizayner həm sosial şəbəkə, həm sayt üçün işləyirsə, bütün əmək xərcini SEO-ya yazmayın. SEO səhifələrinə ayrılan vaxtı və istifadə etdiyiniz hesab qaydasını qeyd edin.
Öz vaxtınızı da ayrıca göstərin. Pul ödənişi ilə sahibkarın sərf etdiyi vaxtı iki ayrı sütunda saxlayın. Beləliklə, həm kassadan çıxan pulu, həm də işin sizdən tələb etdiyi yükü qiymətləndirə bilərsiniz.
İlkin qurulum xərclərini aylıq xidmətlə qarışdırmadan qeyd edin. Layihəyə başlanandan indiyədək cəmi xərci ayrıca toplayın. Təklifləri müqayisə edirsinizsə, SEO xidmətinin xərc strukturu haqqında bələdçidən istifadə edin.
Orqanik axtarışdan gələn satışı necə izləmək olar?
Onlayn mağazada tamamlanmış sifarişi, xidmət biznesində isə müraciətdən satışa keçidi izləyin. Google Analytics 4, qısaca GA4, sayt davranışını və qurulmuş satış hadisələrini ölçən vasitədir. Semrush mağaza alışları ilə müraciət əsasında işləyən biznesləri ayrıca ölçməyi izah edir. Satış və müraciətlərin izlənməsi.
Onlayn mağaza üçün yoxlama ardıcıllığı
- Saytın ölçməsinə cavabdeh şəxsdən alışların qeydə alındığını təsdiqləməsini istəyin.
- Hesabat dövrünü seçin və həmin dövrün sifariş siyahısını çıxarın.
- Orqanik axtarışa aid edilən satış məbləğini ayrıca götürün.
- Ləğv və geri qaytarmaların hesabda necə nəzərə alındığını soruşun.
- Uyğunsuz məbləğləri qeyd edin, səbəbi aydınlaşmadan büdcə qərarı verməyin.
Qurulumla bağlı iş bölgüsü üçün Google Analytics 4 bələdçisinə keçə bilərsiniz. Hesabatı hazırlayan şəxsdən yalnız ekran görüntüsü yox, tətbiq etdiyi filtrin adını və seçdiyi tarixləri də istəyin.
Telefon və WhatsApp ilə satış edən biznes
Şərti nümunə: Bakıdakı təmizlik xidməti saytdan müraciət alır, qiyməti WhatsApp-da razılaşdırır. Bu halda cədvəldə müraciət tarixi, mənbə, xidmət, satış vəziyyəti və yekun məbləğ üçün ayrı sütunlar açın. Satış baş tutanda həmin müraciətin sətrini yeniləyin.
WhatsApp düyməsinə basılmanı tamamlanmış satış kimi yazmayın. “Maraqlanıb”, “təklif göndərilib” və “satış tamamlanıb” vəziyyətlərini ayırın. Mənbə məlum deyilsə, məhz “məlum deyil” qeyd edin.
Atributsiya satışın hansı kanala aid edilməsi qaydasıdır. Müştərinin qərarında bir neçə kanal iştirak edə bilər; SEO-nun payını ayırmaq ölçmənin çətin tərəflərindəndir. Semrush atributsiya çətinliyini izah edir. Hesabatda seçilən qaydanı sabit saxlayın.
Müştəri həyat dəyərini hesablamaya necə əlavə etməli?
Müştəri həyat dəyəri, yəni CLV, müştərinin sizinlə münasibəti boyunca gözlənilən ümumi alış məbləğidir. Müraciətin təxmini dəyərini CLV ilə müraciətdən satışa keçid faizini vuraraq hesablamaq olar. Bu yanaşma fərziyyələrə əsaslanır. Semrush-un CLV yanaşması.
Müraciətin gözlənilən gəlir dəyəri = CLV × satışa çevrilmə payı. Faizi hesablayarkən faiz formasını düzgün tətbiq edin. İstifadə etdiyiniz CLV-nin hansı müştərilərdən və hansı müddətdən götürüldüyünü də yazın.
Proqnozu faktiki satışdan ayırın
Şərti nümunə: mühasibat xidməti yeni müştərinin davamlı xidmət alacağını gözləyir. İlk ödənişi faktiki gəlir sütununa, gələcək xidmətlər üzrə gözləntini proqnoz sütununa yazın. Gələcək sifarişləri artıq qazanılmış pul kimi göstərməyin.
Eyni müştərinin bütün gözlənilən dəyərini yazıb sonrakı ödənişlərini yenidən onun üstünə əlavə etməyin. Bir hesabatda faktiki ödənişləri, digərində müştəri üzrə gözləntini izləməyi tövsiyə edirəm.
Keçmiş məlumat azdırsa, bunu açıq qeyd edin. Yeni müştərilər üçün köhnə, sadiq müştərilərin alış davranışını avtomatik qəbul etməyin. Hesabı qurmaq üçün müştəri həyat dəyərinin hesablanması bələdçisinə baxın.
SEO nəticəsi nə vaxt görünür və nə qədər gözləməli?
Nəticə üçün aylarla gözləmək lazım gələ bilər. Semrush mümkün faydanın görünməsi üçün 4–12 aylıq ümumi çərçivə göstərir; bunu xərcin həmin vaxtda mütləq ödənəcəyi vədi kimi qəbul etməyin. SEO nəticələrinin vaxtı.
İşə başlayanda hər mərhələ üçün yoxlanacaq nəticəni yazın. Əvvəl səhifə və düzəlişlərin tamamlanmasını, sonra ziyarət və müraciətləri, daha sonra satışları nəzərdən keçirin. Hər göstəricinin yanında cavabdeh şəxsin adını saxlayın.
