Biznesiniz françayzinqə hazırdırmı?

Əvvəl özünüz olmayanda işin necə getdiyini yoxlayın. SBA-nın bələdçisi françayzinqə başlamazdan əvvəl gəlirli ikinci məkanın işləməsini tövsiyə edir. Bunu universal hüquqi tələb kimi deyil, modelin təkrarlana bildiyini yoxlamaq üçün praktik meyar kimi götürün. SBA-nın hazırlıq tövsiyəsi.

Hazırlığı bu suallarla qiymətləndirin

• Müştəri bizi hansı konkret səbəbə görə seçir və həmin üstünlüyü başqa məkanda necə göstərəcəyik?
• Satışı yalnız mən bağlayıram, yoxsa komanda da bunu bacarır?
• Məhsulun və xidmətin keyfiyyətini yoxlamaq üçün yazılı meyarımız varmı?
• Başqa rəhbərin maaşını hesablayanda da fəaliyyətin nəticəsi bizi qane edirmi?
• Tərəfdaşın suallarına cavab vermək üçün komandada kimə vaxt ayıra bilərik?

Hər cavabın qarşısına sübut yazın: hesabat, müştəri rəyi, təlim qeydi və ya müşahidə. Cavab yalnız “məncə, alınar” səviyyəsindədirsə, həmin bənd üçün ayrıca sınaq hazırlayın. Biznesin hansı yolla böyüməsini seçmək üçün biznes modeli bələdçisindən də istifadə edin.

Şərti nümunə: Bakıdakı kiçik kafe

Təsəvvür edin ki, kafenizdə resepti, sifarişi və işçi növbəsini hər gün özünüz tənzimləyirsiniz. Sınaqda gündəlik idarəetməni menecerə verin, özünüz yalnız əvvəlcədən seçilmiş vaxtda hesabat alın. Hansı qərar üçün sizə zəng edildiyini qeyd edin və həmin qərarın qaydasını yazın.

Sınaqdan əvvəl ölçəcəyiniz göstəriciləri seçin: şikayətlər, məhsul itkisi, sifariş səhvləri və sahibin müdaxiləsi. Nəticə zəifdirsə, dərhal tərəfdaş axtarmağa keçməyin. Əvvəl konkret boşluğu düzəldib eyni qayda ilə yenidən yoxlayın.

İş qaydalarını necə başqasına ötürmək olar?

Bir iş gününü addım-addım yazmaqla başlayın. SBA məkanın açılması və gündəlik idarəetmə üzrə qeydləri əməliyyat kitabçasının başlanğıcı kimi təqdim edir. Buraya avadanlıq, işçi ehtiyacı, texnologiya və marketinq də daxildir. SBA-nın sistem qurmaq bölməsi.

Əməliyyat kitabçasını başqa rəhbərin istifadə edəcəyi iş təlimatı kimi hazırlayın. Hər tapşırıq üçün məsul şəxsi, görüləcək işi, yoxlama üsulunu və problem zamanı müraciət ediləcək adamı göstərin. Quruluş üçün SOP yazmaq bələdçisindən yararlanın; SOP konkret işi yerinə yetirmək üçün yazılı addımlar deməkdir.

Təlimatı yazan adamın yanında dayanıb hər cümləni izah etməsinə imkan verməyin. Sınaq iştirakçısından anlaşılmayan yerləri işarələməsini istəyin. Sonra mətni həmin suallara görə düzəldin və sənədin yenilənməsinə bir nəfəri məsul təyin edin.

Təlim planını da bu qaydalara bağlayın. Sadəcə təqdimat göstərmək əvəzinə yeni tərəfdaşa sifariş qəbulunu, işçi bölgüsünü və şikayət cavabını praktik olaraq etdirməyi planlaşdırın. Hansı işi sərbəst gördükdən sonra açılışa hazır sayılacağını əvvəlcədən yazın.

Françayzinq xərcləri və ödənişlər necə hesablanmalıdır?

İki ayrı büdcə hazırlayın: sizin şəbəkə yaratmaq xərciniz və tərəfdaşın məkan açmaq xərciniz yox, onun öz açılış büdcəsi. Hər ikisinə gündəlik fəaliyyət üçün ayrılacaq pulu əlavə edin. Rəqəmləri təxminlə doldurmaq əvəzinə xidmət təklifləri və mövcud biznesinizin qeydlərindən istifadə edin.

Royalti davamlı françayzinq ödənişidir. İlkin ödəniş, royalti və reklam ödənişləri kimi xərc növləri FDD haqqında mənbədə ayrıca göstərilir; konkret məbləğ və hesablama qaydasını öz təklifiniz üçün müəyyənləşdirin. Ödəniş kateqoriyalarının izahı.

Büdcəyə daxil etməyi yoxlayın

• Sizin tərəfdə: hüquqşünas, sənədləşdirmə, təlim hazırlığı və tərəfdaş axtarışı üçün xərc.
• Dəstək tərəfində: açılışa kömək, səfər, keyfiyyət yoxlaması və müraciətlərə cavab üçün əmək vaxtı.
• Tərəfdaş tərəfində: məkan, təmir, avadanlıq, ilkin mal ehtiyatı və işçi hazırlığı üçün büdcə.
• Davamlı fəaliyyətdə: icarə, əməkhaqqı, təchizat, razılaşdırılmış ödənişlər və pul ehtiyatı.

Şərti kafe nümunəsində hesabı üç vəziyyət üçün qurun: planlaşdırılan satış, daha zəif satış və xərclərin artması. Hər vəziyyətdə tərəfdaşın əlində nə qaldığını görün. Hesabın başlanğıcı üçün xərcləri ödəyən satış həddini hesablamaq bələdçisinə baxın.