Köhnə SEO işləri sonrakı dövrlərdə də nəticə verə bilər. Buna görə cari ayın gəlirini yalnız cari ayın işinə bağlamaq çətindir. Dövrlər üzrə ölçmənin məhdudiyyətləri. Aylıq hesabla yanaşı başlanğıcdan indiyədək cəmi nəticəni də göstərin.
Büdcə planında gözləmə müddətini nəzərə alın. Təcili satış ehtiyacınız varsa, SEO üçün ayırdığınız pulu və yaxın dövr satış planını ayrıca nəzərdən keçirin. Gözləmək qərarını konkret iş planı və yoxlama tarixi ilə bağlayın.
SEO hesabatını nə vaxt yoxlamalı və hansı qərarı verməli?
Mənim tövsiyəm: məlumatı aylıq yeniləyin, əsas büdcə qərarını rüblük baxışda verin. Shopify ən azı rüblük yoxlamanı tövsiyə edir. Hesabat tezliyi barədə tövsiyə.
- Hesabatın tarix aralığını və ümumi SEO xərcini göstərin.
- Orqanik axtarışa aid faktiki satışları ayrıca yazın.
- Müraciətlərin proqnoz dəyərini ayrıca saxlayın.
- Gəlir əsaslı ROI ilə satışdan qalan məbləği ayırın.
- Məlumat boşluqlarını və növbəti qərarı qeyd edin.
Orqanik trafikin dəyəri ifadəsini görəndə hesabın nəyə əsaslandığını soruşun. Semrush trafik üçün reklamla alınma xərcinə əsaslanan dəyər nümunəsi verir. Bu məbləği mağazanızın satış gəliri sütununa köçürməyin. Trafik dəyərinin izahı.
Rəqəmi konkret işə çevirin
Ziyarət artır, müraciət gəlmirsə, səhifədə təklifin və əlaqə yolunun aydınlığını yoxlayın. Müraciət var, satış yoxdursa, cavab sürətini və təklifləri nəzərdən keçirin. Satış var, iqtisadi nəticə zəifdirsə, xərc bölgüsünü və satışın maya dəyərini yenidən hesablayın.
Hesabatı komanda ilə müzakirə etmək üçün SEO hesabatını oxuma bələdçisindən istifadə edin. Kanal müqayisəsinə keçirsinizsə, SEO və Google Ads seçimi haqqında yazını da nəzərdən keçirin.
Bu həftə hansı addımlarla başlamaq olar?
Əvvəl işlək bir hesabat hazırlayın. Görünüşünü cilalamağı sonraya saxlayın. Bu ardıcıllığı komandanızla bölüşdürün:
- Dövrü seçin. Başlanğıc və son tarixi bütün cədvəllərdə eyni yazın.
- Xərcləri toplayın. Qaimələri, görülən işi və daxili vaxtı bir yerə yığın.
- Satışları yoxlayın. Mənbəsi məlum olan sifarişləri ayırın.
- Hesabı aparın. Faktiki gəliri və proqnozu qarışdırmayın.
- Qərarı yazın. Nə dəyişəcək, kim edəcək, nə vaxt yoxlanacaq?
Agentlikdən növbəti görüş üçün üç material istəyin: xərc bölgüsü, satış mənbəyinin izahı və görüləcək işlərin siyahısı. Öz tərəfinizdən də tamamlanmış satışları təqdim edin. Nəticəyə birlikdə baxmaq üçün görüş tarixini indidən müəyyənləşdirin.
Tez-tez verilən suallar
SEO-nun ROI-si necə hesablanır?
SEO-ya aid satış gəlirindən SEO xərcini çıxın, xərcə bölün və 100-ə vurun. Nəticəni gəlir əsaslı ROI kimi adlandırın. Düsturun mənbəyi.
SEO xərclərinə nə daxildir?
Agentlik, daxili əmək, məzmun, texniki iş və alət xərclərini daxil edin. Paylaşılan xərclərin SEO-ya düşən hissəsini ayrıca hesablayın. Xərc bölgüsü.
SEO-nun nəticəsini görmək üçün nə qədər gözləmək lazımdır?
Aylarla gözləmək lazım gələ bilər. Nəticə tarixi və xərcin ödənməsi üçün zəmanət qəbul etməyin; mərhələlər üzrə yoxlama planı qurun. Müddət barədə izah.
Müştəri həyat dəyəri ROI hesablamasında necə istifadə olunur?
CLV-ni müraciətdən satışa keçid payına vuraraq müraciətin gözlənilən gəlir dəyərini hesablayın. Bunu faktiki gəlirdən ayrı saxlayın. CLV ilə hesablama.
SEO ROI-ni nə qədər vaxtdan bir yoxlamaq lazımdır?
Məlumatı aylıq yeniləməyi, büdcəni rüblük qiymətləndirməyi tövsiyə edirəm. Shopify ən azı rüblük baxışı məsləhət görür. Baxış tezliyi.
Mənbələr
Məni Instagramda izlə
Qısa qeydlər, praktik nümunələr və gündəlik rəqəmsal strategiya fikirləri.
Mən Anar Rustamli — böyümənin, texnologiyanın və insan düşüncəsinin kəsişməsində işləyən strateq, sahibkar və AI tətbiqi lideriyəm. 2016-cı ildən işim bizneslərə sürətlə dəyişən rəqəmsal mühitdə inkişaf etməyə kömək etmək üzərində qurulub. Böyümə sistemləri, AI-əsaslı iş axınları və nəticəni məqsədlə uzlaşdıran strateji çərçivələr dizayn edirəm. İnanıram ki, əsl böyümə strategiya, data və insan fəhmi birlikdə işləyəndə baş verir — missiyam bizneslərə AI-ı elə tətbiq etməkdə kömək etməkdir ki, həm nəticələri, həm kimlikləri güclənsin.