Öz büdcənizdə də sual verin: yeni tərəfdaş qoşulmasa, mövcud tərəfdaşlara dəstəyi necə maliyyələşdirəcəyəm? Təklif etdiyiniz hər xidmətin qarşısına vaxt və məsul şəxs yazın. Ödənişləri yalnız rəqibin elanına baxaraq seçməyin; əvvəl öz dəstək planınızı qiymətləndirin.

Françayzinq müqaviləsi üçün nə hazırlamaq lazımdır?

Hüquqşünas görüşünə boş səhifə ilə getməyin. Hansı ölkədə tərəfdaş axtaracağınızı, nə verəcəyinizi və hansı şərtləri düşündüyünüzü qısa sənəddə toplayın. SBA öz ABŞ yönümlü bələdçisində sənədləri hazırlamaq üçün təcrübəli françayzinq vəkili cəlb etməyi tövsiyə edir. Hüquqi hazırlıq haqqında tövsiyə.

FDD ilə müqaviləni ayırın

Franchise disclosure document, qısaca FDD, ABŞ-da potensial alıcıya satışdan əvvəl təqdim edilən hüquqi məlumat sənədidir. Françayzinq müqaviləsi isə tərəflər arasındakı münasibətin şərtlərini müəyyənləşdirir. FDD və müqavilənin fərqi.

Bu mənbədən Azərbaycanda eyni sənədin məcburi olduğu nəticəsini çıxarmayın. Yerli françayzinq hüquqi tələbləri barədə yazılı cavabı fəaliyyət göstərəcəyiniz ölkə üzrə hüquqşünasdan istəyin. ABŞ nümunəsini hazırlıq suallarını toplamaq üçün istifadə edin.

• Brenddən istifadə hüququ kimə məxsusdur və hansı istifadəyə icazə verəcəyik?
• Ərazi üzrə tərəfdaşa nə vəd edəcəyik, onlayn sifarişləri necə böləcəyik?
• Ödənişi hansı məbləğdən hesablayacağıq və hesabatı necə yoxlayacağıq?
• Təlim, təchizat və reklam üzrə tərəflərin işi konkret nədən ibarət olacaq?
• Müddət, yenilənmə, biznesin başqasına ötürülməsi və müqavilədən çıxış necə yazılacaq?

Brend sənədlərini toplamaq üçün əmtəə nişanının qeydiyyatı bələdçisini hazırlıq siyahınıza əlavə edin. Vəkildən işin həcmini mərhələlərə bölməsini istəyin: ilkin yoxlama, sənəd layihələri, düzəlişlər və satışa hazırlıq. Nəyin xidmət haqqına daxil olduğunu ayrıca dəqiqləşdirin.

İlk tərəfdaşı necə seçmək və münasibəti necə qurmaq olar?

Françayzinq satış prosesi üçün əvvəl seçim meyarlarını yazın. SBA hüquqi hazırlıqdan sonra marketinq və namizədlərin keçəcəyi mərhələli satış prosesi qurmağı tövsiyə edir. Satış prosesinin hazırlanması.

1. İlkin müraciətdə namizədin vaxtını, idarəetmə təcrübəsini və maliyyə hazırlığını soruşun.
2. Tanışlıq görüşündə gündəlik işi, çətin vəziyyətləri və gözləntiləri müzakirə edin.
3. Hüquqşünasla razılaşdırılmış qaydada məlumatları və sənədləri təqdim edin.
4. Namizədə suallarını toplamaq və müstəqil məsləhət almaq imkanı verin.
5. Uyğunluq təsdiqlənəndə müqavilə, təlim və açılış planını tamamlayın.

Görüşdə yalnız “nə qədər sərmayəniz var?” sualı ilə kifayətlənməyin. Şərti narazı müştəri vəziyyətini verin və namizədin nə edəcəyini soruşun. Təlimata əməl etməklə müstəqil qərar vermək arasındakı sərhədi necə başa düşdüyünü yoxlayın.

Franchisor və franchisee münasibətini bərabər paylı ortaqlıq kimi qəbul etməyin: mənbə brend sahibinin çox vaxt daha güclü mövqedə olduğunu qeyd edir. Buna görə qərar səlahiyyətlərini açıq yazın. Tərəflərin münasibəti haqqında.

Dəstəyə kim cavab verəcək, təcili məsələ kimə çatacaq, dəyişiklik necə müzakirə olunacaq? Bunları tərəfdaşla əvvəlcədən razılaşdırın. Daxili məsuliyyət bölgüsünü hazırlayarkən kiçik biznesdə komanda qurmaq bələdçisindən istifadə edin.

Bu həftə hansı işləri görmək olar?

Bu həftənin məqsədini hazırlıq boşluqlarını tapmaq kimi qoyun. Aşağıdakı işləri komandanızın vaxtına uyğun bölün və hər birinin sonunda konkret sənəd alın.

• Biznesin üstünlüyünü və başqa məkanda sınanmalı hissələrini bir səhifəyə yazın.
• Gündəlik ən vacib işlərdən birinin təlimatını hazırlayıb başqa əməkdaşa yoxlatdırın.
• Sizin və tərəfdaşın büdcəsi üçün ayrı hesablama cədvəlləri yaradın.
• Hüquqşünasa veriləcək sualları və mövcud brend sənədlərini bir qovluqda toplayın.
• Namizəd üçün seçim meyarlarını və sizin dəstək öhdəliklərinizi yazın.

Həftənin sonunda hər boşluğun qarşısına məsul şəxs və növbəti addım qoyun. Hansı məsələ həll edilmədən satışa keçməyəcəyinizi də qeyd edin. Məsələn, sınaq məkanının hesabı hazır deyilsə, namizədə gəlir vədi vermək əvəzinə əvvəl həmin hesabı tamamlayın.